شەتەلدىكتەرگە قازاقتىڭ ۇلتاراقتاي دا جەرى ساتىلمايدى. مۇنى كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن ارنايى ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆ قايتا-قايتا شەگەلەپ ايتتى.
قازاقستاننىڭ اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرى اۋكتسيونعا شىعارىلادى دەگەن سوڭ حالىق اراسىندا بىرقاتار تۇسىنىسپەۋشىلىكتەر تۋىنداپ, ءارتۇرلى اڭگىمەنىڭ ەتەك العانى ءمالىم. ءتىپتى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى دە قاتتى الاڭداۋشىلىقپەن ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندارعا بىرنەشە سۇراقتارىن جولداپ تا جاتىر. وسى الاڭداۋشىلىق تۋدىرعان سۇراقتارعا تياناقتى جاۋاپتار بەرۋگە بەكىنگەن ۆيتسە-مينيستر 2003 جىلى قابىلدانعان جەر كودەكسىن قولعا الا وتىرىپ, قازاقتىڭ ءبىر قارىس تا جەرى بوگدە ەلدىڭ ازاماتتارى مەن ءالى قازاقستاننىڭ ازاماتتىعىن الىپ ۇلگىرمەگەن ادامدارعا ساتىلمايتىنىن تاپتىشتەپ ءتۇسىندىرىپ بەردى. «اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتىنداعى جەر ۋچاسكەلەرى شەتەلدىكتەردىڭ جەكەمەنشىك قۇقىعىنا بەرىلمەيدى. شەتەل ازاماتتارى اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتىنداعى جەرگە تەك ۋاقىتشا جەر پايدالانۋ قۇقىعىمەن 25 جىل مەرزىمگە جالعا الا الادى. ال ونەركاسiپ وندiرiسiنە قاراستى جەرلەردiڭ اڭگiمەسi بولەك. مىسالى, شەتەلدiك ينۆەستور زاۋىت سالسا, زاۋىت عيماراتى مەن قۇرىلىس تۇرعان جەر ۋچاسكەسi شەتەلدiك ازاماتتiكi سانالادى. ياعني, شەتەلدiكتەر ونەركاسiپكە ارنالعان جەرلەردى ساتىپ الا الادى. ال اۋىل شارۋاشىلىعى نەمەسە ورماندى جەرلەردi ساتىپ الا المايدى», دەپ شەگەلەدى ق.وسكەنباەۆ.
مۇنىمەن بىرگە, بۇعان دەيىن اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن جالعا الىپ كەلگەن ەل ازاماتتارىنا بىرقاتار جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعانىن اتاپ ءوتتى. «جەر كودەكسىنە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس جالعا بەرىلگەن جەر ۋچاسكەلەرىن ساتىپ الۋعا جەڭiلدiك شارتتارىن بەرۋ قاراستىرىلادى. بۇل نورما قازىرگى جالعا الۋشىلاردىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرەدى جانە ولارعا بۇدان بۇرىن بەرىلگەن اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەر ۋچاسكەلەرىن جالداۋ مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن بەلگىلەنگەن قارجىنى ءبولىپ تولەۋ ارقىلى, ولاردىڭ كاداسترلىق قۇنىنىڭ 50 پايىزدىق مولشەرىندە ايقىندالاتىن جەڭiلدiك باعامەن جەكەمەنشىككە ساتىپ الۋعا قۇقىق بەرەدى», دەگەن ول, جەر كودەكسىمەن مۇقيات تانىسىپ شىعۋعا كەڭەس بەردى.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا جۋرناليستەر حالىقتى الاڭداتىپ وتىرعان سۇراقتاردى كولدەنەڭ تارتتى. مىسالى, مول جەر تەلىمىن ءوز ەلىمىزدىڭ ازاماتى ساتىپ الىپ, ونى كەيىننەن شەتەلدىكتەرگە ساتۋىنا بولا ما؟ – دەگەن دە ساۋال قويىلدى. «شەتەلدىكتەر قالاي اينالدىرسا دا ءبىر ميلليمەتر دە جەر ساتىلمايدى. ونداي جاعدايدا ءتيىستى ورگاندار شارا قاراستىرىپ, ول جەردى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارۋى دا ىقتيمال», دەگەن ۆيتسە-مينيستر پايدالانىلماي جاتقان جەرلەرگە قاتىستى دا ايتىپ ءوتتى. ول زاڭ بويىنشا ءبىر جىل پايدالانىلماي تۇرعان جەر تەلىمى ءۇشىن ءتيىستى ەسكەرتۋ حاتى جىبەرىلەتىنىن ءبىلدىردى. كەلەسى جىلى وسى جاعداي تاعى قايتالانسا جەر مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلاتىنىن ايتتى.
