تورتكىل دۇنيە ۇلتارالىق قاقتىعىستاردان قانسىراپ, مىڭداعان ادامدار تۋعان جەرىنەن ايىرىلىپ, بوسىپ جۇرگەن قازىرگى جاعدايدا حالىقتار اراسىنداعى تۇسىنىستىك پەن دوستىقتى نىعايتۋ – قاي ەلدىڭ دە بولسىن كەزەك كۇتتىرمەس مىندەتى.
قازاقستان تاۋەلسىزدىك العان العاشقى كۇننەن باستاپ ونىڭ كوشباسشىسى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاق جەرىن مەكەندەگەن ەتنوستاردىڭ دوستىعىنا قىلاۋ تۇسىرمەۋ ماقساتىندا قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاساپ كەلەدى. بۇل رەتتە تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ باستى ساياساتى قوعامدىق ەتنوستاردىڭ تولىقتاي قۇقىعى مەن بوستاندىعىن ساقتاي وتىرىپ, جەرگىلىكتى, بايىرعى ۇلتقا نەگىزدەلگەن جوعارى الەۋەتتى قوعام قۇرۋ بولدى. وسىنداي ۋاقىت تامىرىن تاپ باساتىن كورەگەندىك ساياساتتىڭ ناتيجەسىندە 1995 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى جانىنان حالىق بىرلىگىن نىعايتۋدىڭ تىرەگى رەتىندەگى كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەسشى ورگان – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قۇرىلعان بولاتىن. سول جىلدان باستاپ اسسامبلەيا ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىندا مەملەكەتتىك ۇلتتىق ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزدى ينستيتۋتى رەتىندە تانىلىپ, ەلىمىزدى مەكەندەيتىن بارلىق ەتنوستاردى بىرىكتىرەتىن ءتيىمدى ورتالىققا اينالدى.
وعان سول العاشقى كۇننەن اقمولا وبلىسىندا جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جۇمىسى ايقىن دالەل بولا الادى. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جىلى ايدارىمەن وتكەن بىلتىرعى جىلى وبلىسىمىزدا حالىقتار بىرلىگىن پاش ەتىپ, قازاقستاندىق دوستىقتى نىعايتا بەرۋگە باعىتتالعان كەشەندى شارالار وتكىزىلدى. وسى جىلى وتكىزىلگەن مەگاجوبانىڭ شىمىلدىعى «اسسامبلەيا – ءبىرلىككە باستايتىن جول» شاراسىمەن اشىلدى. وسى شارا اياسىندا ومىرگە كەلگەن «دوستىق كىتابىنا» مىڭداعان اقمولالىقتار وزدەرىنىڭ قولتاڭباسىن قويدى.
بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم, حالىقتار اراسىنداعى شىنايى دوستىق ەشقاشان دا ءوزىنىڭ ماڭىزىن جويماق ەمەس. ەلىمىزدىڭ وسى ءبىر شىنايى جەتىستىگىنە شاڭ جۇقتىرماۋ ماقساتىندا «قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتى» وبلىستىق بىرلەستىگى دە قولدان كەلگەن يگى شارالاردىڭ ءبارىن اتقارۋدا. وسى قوعامدىق بىرلەستىكتىڭ باستاماسىمەن وبلىسىمىزدا سوڭعى جىلى 4 ءىرى جوبا ءىس جۇزىنە اسىرىلدى. اتاپ ايتار بولساق, «قانىش ساتباەۆ – حح عاسىردىڭ عۇلاما عالىمى», «رامازان ەلەباەۆتىڭ ەلى», «التىن ساقا», «التىن ادام» اتتى بۇقارالىق شارالار يدەيالىق تارتىمدىلىعىمەن جۇرتشىلىق كوڭىلىنەن شىقتى. وسى بۇقارالىق مادەني ىستەردىڭ باسى-قاسىندا اقمولالىق جاستاردىڭ ۇيىتقى بولىپ جۇرگەنى قۋانتادى.
