ۇرىنىڭ ورنى – تۇرمە. حودوركوۆسكيدى سوندا وتىرعىزدى

ءبىر ەل ءوزىنىڭ قىلمىسكەرىن سوتتاماق ەكەن, وندا تۇرعان نە بار دەۋ­گە بولادى. بىراق «يۋكوس» كومپانياسىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى ميحايل حودوركوۆسكي مەن «مەناتەپ» كومپانياسىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى پلاتون لەبەدەۆكە سوت – الەم نازارىندا. ونى كەيبىر ەلدىڭ باسشىلارى دا قاداعالاپ وتىر. وسى جەردە اڭگىمەنى اقش-تىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى حيللاري كلين­توننىڭ پىكىرىنەن باستا­عان ءجون-اۋ. كلينتون حا­نىم ميحايل حودوركوۆسكي مەن پلا­تون لەبەدەۆتى ايىپتاۋ ۇكىمى ادام قۇقىن قامتاماسىز ەتۋ مەن ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسار­تۋ­عا بايلانىستى رە­سەي­دىڭ بەدەلىنە تەرىس ىقپال جاسايدى دەپ مالىمدەدى. بۇعان رەسەي باسشىلارى­نىڭ دا جاۋابى بار. ءبىر ەمەس, تالاي رەت جاۋاپ بەرۋگە تۋرا كەلگەن. جۋرناليست اعايىندار ءساتى تۇسكەن كەزدە رەسەي باس­شى­لارىنان ونى ءسوز ەتۋدى استە دە قاپى جىبەرمەيدى. الدى­مەن ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ جاۋا­بى­نا كەلەيىكشى. پرەمەر-مينيستر ەل حالقىمەن بەينەبايلانىستا بولعان كەزدە بىلاي دەدى: «بۇ­عان بايلانىستى كوپ ايتتىم. تاعى دا قاجەت دەسەڭدەر, ۆى­سوتسكيدىڭ كەيىپ­كەرىنىڭ ءسوزى­مەن جاۋاپ بەرەيىن: «ۇرىنىڭ ورنى – تۇرمە». سوت شەشىمىنە سايكەس وعان ايتارلىق­تاي قو­ماق­تى ۇرلىعى جونىندە اي­ىپ تاعىلىپ وتىر. اڭگىمە ونىڭ سالىق تولەمەگەنى, الاياقتىعى جاي­ىندا, ەسەپ ميللياردتاعان رۋبل­گە كەتەدى. اقش-تا وسىن­داي ۇر­لى­عى ءۇشىن مەدوفف مىرزا 150 جىلعا سوتتالعان». پۋتين حودور­كوۆ­سكيدىڭ تاعى دا ءبىراز قىلمى­سىن تىزبەلەي كەلىپ, رەسەي سوتى­نىڭ تىم جۇمساقتىعىن ايتادى. پرەزيدەنت دميتري مەد­ۆە­دەۆ­تىڭ پىكىرى وزگەشەلەۋ, جالپى­لاما. سويتسە دە ونىڭ مىنا ءبىر پىكىرىنە توقتالا كەتەيىك: «...پرەزيدەنت تە, مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى كەز كەلگەن لاۋازىمدى تۇلعا دا بۇل ىسكە نەمەسە باس­قاداي ىسكە ۇكىم شىعارىلعانعا دەيىن, ايىپ­تال­عان نەمەسە اق­تا­عانعا دەيىن ءوز پوزي­تسيا­سىن بىلدىرۋگە قا­قىسى جوق – بۇل ايدان انىق»,– دەدى. مۇنى ءبىر جاعىنان تىكەلەي جاۋاپتان قاش­قا­لاقتاۋ دەۋ­گە دە بولار. حودوركوۆسكي ماسەلەسىنىڭ جىر بولىپ كەلە جاتقانىنا ءبىراز ۋاقىت. بيلىك ايىپتايدى, وپپوزيتسيا جاق­تايدى, ولاردى سىرتتاعى كۇش­تەر قولدايدى. العاشىندا ونى لەبەدەۆ ەكەۋىن 2003 جىلى «اپاتيت» كومپانياسىنىڭ اك­تسيا­لا­رىن ۇرلادى دەگەن ايىپپەن ۇس­تاپ, 2005 جىلى سوتتاپ تا جىبەرگەن. بيىل جازالارىن وتەپ, بوس­تاندىققا شىعۋعا ءتيىس ەدى. ءبىر­اق ولارعا جاڭا ايىپ تاعىلىپ, جاڭا جىلدىڭ قارساڭىندا 13,5 جىلدان ارقالاتتى. جالپى, رەسەي بيلىگى ولار­دى قالايدا قاماۋدان شىعار­عى­سى جوق­تىعى اڭعارىلادى. ولارعا تاعىلعان جاڭا ايىپ تا تىم اۋىر – 218 ميلليون توننا مۇناي ۇرلاعان كورىنەدى. ونى اقشاعا شاققاندا 7,5 ميلليارد دوللار. قازىر بۇل ىسكە بايلا­نىستى رەسەي قاۋىمى ەكىگە جارىلعانداي. بىرەۋلەر داتتاي­دى, بىرەۋلەر جاقتايدى. اقپا­رات قۇرالدارى دا ءوز پىكىرلەرىن اشىق بىلدىرە الماي وتىرعان كەيىپتە. ەل باسشىسى­نىڭ ءبىرى «حو­دوركوۆسكيدىڭ ورنى – ءتۇر­مە»  دەپ وتىرعاندا, ونى اشىق اقتاۋعا باتا ال­مايتىنداي. وليگارحتارعا ۇكىم شى­عا­رىلدى. بىراق اڭگىمە مۇنىمەن اياقتالمايتىن سياقتى. ولار­دىڭ جاقتاستارى ىشتە دە, سىرتتا دا بار. ماماديار  جاقىپ.