قازاق كسر-ىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتيسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ماكىل اعا قۇلانباەۆتىڭ رەسەي كينوگەرلەرى تۇسىرگەن «ەرماك» فيلمىندەگى ساتبەك ءرولىن سومداپ كەلگەنىن ەستىپ, كەزدەسكەندە: «ماكىل اعا, حالقىمىزدى شاپقان ەرماك تۋرالى فيلمنەن كوپ اكتەر باس تارتىپتى. ءسىز نەگە كەلىسە قويدىڭىز؟» دەگەنىمدە: «مەن تۇسپەسەم, باسقا ءبىر ياكۋتى ما, باشقۇرتى ما, ايتەۋىر ءبىر قازاققا ۇقسايتىن بىرەۋدى تۇسىرەر ەدى. ول ەرماكقا اجال قۇشتىرعان ءبىزدىڭ Cاتبەك اتامىزدىڭ كىم بولعانىن قايدان ءبىلسىن. رەجيسسەردىڭ ايتقانىن ىستەيتىن ەدى. مەن شامام كەلگەنشە اتامىزدى تاريحتاعىداي ەتىپ بەينەلەۋگە تىرىستىم. شامام كەلگەنشە قورعادىم», دەپ ەدى. «شامام كەلگەنشە»... ءيا, ول كەزدە تاريحىڭدى بۇرمالاپ جاتقاندا, تۇزەتۋگە شاما كەلمەي قالاتىن كەز كوپ ەدى.
ال, ماكىل اعامىزعا كەلسەك, ۋاقىتپەن جارىسقان سايىن ارعىماقتارىنىڭ سانى ارتاتىن دودا, العان سايىن بەرەرى مول داريا, تەاتر اتتى ونەر ولكەسىنە, ساحنالىق سان قىرلى سارىنىمەن سىرنايلاتا كەلگەن قىرقىنشى جىلداردىڭ وكىلى. ول سول سوعىستان كەيىن قۇرىلعان, بيىل 70 جىلدىعىن تويلاعالى وتىرعان عابيت مۇسىرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنىڭ ىرگەتاسىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى.
الماتىنىڭ جانىنداعى كولحوزدىڭ تەمىر ۇستاسىنىڭ وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن ءبىر قىز, ەكى ۇل قالادا مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە وتان سوعىسى باستالدى. ەل باسىنا ءتۇسكەن اۋىرتپالىق بالالاردى دا اينالىپ وتپەگەنى بەلگىلى. الماتىعا ماسكەۋدەن ونەر وشاقتارى كوشىپ كەلىپ جاتتى. جاڭا وقۋ جىلى باستالعاندا مەكتەپ-ينتەرناتقا كەلگەن قاتالداۋ كورىنگەن ورىس اپاي جاڭا اشىلعان تەاتر ۋچيليششەسىنە بالالار ىزدەپ جۇرگەنىن ايتىپ, بۇلاردىڭ ەتيۋد جاساۋلارىن سۇرايدى, ونى قالاي جاساۋ كەرەكتىگىن تۇسىندىرەدى. كوزىلدىرىكتى ايەلگە نە كەرەك ەكەنىن مۇعالىمى قازاقشا ايتىپ بەرگەندە بالا ماكىل ءسال ويلانىپ الىپ شىبىن ۇستاۋعا كىرىسەدى. بالالىق سەنگىشتىكپەن جوق شىبىندى كوز الدىنا ەلەستەتىپ, اڭدىپ ءجۇرىپ قاعىپ الادى. ۇستاعان شىبىنىمەن بىرگە ءوزىنىڭ بولاشاق ماماندىعىن ۋىسىنا تۇسىرگەنىن بالا ماكىل, ارينە, بىلگەن جوق. اپكەسى بيبيزا بار, 12 بالا تەاتر ۋچيليششەسىنەن ءبىر-اق شىقتى. ال, العاشقىدا قاتالداۋ كورىنگەن كوزىلدىرىكتى ايەلدىڭ اتاقتى ك.ستانيسلاۆسكيدىڭ ساحناداعى سەرىكتەسى, شاكىرتى, رەجيسسەر, ۇستاز ولگا يۆانوۆنا پىجوۆا ەكەنىن كەيىن ماقتانىشپەن ەسىنە ءتۇسىرىپ, ايتىپ وتىراتىن. سونىمەن بىرگە, نەگىزگى ۇستازى اسقار توقپانوۆ بولعانىن دا العا تارتا, قىزىقتى اڭگىمەلەيتىن.