ۆيتسە-مينيستر جەردى اۋكتسيونعا شىعارۋداعى ماقسات, جەردىڭ ءتيىمدى پايدالانىلۋىن ارتتىرۋدان تۋعان شارا ەكەنىنە نازار اۋدارتتى. «قازىرگى كۇندەگى زەرتتەۋلەر مەن تەكسەرۋ جۇمىستارىنا قاراعاندا, بىرقاتار اۋىل شارۋاشىلىق جەرلەرى دۇرىس يگەرىلمەي جاتىر. سونىڭ سالدارىنان جەردىڭ قۇنارى قاشىپ, ساپاسى تومەندەپ كەتكەن. ەگەر جەر جەكەمەنشىك قولىندا بولسا, ول جەردى ءوزىنىڭ پايداسىنا عانا ەمەس, ۇرپاقتارىنىڭ دا يگىلىگى ءۇشىن تالاپقا ساي وڭدەپ, ازدىرماي ءتيىمدى پايدالانۋعا كوشەر ەدى دەگەن ءۇمىت بار», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
نۇرباي ەلمۇراتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»
شەتەلدىكتەرگە قازاقتىڭ ۇلتاراقتاي دا جەرى ساتىلمايدى. مۇنى كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن ارنايى ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆ قايتا-قايتا شەگەلەپ ايتتى.
قازاقستاننىڭ اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرى اۋكتسيونعا شىعارىلادى دەگەن سوڭ حالىق اراسىندا بىرقاتار تۇسىنىسپەۋشىلىكتەر تۋىنداپ, ءارتۇرلى اڭگىمەنىڭ ەتەك العانى ءمالىم. ءتىپتى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى دە قاتتى الاڭداۋشىلىقپەن ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندارعا بىرنەشە سۇراقتارىن جولداپ تا جاتىر. وسى الاڭداۋشىلىق تۋدىرعان سۇراقتارعا تياناقتى جاۋاپتار بەرۋگە بەكىنگەن ۆيتسە-مينيستر 2003 جىلى قابىلدانعان جەر كودەكسىن قولعا الا وتىرىپ, قازاقتىڭ ءبىر قارىس تا جەرى بوگدە ەلدىڭ ازاماتتارى مەن ءالى قازاقستاننىڭ ازاماتتىعىن الىپ ۇلگىرمەگەن ادامدارعا ساتىلمايتىنىن تاپتىشتەپ ءتۇسىندىرىپ بەردى. «اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتىنداعى جەر ۋچاسكەلەرى شەتەلدىكتەردىڭ جەكەمەنشىك قۇقىعىنا بەرىلمەيدى. شەتەل ازاماتتارى اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتىنداعى جەرگە تەك ۋاقىتشا جەر پايدالانۋ قۇقىعىمەن 25 جىل مەرزىمگە جالعا الا الادى. ال ونەركاسiپ وندiرiسiنە قاراستى جەرلەردiڭ اڭگiمەسi بولەك. مىسالى, شەتەلدiك ينۆەستور زاۋىت سالسا, زاۋىت عيماراتى مەن قۇرىلىس تۇرعان جەر ۋچاسكەسi شەتەلدiك ازاماتتiكi سانالادى. ياعني, شەتەلدiكتەر ونەركاسiپكە ارنالعان جەرلەردى ساتىپ الا الادى. ال اۋىل شارۋاشىلىعى نەمەسە ورماندى جەرلەردi ساتىپ الا المايدى», دەپ شەگەلەدى ق.وسكەنباەۆ.
