مەشىتتىڭ جيىلىگى – يماندىلىقتىڭ ءيىرىمى

ءبىر اۋىز ءسوز ءدىن – كوركەم مىنەز قالىپتاستىراتىن جەمىستى دە بەرەكەتتى يماندىلىق بۇلاعى ەكەندىگى قۇلاققا ءاۋ باستان ءسىڭىرىلىپ ءجۇر. ونىڭ كاۋ­سارىنان قانىپ ىشكەن ءار پەندە ەرتە مە, كەش پە باقىتقا, كەڭىرەك الساق, ەلدىك قاۋىپسىزدىك پەن سەنىمدىلىككە قول جەتكىزەرى كامىل. ال مۇنداي قۇندىلىقتان قۇر قالعاندار ۋاقىت وتە كەلە ءوز بارماقتارىن وزدەرى تىستەيتىنىن جادىندا ۇستاعاندارى ءجون دەگەن قاعيدا جانە سالتانات قۇرعان. قايتكەندە دە يماندىلىق شىراعى ءار جۇرەكتە جانىپ, جان جىلىتقانعا نە جەتۋشى ەدى! تاۋەلسىزدىك سىيلاعان استانا ەلەۋلى عۇمىر­لىق ولشەمدەرىمەن حالىق ءىلتيپاتىنا بولەنىپ كەلەدى. تەرەڭ ساراپتاپ كورسەك, استانانىڭ وڭعارىلىپ جاتقان الەمدىك دەڭگەيدەگى ابى­روي­لى ىسىندە يسلام ءدىنىنىڭ وركەن جايۋى – ءوزىن­دىك ۇردىسپەن زور ماڭىز يەلەنەتىنىن جا­سىرۋعا بولمايدى. وسى تۇرعىدا نە ايتقىمىز كەلىپ وتىر؟ ءيا, وسى ەلدىك مىنبەرگە شىعارىلىپ وتىر­عان ەلدىك ماسەلىنىڭ ءتۇيىنى مىناداي. حالقى ۇدەمەلەپ ءوسىپ كەلە جاتقان استانادا اللا ءۇيى – مەشىتتىڭ ءالى دە بولسا, كوبەيە تۇسكەنىن وقىرماندارىمىز ءاردايىم اۋىزشا دا, جازباشا دا ءبىلدىرىپ جاتادى. بۇل سايىپ كەلگەندە, جالپى جۇرتشىلىقتىڭ كوكەيىندەگى قۇندى پىكىرى, ۇكىلى ءۇمىتى دەسەك جاراسار. استانا مەشىتسىز ەمەس. بار. سالىنىپ تا جاتىر. دەگەنمەن, حالىق ءوسىمىنىڭ شاپشاڭ­دىعى ويلانتپاي قويمايدى. مەشىت سانى سوعان ىلەسە الار ما ەكەن دەگەن قاۋىپتى كۇنىبۇرىن ويلاعاننىڭ ەش ابەستىگى جوق سەكىلدى. مەشىتتىڭ جيىلىگى – يماندىلىق ءيىرىمىنىڭ ءماندى باستاۋ­لارى دەپ بىلسەك, بۇل ورايدا باتىل قادامدار جاسالعانى ابزال. بۇگىندەرى جۇما نامازى وقىلعاندا, مەشىت بىتكەننىڭ سىرتىنا دا مۇسىلماندار سىيماي كەتەدى. قاي مەشىتتى الماڭىز, سولاي. «نۇر استانا» ورتالىق مەشىتىندە دە, سادۋاقاس قاجى عيلماني مەشىتىندە دە سىرتتا جۇما نامازعا قاتىسۋشىلار سانى 2-3 مىڭعا جەتەدى ەكەن. قاقاعان سارىشۇناق ايازدا اشىق دالادا تۇرىپ, يماندىلىق پارىزىن وتەۋ وڭاي بولىپ پا؟! ول جاعىن تاپتىشتەپ جاتپايىق. بۇدان