جاسى تولعان ستۋدەنتتەر اسكەرگە شاقىرىلىپ جاتتى. ۋاقىتى كەلگەندە ماكىل دە مايدانعا اتتاندى. سوعىستان جەڭىسپەن ورالعاسىن وقۋىن ءبىتىرىپ, بىرگە وقىعان بۇكىل كۋرسىمەن بىرگە قىزىلوردادا جاڭا تەاتر اشۋعا كەلدى. جاس اكتەر ماكىل قىزىلوردا تەاترىندا ع. مۇسىرەپوۆتىڭ «قوزى كورپەش – بايان سۇلۋىنداعى» – قودار, م. اۋەزوۆتىڭ «ەڭلىك-كەبەگىندەگى» – ەسەن, ۋ.گادجيبەكوۆتىڭ «ارشىن مال الانىنداعى» – سۇلتانبەك, ل.ماليۋگيننىڭ «ەسكى دوستارىنداعى» – ۆولوديا, ش. قۇسايىنوۆتىڭ «ءمانشۇك مامەتوۆاسىنداعى» – پولكوۆنيك چۋدوۆ, ع. مۇسىرەپوۆتىڭ «اقان سەرى – اقتوقتىسىنداعى» – ناۋان حازىرەت سياقتى ۇلكەن رولدەر ويناپ, شەبەرلىگىن شىڭداي بەردى.
1948 جىلى جاڭا اشىلعان قازاق بالالار تەاترىنا اكتەر رەتىندە شاقىرىلعان ماكىل اعامىز كەيىنگى بار ءومىرىنىڭ وسى ايتۋلى ونەر ورداسىمەن بايلانىستى وتەتىنىن بىلمەگەن دە بولار. جاڭا ساحناداعى العاشقى قادامىن ا.اقىنجانوۆتىڭ «التىن ساقا» قويىلىمىنان باستاعان جاس اكتەر ماكىل تەاتر اتتى سيقىرلى الەمنىڭ تۇڭعيىعىنا بويلاپ جۇرە بەرگەنىن كەيىن سەزدى. وسى عاجايىپ الەمدە بار ءومىرىن وتكىزدى.
بويىندا باسقاعا ۇقسامايتىن بيازىلىق, كوزگە كورىنگەنىمەن, كوپ ادامنىڭ كوڭىلمەن ءتۇسىنۋى قيىن قاراپايىمدىلىق, وزىنە عانا جاراساتىن اڭقاۋلىق, وزگەشە دە ەرەكشە مەيىرىمدىلىك ماكىل اعامىزعا دارقان دالامىزدا سول كەزدەگى تابيعي تازا قالپىندا ساقتالعان ادەت-عۇرىپتىڭ قازاقي ادەمى ۇشقىندارىمەن بەرىلگەن بولۋى كەرەك. سوعىستىڭ ءدۇبىرى توقتاعانىمەن, ءالى ءدۇمپۋلى زاردابى باسىلماعان سول ءبىر 1947-1948 جىلدار ماكىل اعامىز ءۇشىن ءوز ونەرىنىڭ وشپەس ءىزىن ايشىقتاعان ونەر ورداسى – قازاق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنا كەلۋىمەن باستالدى.
قازاقستان ونەرىندە وزىندىك ورنەك قالدىرعان ن.ساتس 1946 جىلى قويعان ا.تولستويدىڭ «التىن كىلتىن» قازاق مەملەكەتتىك بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنىڭ تۇساۋكەسەرى دەپ ءجۇرمىز. سولاي دەسەك تە بولادى. دەگەنمەن, 1947 جىلى ءساتسىز قويىلعان «مىسىققا كۇندە توي ەمەس» تە اۋدارما ەكەنىن ەسكەرسەك, 1948 جىلعى شىلدەدە «التىن ساقا» وينالعان كۇن اراسىندا ماكىل قۇلانباەۆ تا بار قازاق ترۋپپاسىنىڭ جاس اكتەرلەرى ءۇشىن قىرلارى مەن قيالارى كوپ تەاتر ونەرى دەيتىن ۇلكەن الەمنىڭ ەسىگىن قازاقشا اشۋ كۇنى بولعانى بەلگىلى. قازاق تەاتر ونەرى تاريحىندا دا, قازاق بالالار تەاترىن مويىنداۋ ءدال سول 1948 جىلعى شىلدەدەن باستاۋ الادى.
ا.اقىنجانوۆتىڭ «التىن ساقاسىنداعى» ماكىل قۇلانباەۆ ويناعان الپامسا ەرتەگى كەيىپكەرىنە ءتان اڭعال دا اڭقاۋ كۇيىندە سول سپەكتاكلدى كورگەن بالالاردىڭ ەسىندە قالدى. ماكىل اعامىزدىڭ ءوزى سەكىلدى, جاساعان قۋلىعى: «مەن مىنانى جاسادىم» دەپ ايعايلاپ تۇراتىن الپامسا بەينەسى ماكىل اعامىزدىڭ بالالار تەاترىنىڭ ساحناسىندا تۇڭعىش ويناعان ءرولى رەتىندە تەاتر تاريحىندا قالدى.