مۇنىمەن بىرگە, بۇعان دەيىن اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن جالعا الىپ كەلگەن ەل ازاماتتارىنا بىرقاتار جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعانىن اتاپ ءوتتى. «جەر كودەكسىنە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس جالعا بەرىلگەن جەر ۋچاسكەلەرىن ساتىپ الۋعا جەڭiلدiك شارتتارىن بەرۋ قاراستىرىلادى. بۇل نورما قازىرگى جالعا الۋشىلاردىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرەدى جانە ولارعا بۇدان بۇرىن بەرىلگەن اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەر ۋچاسكەلەرىن جالداۋ مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن بەلگىلەنگەن قارجىنى ءبولىپ تولەۋ ارقىلى, ولاردىڭ كاداسترلىق قۇنىنىڭ 50 پايىزدىق مولشەرىندە ايقىندالاتىن جەڭiلدiك باعامەن جەكەمەنشىككە ساتىپ الۋعا قۇقىق بەرەدى», دەگەن ول, جەر كودەكسىمەن مۇقيات تانىسىپ شىعۋعا كەڭەس بەردى.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا جۋرناليستەر حالىقتى الاڭداتىپ وتىرعان سۇراقتاردى كولدەنەڭ تارتتى. مىسالى, مول جەر تەلىمىن ءوز ەلىمىزدىڭ ازاماتى ساتىپ الىپ, ونى كەيىننەن شەتەلدىكتەرگە ساتۋىنا بولا ما؟ – دەگەن دە ساۋال قويىلدى. «شەتەلدىكتەر قالاي اينالدىرسا دا ءبىر ميلليمەتر دە جەر ساتىلمايدى. ونداي جاعدايدا ءتيىستى ورگاندار شارا قاراستىرىپ, ول جەردى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارۋى دا ىقتيمال», دەگەن ۆيتسە-مينيستر پايدالانىلماي جاتقان جەرلەرگە قاتىستى دا ايتىپ ءوتتى. ول زاڭ بويىنشا ءبىر جىل پايدالانىلماي تۇرعان جەر تەلىمى ءۇشىن ءتيىستى ەسكەرتۋ حاتى جىبەرىلەتىنىن ءبىلدىردى. كەلەسى جىلى وسى جاعداي تاعى قايتالانسا جەر مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلاتىنىن ايتتى.
ۆيتسە-مينيستر جەردى اۋكتسيونعا شىعارۋداعى ماقسات, جەردىڭ ءتيىمدى پايدالانىلۋىن ارتتىرۋدان تۋعان شارا ەكەنىنە نازار اۋدارتتى. «قازىرگى كۇندەگى زەرتتەۋلەر مەن تەكسەرۋ جۇمىستارىنا قاراعاندا, بىرقاتار اۋىل شارۋاشىلىق جەرلەرى دۇرىس يگەرىلمەي جاتىر. سونىڭ سالدارىنان جەردىڭ قۇنارى قاشىپ, ساپاسى تومەندەپ كەتكەن. ەگەر جەر جەكەمەنشىك قولىندا بولسا, ول جەردى ءوزىنىڭ پايداسىنا عانا ەمەس, ۇرپاقتارىنىڭ دا يگىلىگى ءۇشىن تالاپقا ساي وڭدەپ, ازدىرماي ءتيىمدى پايدالانۋعا كوشەر ەدى دەگەن ءۇمىت بار», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
نۇرباي ەلمۇراتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلوداردا سالىنىپ جاتقان ەرتىس كوپىرىندە ەكىنشى رەت ءورت شىقتى
ايماقتار • كەشە
كادردىڭ قادىرىن كەتىرمەسەك يگى...
قوعام • كەشە
مەملەكەت باسشىسى تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمومالي راحمونمەن كەزدەستى
پرەزيدەنت • كەشە
قازاقستان موڭعوليانى بيدايمەن قامتاماسىز ەتەدى
قازاقستان • كەشە
اقتاۋداعى ساۋدا ورتالىعىندا بومبا قويىلعانى راس پا؟
ايماقتار • كەشە
مەملەكەت باسشىسى بىرقاتار ماڭىزدى زاڭعا قول قويدى
پرەزيدەنت • كەشە
كەنشىلەرگە بەرىلەتىن وتەماقى قالاي وزگەرەدى؟
قوعام • كەشە