17 ناۋرىز, 2016

كومبەدە ەمەس, كورمەگە قويىلعان

387 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
[caption id="attachment_29583" align="alignleft" width="262"]سپۋسك.p65 سپۋسك.p65[/caption] كەڭەس تۇسىندا, «بايلاردى, مولدانى قويداي قۋ قامشىمەن» دەگەن زاماندا تالاي كىتاپ ورتەلىپ كۇلگە اينالسا, تالاي كوزى اشىق جان اسىل مۇرانىڭ كوزىن جويۋعا قيماي, كومبەگە تى­عىپ, جەر استىنا جاسىرعان-دى. سون­داي كومبەنىڭ بىرنەشەۋىن ەتنو­گراف-جازۋشى مارقۇم سەيىت كەن­جەاحمەتوۆتىڭ جاسىرعان ادام­نىڭ تۋىسقاندارىنىڭ كومە­گى­مەن قازىپ العانىن بىلەتىن ەدىك. ۇلتتىڭ كادەسىنە مولىنان جاراپ, قىمبات جادىگەرگە اينالعان سونداي باعا جەتپەس قۇندىلىقتار بۇگىندە كومبەدە جاتپايدى, كىتاپحانالاردا قۇرمەتپەن ساقتالىپ, كەيىنگى ۇرپاق زەردەلەسىن دەپ ءىلىمنىڭ كوزىنە اينالىپ, ارا-تۇرا كور­مەلەرگە قويىلادى. استاناداعى ۇلت­تىق اكادەميالىق كىتاپحانادا ەلى­مىز تاۋەل­سىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا باي­لا­نىستى «كىتاپ – ءداۋىر ايناسى» اتتى اشىق ەسىك كۇنىندە وتكىزىلگەن «كىتاپ – تاريح, كىتاپ – قازىنا» اتتى سيرەك كىتاپتار مەن قول­جازبالار كورمەسىنىڭ اشىلۋىنا جي­نال­عان حالىقتىڭ قاراسى اجەپتاۋىر كورىندى. سالتاناتتا ءسوز سويلەگەن مادە­نيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپ­­­تى حات­­شىسى قۋاتجان ۋاليەۆ, مەم­­لە­كەت جانە قوعام قايراتكەرى مىر­زا­تاي جولداسبەكوۆ كىتاپتىڭ باعا جەت­پەيتىن قازىنا ەكەندىگىن ايتىپ, قۇندىلىقتاردى قۇرمەتتەۋگە شاقىرسا, ءتىل جاناشىرى ورازكۇل اسانعازى ءوزىنىڭ جاس كەزىن ەسكە الىپ: «ءبىزدىڭ قىز-بوزبالا كەزدەرىمىزدە ءبىر-بىرىمىزبەن تانىساتىن, تابىساتىن ورنىمىزدىڭ ءبىرى كىتاپحانا ەدى. قىز بەن جىگىت كەزدەسۋدى كىتاپحاناعا بەلگىلەيتىن. ءبىزدىڭ بۋىننىڭ كىتاپقا, كىتاپحاناعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى وراسان ەدى. جاستار, ءبىر ءسات سمارتفون, پلانشەتتەردى ىسىرىپ, تاسقا باسىلىپ, قاعازعا مارجان بولىپ ورىلگەن كىتاپقا ۇڭىلىڭىزدەر», – دەگەن اپالىق تىلەگىن جەتكىزدى. كورمە سورەلەرىنەن شىن ءمانىن­دە باعا جەتپەس قازىنالار ورىن تەۋىپتى. اراب, تۇرىك, شاعا­تاي, لا­تىن تاڭبالارىمەن, كيريل­ليتسا­مەن جا­زىل­عان سيرەك كىتاپتار مەن قول­­جاز­­با­لار­دىڭ قاي-قايسى­سى دا تاڭ­داندىرادى. احمەت بايتۇر­سىنوۆ­تىڭ 1909 جىلى جارىق كورگەن «قىرىق مىسالى» مۇحتار اۋەزوۆتىڭ قولتاڭباسىمەن 1942 جىلى شىققان «اباي» رومانى, سيرەك قولجازبالار ايتەۋىر ءار قىمبات قازىنا كورمەگە كەلۋشىنى ءوز قاسىنا ۇزاق ايالداتادى. كورمەگە قويىلعان ءاربىر كىتاپ وزىنە وسىلاي تارتسا, كىتاپحانانىڭ قورىندا جيناقتالعان قۇندى دۇنيەلەر اۋقىمى دا بولەكشە. زەرتتەۋشىلەرىن كۇتىپ جاتقان حالىقارالىق «الاش» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى حاسەن ورال­تاي­دىڭ 6441 قۇجاتى, اكادەميك زاكي احمەتوۆتىڭ 876 قۇجاتى سىندى دۇنيە­لەردىڭ تالاي تالاپتى جاسقا ازىق بولاتىنى انىق. الەكساندر بلوكتىڭ قولتاڭباسى بار «زا گرانيۋ پروشلىح» اتتى جىر جيناعى, بامبۋك تاقتايشاعا جازىلعان ەجەلگى قىتاي قولجازباسى, الاقانعا سىياتىن كىتاپ دەيسىز بە, قورداعى قازىنا ءالى تالاي كورمەنىڭ تورىنەن ورىن الىپ, تالاي جاندى بىلىمنەن سۋسىنداتپاق. ايتپاقشى, كورمەنىڭ اشىلۋىنا استانالىق جازۋشى قاۋىم تارتۋ-تارالعى جاسادى. جازۋشى, جۋرنا­ليس­تەر تابىل ق ۇلىياس, اعايدار ىسىم, تولىمبەك ءابدىر­ايىم سيرەك كەزدەسەتىن كىتاپتار مەن ءوز شىعارمالارىن كىتاپحاناعا ۇسىندى. انار تولەۋحانقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».  
سوڭعى جاڭالىقتار