2014 جىلدىڭ تامىز ايىنان بەرى قوعامدىق بىرلەستىك جانىنان «كوكشە ديدارى» اتتى قازاق جانە ورىس تىلدەرىندەگى گازەت شىعارىلىپ كەلەدى. بۇل باسىلىم بەتىندە مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ حالىقتار بىرلىگىن نىعايتۋداعى ەرەكشە ءرولى لايىقتى ناسيحاتتالادى. سونىمەن بىرگە, گازەت وبلىسىمىزدى مەكەن ەتەتىن ۇلتتار مەن ۇلىستاردىڭ تاريحىن, مادەنيەتىن جانە ءداستۇرىن ناسيحاتتاۋدا ىقپالدى جۇمىس جۇرگىزىپ كەلەدى.
وبلىستىق «قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ تاعى ءبىر ءناتيجەلى جۇمىسى قالا كوشەلەرىندەگى جارنامالار مەن عيماراتتاردىڭ ماڭدايشالارىنداعى مەملەكەتتىك تىلدەگى جازۋلاردىڭ ساۋاتتى ءارى دۇرىس جازىلۋىنا بقىلاۋ جاساۋ بولىپ تابىلادى. جاسىراتىنى جوق, بيزنەس وكىلدەرى مەن مەملەكەتتىك شەنەۋنىكتەر جارنامالار مەن ماڭدايشالارداعى جازۋدىڭ مەملەكەتتىك تىلدە دۇرىس بولۋىنا جەتە ءمان بەرە بەرمەيدى. بىرلەستىك اتقاراتىن تاعى ءبىر اۋقىمدى جۇمىس – قالا كوشەلەرىنىڭ اتاۋىن رەتكە كەلتىرۋ. بۇگىندە وبلىسىمىزدىڭ ەلدى مەكەندەرىندەگى 2489 كوشە قازاقشا اتاۋعا يە بولعان. ماسەلەن, وبلىس ورتالىعىندا سوڭعى جىلدارى كراسنايا اتتى كوشە ءالىمجان بايمۇحانوۆتىڭ, سەۆەرنايا كوشەسى ساكەن ءجۇنىسوۆتىڭ ەسىمىن الدى.
وسى رەتتە, وبلىسىمىزداعى ەتنوقوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ جۇمىسىنا وبلىس اكىمى سەرگەي كۋلاگيننىڭ تاراپىنان شىنايى قامقورلىق جاسالاتىنىن اتاپ ايتۋ كەرەك. ول اقمولا وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى رەتىندە ەتنوقوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ جۇمىسىن باقىلاپ, رەتى كەلگەندە باعدار بەرىپ وتىرادى. وبلىستىق قحا توراعاسىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن وبلىستىق ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا سەرگەي كۋلاگين قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى اتىنان ستەپنوگور قالاسىنداعى دوستىق ءۇيىنىڭ ديرەكتورى گالينا مارينيچەۆاعا جانە وسى جولداردىڭ اۆتورىنا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ التىن مەدالىن تاپسىردى. سونىمەن بىرگە, وسى وتىرىستا بىرنەشە ادامعا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مۇشەسىنىڭ كۋالىگى تاپسىرىلدى.
وبلىس اۋماعىندا ەتنومادەني قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ جۇمىسىن جانداندىرا وتىرىپ, ەتنوستار اراسىنداعى تۇسىنىستىك پەن دوستىقتى نىعايتا بەرۋ ماقساتىنداعى باعدارلار بەلگىلەندى.
مەيرامبەك كيىكوۆ,
اقمولا وبلىستىق «قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتى»
قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى
تورتكىل دۇنيە ۇلتارالىق قاقتىعىستاردان قانسىراپ, مىڭداعان ادامدار تۋعان جەرىنەن ايىرىلىپ, بوسىپ جۇرگەن قازىرگى جاعدايدا حالىقتار اراسىنداعى تۇسىنىستىك پەن دوستىقتى نىعايتۋ – قاي ەلدىڭ دە بولسىن كەزەك كۇتتىرمەس مىندەتى.