شىعاتىن قورىتىندى سول, مەشىت سانىن كوبەيتۋگە باعىت ۇستالعانى ءجون بولار ەدى. راس, ەسىلدىڭ سول جاعالاۋىندا حازىرەت سۇلتان مەشىتى سالىنىپ جاتىر. ول مۇسىلمان­دىق جاپپاي سۇرانىستى تولىق وتەي الادى دەۋدەن تاعى اۋلاقپىز. بۇدان باسقا دا «قىرقىن­شى ستانسادا», استراحان تراسساسىنىڭ بويىن­دا ءالى تىركەلىپ ۇلگەرمەگەن شاعىن مەشىتتەر اشىلۋعا دايىن تۇر ەكەن. كوڭىل وسىرەدى, ارينە. ءبارىبىر بۇلار قاجەتتىلىكتى تۇگەندەي المايتىنداي. ءىرى مۇسىلمان مەملەكەتتەرىندە ءار 500 ادامعا ءبىر مەشىتتەن كەلەدى ەكەن. بارىپ, ءمىناجات ەتۋگە ىڭعايلى. كولىك سارساڭىمەن اۋرەگە ءتۇسىپ جات­پايدى. ازان شاقىرىلدى ما, بار تىرشىلىگىن جيىپ تاستاپ, مەشىتكە جۇگىرەدى. بىزدە شە... قالا­نىڭ ءبىر قيىرىنان ەكىنشى الىس اۋماعىنداعى مەشىتتەرگە جەتۋ ءۇشىن تاۋىڭ شاعىلادى. شارشاپ, شالدىعا­سىڭ. اسىققان – شايتاننىڭ ءىسى دەسەك, يماندىلىق جولىندا ءجۇرىپ, مۇنداي دۇربە­لەڭدە يمانسىزدىققا ۇرىنىپ قالۋىڭ دا كادىك... ەلورداداعى جاپىرايعان ەسكى ۇيلەردىڭ ءتۇپتىڭ-تۇبىندە ىسىرىلىپ تاستالىپ, ورنىنا ءزاۋلىم ۇيلەر تۇرعىزىلاتىنى اسقان بول­جاۋدى قاجەت ەتپەس. مىنە, ساۋلەتشىلەر ءىستىڭ قىبىن وسى تۇستان تابا السا دەگەن ۇسىنىسىمىز بار. شۇكىر, ەلىمىزدە تاۋەلسىزدىك جىلدارى مەشىت سانى كۇرت ءوسىپ, بۇگىندەرى 2200-گە جەتىپتى. قۋاناتىن ءۇردىس. قالادا دا, دالادا دا يماندى­لىق­قا ۇيىتاتىن اللانىڭ ءۇيى ۇشان-تەڭىز تاربيەلىك جۇمىستار اتقارىپ جاتقانى كوكەيگە قونىمدى. يسلام ءدىنىن قابىلداۋشىلار قاتارى دا مولىعا تۇسۋدە. تەك استاناداعى سادۋاقاس قاجى عيلماني مەشىتىندە تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا عانا 182 ادام وسىنداي يشاراتپەن بەرىك سەنىمگە كەلگەن ەكەن. بىلتىردىڭ وزىندە «نۇر استانا» ورتالىق مەشىتىندە مۇنداي ساۋاپقا 25 ادام تارتىلىپتى. بۇل نەنى كورسەتەدى؟ بۇل يسلام ءدىنىنىڭ الەمدىك وركەنيەتتە الاتىن اسىل دا قاسيەتتى ورنىنىڭ اسا بولەكشە ەكەندىگىن دالەلدەيتىن مىسالدار عوي. ... اللا راحىمىمەن, ءساتىن سالىپ, استانادا مەشىت كوبەيە بەرسە, تاۋبە, مىڭ شۇكىرشىلىك دەيمىز دە! قايسار ءالىم, استانا.