جاۋاپتى جۇكتى جۇمىلا كوتەرگەن ءجون

بۇگىنگى كۇنى الەم ەلدەرى اقش-تا وتكەن يادرولىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى ءسامميتتىڭ سالماعىن ساراپتاۋعا كىرىستى. وڭ پىكىر مەن سولاقاي كوزقاراس قاتار جۇرەدى دەگەنىمىزبەن, اركىم ساقاسىنىڭ ىڭعايىنا قاراي كوزدەيدى. قازاق ەلىنىڭ يادرولىق قارۋعا دەگەن قارىم-قاتىناسى بەسەنەدەن بەلگىلى. دەسە دە, ءبىز مۇحيتتىڭ ارعى بەتىندەگى ءدۇبىرلى جيىنعا قاتىستى ساياساتتانۋشى نۇرحان جاليەۆتىڭ پىكىرىن بىلگەن ەدىك. – يادرولىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى سامميتتەن بۇرىن قازاقستاننىڭ بۇل ورايداعى ساياساتىنا قاتىستى ويىڭىزدى ايتساڭىز. – قازاقستان ەگە­مەندىك العان كۇن­نەن باستاپ الەمدىك قاۋىمداستىق الدىندا وزىندىك دامۋ باعىتىن, ساياسي ۇستانىمىن ايقىنداپ الدى. قازاق دەگەن ءاۋ باستان بەيبىتشىلىك سۇيگەن, ىرىسىن ىنتىماقپەن ارتتىرعان ەل. ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ تىزگىنىن قولىنا العان ساتتەن باستاپ, جوعارىدا ايتىپ وتكەن ۇلتتىق قاسيەتتەرىمىزدى تورتكىل دۇنيەگە تانىتىپ ۇلگەردى. الەم تاريحىندا العاش بولىپ يادرولىق قارۋدان باس تارتتىق. كەڭەستىك كەزەڭدە يادرولىق قارۋ سىناعىنا اينالعان سەمەي پوليگونى جابىلدى. ونىڭ زاردابى مەن زيانى بۇگىنگە دەيىن قالاي بولىپ ەدى؟ ءالى قانشاما ۇرپاقتىڭ تامىرىنا بالتا شابادى دەسەڭشى؟ ەلباسىمىزدىڭ ساليقالى ساياساتىنىڭ ومىرشەڭدىگى وسىندا, كەساپاتتى قارۋدان باس تارتۋ شەشىمى ۇرپاق ساۋلىعىن ويلاۋدان, ۇلت بولاشاعىنا الاڭداۋدان قابىلداندى دەپ بىلەمىز. ايتپەسە, يادرولىق قارۋىنىڭ بارىنا ماقتاناتىن ەلدەر جەتەرلىك. ءاري­نە, ولاردىڭ ىشكى-سىرتقى سايا­ساتىنا سىن ايتۋدان اۋلاقپىز. دەي تۇر­عانمەن, بۇگىنگى جاھان­دىق قالىپتاسقان جاع­داي يادرولىق قارۋ­دى ساقتاۋدىڭ زاردابى زور ەكەندىگىن, ول دەگەنىڭ ءۇرىم-بۇتا­عىڭنىڭ باسىن بايگەگە تىگۋ ەكەن­دىگىن اڭعارتىپ وتىر. – ەندى سامميت جونىندە ايت­ساڭىز. – قازاقستان الەمدىك ارەنادا ءوزىنىڭ يادرولىق قارۋعا دەگەن قارسىلىعىن تۇراقتى ءارى تاباندى تۇردە تانىتىپ كەلەدى. جانە بۇل كوزقاراستاعىلاردىڭ الدىڭعى لەگىندە دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. سوعان سايكەس الەمدىك كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەنىڭ شەشىلۋىندە ەرەكشە ءرول اتقارامىز. ەلباسىمىزدىڭ كەشەگى اقش-تا وتكەن سامميتتە قاق توردەن ورىن الۋى – وسى ءسوزىمىزدىڭ ايعاعى. ەلباسىمىز سامميتتەن سوڭ باق وكىلدەرىنە ارنالعان بريفينگتە «اقش پرەزيدەنتىنىڭ باستاماسىمەن وتكىزىلگەن سامميتتەر ەلەۋلى پايداسىن تيگىزدى. بۇگىندە بۇكىل الەم بويىنشا پلانەتانى تۇتاسىمەن الدەنەشە رەت جويۋعا جەتكىلىكتى وتە كوپ يادرولىق قارۋ بار. سوندىقتان, قارۋسىزدانۋ ماسەلەسى ءبىزدىڭ جانە ۇرپاعىمىزدىڭ بولاشاعىن اي­قىندايدى», دەپ مالىمدەدى. ءوزىڭىز بايقاعانداي, ەلباسىمىزدىڭ بۇل مالىمدەمەسى يادرولىق قارۋدى ساقتاپ وتىرعاندارعا ارنالىپ وتىر. ۇرپاعىنىڭ بولاشاعىن ويلايتىن ەلدەر ءتۇپتىڭ-تۇبىندە قارۋسىزدانۋعا قول جەتكىزۋى ءتيىس. – ءوزىڭىز ايتىپ وتكەن بريفينگتە ەلباسىمىز تەرروريزم تۋراسىندا پىكىر بىلدىرگەن ەدى. سول جايىنداعى ويىڭىز قانداي؟ – كۇننەن-كۇنگە تەررورلىق ارەكەتتەردىڭ كوبەيىپ بارا جاتقانى دۇنيەجۇزىن الاڭداتىپ وتىرعان جايت. قانشاما بەيبىت تۇرعىندار جاپا شەگىپ, ءولىم قۇشىپ جاتىر. ال ونىمەن كۇرەسۋ, تامىرىنا تۇبەگەيلى بالتا شابۋ مۇمكىن بولماي وتىر. قايتكەن جاعدايدا مۇمكىن بولۋى مۇمكىن؟ ارينە, الەم ەلدەرى بىرىككەندە, جۇدىرىقتاي جۇمىلعاندا عانا. ەلباسىنىڭ: «مەن تەررورلىق ۇيىمدارعا قاتىسى بار اركىمدى باقىلاۋعا الۋعا بولاتىن بىرىڭعاي الەمدىك جەلى قۇرۋ قاجەت دەپ سانايمىن», دەگەن پىكىرى وسى بىرىگىپ كۇرەسۋدىڭ اۋاداي قاجەتتىگىن اڭعارتادى.  اڭگىمەلەسكەن ەرجان بايتىلەس, «ەگەمەن قازاقستان».  قىزىلوردا.