قازاقستان تاۋەلسىزدىك العان العاشقى كۇننەن باستاپ ونىڭ كوشباسشىسى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاق جەرىن مەكەندەگەن ەتنوستاردىڭ دوستىعىنا قىلاۋ تۇسىرمەۋ ماقساتىندا قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاساپ كەلەدى. بۇل رەتتە تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ باستى ساياساتى قوعامدىق ەتنوستاردىڭ تولىقتاي قۇقىعى مەن بوستاندىعىن ساقتاي وتىرىپ, جەرگىلىكتى, بايىرعى ۇلتقا نەگىزدەلگەن جوعارى الەۋەتتى قوعام قۇرۋ بولدى. وسىنداي ۋاقىت تامىرىن تاپ باساتىن كورەگەندىك ساياساتتىڭ ناتيجەسىندە 1995 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى جانىنان حالىق بىرلىگىن نىعايتۋدىڭ تىرەگى رەتىندەگى كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەسشى ورگان – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قۇرىلعان بولاتىن. سول جىلدان باستاپ اسسامبلەيا ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىندا مەملەكەتتىك ۇلتتىق ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزدى ينستيتۋتى رەتىندە تانىلىپ, ەلىمىزدى مەكەندەيتىن بارلىق ەتنوستاردى بىرىكتىرەتىن ءتيىمدى ورتالىققا اينالدى.
وعان سول العاشقى كۇننەن اقمولا وبلىسىندا جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جۇمىسى ايقىن دالەل بولا الادى. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جىلى ايدارىمەن وتكەن بىلتىرعى جىلى وبلىسىمىزدا حالىقتار بىرلىگىن پاش ەتىپ, قازاقستاندىق دوستىقتى نىعايتا بەرۋگە باعىتتالعان كەشەندى شارالار وتكىزىلدى. وسى جىلى وتكىزىلگەن مەگاجوبانىڭ شىمىلدىعى «اسسامبلەيا – ءبىرلىككە باستايتىن جول» شاراسىمەن اشىلدى. وسى شارا اياسىندا ومىرگە كەلگەن «دوستىق كىتابىنا» مىڭداعان اقمولالىقتار وزدەرىنىڭ قولتاڭباسىن قويدى.
بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم, حالىقتار اراسىنداعى شىنايى دوستىق ەشقاشان دا ءوزىنىڭ ماڭىزىن جويماق ەمەس. ەلىمىزدىڭ وسى ءبىر شىنايى جەتىستىگىنە شاڭ جۇقتىرماۋ ماقساتىندا «قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتى» وبلىستىق بىرلەستىگى دە قولدان كەلگەن يگى شارالاردىڭ ءبارىن اتقارۋدا. وسى قوعامدىق بىرلەستىكتىڭ باستاماسىمەن وبلىسىمىزدا سوڭعى جىلى 4 ءىرى جوبا ءىس جۇزىنە اسىرىلدى. اتاپ ايتار بولساق, «قانىش ساتباەۆ – حح عاسىردىڭ عۇلاما عالىمى», «رامازان ەلەباەۆتىڭ ەلى», «التىن ساقا», «التىن ادام» اتتى بۇقارالىق شارالار يدەيالىق تارتىمدىلىعىمەن جۇرتشىلىق كوڭىلىنەن شىقتى. وسى بۇقارالىق مادەني ىستەردىڭ باسى-قاسىندا اقمولالىق جاستاردىڭ ۇيىتقى بولىپ جۇرگەنى قۋانتادى.
2014 جىلدىڭ تامىز ايىنان بەرى قوعامدىق بىرلەستىك جانىنان «كوكشە ديدارى» اتتى قازاق جانە ورىس تىلدەرىندەگى گازەت شىعارىلىپ كەلەدى. بۇل باسىلىم بەتىندە مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ حالىقتار بىرلىگىن نىعايتۋداعى ەرەكشە ءرولى لايىقتى ناسيحاتتالادى. سونىمەن بىرگە, گازەت وبلىسىمىزدى مەكەن ەتەتىن ۇلتتار مەن ۇلىستاردىڭ تاريحىن, مادەنيەتىن جانە ءداستۇرىن ناسيحاتتاۋدا ىقپالدى جۇمىس جۇرگىزىپ كەلەدى.
وبلىستىق «قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ تاعى ءبىر ءناتيجەلى جۇمىسى قالا كوشەلەرىندەگى جارنامالار مەن عيماراتتاردىڭ ماڭدايشالارىنداعى مەملەكەتتىك تىلدەگى جازۋلاردىڭ ساۋاتتى ءارى دۇرىس جازىلۋىنا بقىلاۋ جاساۋ بولىپ تابىلادى. جاسىراتىنى جوق, بيزنەس وكىلدەرى مەن مەملەكەتتىك شەنەۋنىكتەر جارنامالار مەن ماڭدايشالارداعى جازۋدىڭ مەملەكەتتىك تىلدە دۇرىس بولۋىنا جەتە ءمان بەرە بەرمەيدى. بىرلەستىك اتقاراتىن تاعى ءبىر اۋقىمدى جۇمىس – قالا كوشەلەرىنىڭ اتاۋىن رەتكە كەلتىرۋ. بۇگىندە وبلىسىمىزدىڭ ەلدى مەكەندەرىندەگى 2489 كوشە قازاقشا اتاۋعا يە بولعان. ماسەلەن, وبلىس ورتالىعىندا سوڭعى جىلدارى كراسنايا اتتى كوشە ءالىمجان بايمۇحانوۆتىڭ, سەۆەرنايا كوشەسى ساكەن ءجۇنىسوۆتىڭ ەسىمىن الدى.
وسى رەتتە, وبلىسىمىزداعى ەتنوقوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ جۇمىسىنا وبلىس اكىمى سەرگەي كۋلاگيننىڭ تاراپىنان شىنايى قامقورلىق جاسالاتىنىن اتاپ ايتۋ كەرەك. ول اقمولا وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى رەتىندە ەتنوقوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ جۇمىسىن باقىلاپ, رەتى كەلگەندە باعدار بەرىپ وتىرادى. وبلىستىق قحا توراعاسىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن وبلىستىق ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا سەرگەي كۋلاگين قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى اتىنان ستەپنوگور قالاسىنداعى دوستىق ءۇيىنىڭ ديرەكتورى گالينا مارينيچەۆاعا جانە وسى جولداردىڭ اۆتورىنا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ التىن مەدالىن تاپسىردى. سونىمەن بىرگە, وسى وتىرىستا بىرنەشە ادامعا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مۇشەسىنىڭ كۋالىگى تاپسىرىلدى.
وبلىس اۋماعىندا ەتنومادەني قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ جۇمىسىن جانداندىرا وتىرىپ, ەتنوستار اراسىنداعى تۇسىنىستىك پەن دوستىقتى نىعايتا بەرۋ ماقساتىنداعى باعدارلار بەلگىلەندى.
مەيرامبەك كيىكوۆ,
اقمولا وبلىستىق «قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتى»
قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى
پاۆلوداردا سالىنىپ جاتقان ەرتىس كوپىرىندە ەكىنشى رەت ءورت شىقتى
ايماقتار • كەشە
كادردىڭ قادىرىن كەتىرمەسەك يگى...
قوعام • كەشە
مەملەكەت باسشىسى تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمومالي راحمونمەن كەزدەستى
پرەزيدەنت • كەشە
قازاقستان موڭعوليانى بيدايمەن قامتاماسىز ەتەدى
قازاقستان • كەشە
اقتاۋداعى ساۋدا ورتالىعىندا بومبا قويىلعانى راس پا؟
ايماقتار • كەشە
مەملەكەت باسشىسى بىرقاتار ماڭىزدى زاڭعا قول قويدى
پرەزيدەنت • كەشە
كەنشىلەرگە بەرىلەتىن وتەماقى قالاي وزگەرەدى؟
قوعام • كەشە