تەاتر اتتى عاجايىپ الەمگە وسىلاي وزىندىك وقشاۋ بولمىسىمەن كىرگەن م.قۇلانباەۆ ونەر دوداسىندا دا ورتادان وقشاۋلاۋ, وزگەشەلەۋ ءومىر ءسۇردى. ءوز ونەرىن العا تارتۋدى, قازىرگى تىلمەن ايتساق, جارنامالاۋدى بىلمەيتىن, قاراپايىم ساحناگەر ءوز بىلگەنى مەن تۇيگەنىن, تاجىريبەسىن جاستارمەن بولىسۋگە كەلگەندە ايانىپ كورگەن ەمەس. قازاق تەاترىنىڭ ساحناسىنا مۇحتار باقتىگەرەەۆ, ءماريام جاقسىمبەتوۆا, التىنبەك كەنجەكوۆ, روزا اشىربەكوۆا, چاپاي زۇلقاشەۆ, نۇرقانات جاقىپباەۆ, دوسحان جولجاقسىنوۆ, ليديا كادەنوۆا, عازيزا ابدىنابيەۆا, گۇلجامال قازاقباەۆا سياقتى مايتالمان ساحناگەرلەردىڭ كەلۋىنە ماكىل قۇلانباەۆتىڭ دا اسەر-ىقپالى, قامقورلىعى مول بولعاندىعىن ەش ۇمىتۋعا ءتيىس ەمەسپىز.
1984-1985 جىلدارى قازاق جاستار مەن بالالار تەاترىندا ءجۇرىپ جاتقان ناۋقان سول جىلعى ميلليارد پۇت استىققا ۇمتىلعان رەسپۋبليكانىڭ ەگىن جيناۋ ناۋقانىنان ءبىر دە كەم ەمەس ەدى. تەاتر عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ «اقان سەرى – اقتوقتى» تراگەدياسىن قويۋعا دايىندىق ۇستىندە. وسى كەزدە ماكىل اعانىڭ ءوزى دايىنداپ جۇرگەن قوڭقاي وبرازىن قويا تۇرىپ, اقتوقتى بەينەسىن ساحنالاپ جۇرگەن جاس اكتريسا رايحانعا كوبىرەك قامقور بولعانىنىڭ ءوزى ءبىر عانيبەت. سونى قازىرگى بەلگىلى ساحناگەر, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ءسىڭىرگەن قايراتكەرى», مەملەكەتتىك «دارىن» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى رايحان قاليولدينا بىلاي دەپ ەسكە تۇسىرەدى: «ماكىل اعا مەنىڭ ساحناداعى اكەم قوڭقاي ەمەس, ءومىردەگى اكەم سياقتى, ساحناداعى قيىندىقتاردى جەڭۋىمە, وبرازدى ءتۇسىنۋىمە كومەكتەسىپ, اقىل-كەڭەس ايتىپ, مول تاجىريبەسىمەن ءبولىستى. ءتىپتى, ومىردەگى سول كەزدە بولعان قيىنشىلىقتارىما تەاترداعى باسقا اعا-اپالارىم سياقتى كومەكتەسە وتىرىپ, اعالىق قامقورلىعىن اياعان جوق. مەنىڭ ساحنادا اقتوقتى بەينەسىن ءوز دەڭگەيىندە ويناۋىما مۇمكىندىك جاسادى.»
تابيعاتىنان جۇمساق مىنەزدى, نازىك كوڭىلدى, قازاقى اڭقاۋلىعى اڭقىعان ماكىل اعانىڭ قوڭقايى اقتوقتىدان بۇرىن ەڭىرەپ جىبەرۋگە شاق تۇرعانىن سول سپەكتاكلدى كورگەن كورەرمەن جازباي تانىسا كەرەك. قىزىن ساۋدالاپ پايدا, اتاق تاپپاققا اسىققان قوڭقاي ماكىل اعا ويناعان وبرازدا تىپتەن كورىنبەيدى. بايبىشەنىڭ ايقايى مەن ازۋلى اعايىننىڭ ۇيعارۋىنا ماماقۇل ماكىل – قوڭقاي تىپتەن جالىنىشتى, جاۋتاڭكوز. ماكىل اعانىڭ قوڭقايىندا سەرگەلدەڭگە تۇسكەن كىشكەنتاي ادام كورىنىپ-اق قالادى. حازىرەتتىڭ شەشىمىنە جانىعىپ, «قوڭقاي اتىڭ قۇرانعا دا كىردى» دەپ وزىنە-ءوزى دەم بەرگەن قوڭقاي داۋسىنداعى ءدىرىل, ءسوزىنىڭ اياعىن جۇتىپ قويۋ ماكىل قۇلانباەۆتىڭ وبرازعا, قوڭقايدىڭ اقتوقتىعا دەگەن كوزقاراسىن اشىپ بەرسە كەرەك. بۇل اكتەرلىك شەبەرلىگى ءپىسىپ-جەتىلگەن, كوكىرەگى مەن كوڭىلىنىڭ, بويىنداعى قابىلەتىنىڭ ارناسىنا تولعانىن پاش ەتپەككە ۇمتىلعان ساحناگەردىڭ تىرلىگى ەدى. ءدال سودان ءبىر جىل بۇرىن م.اۋەزوۆتىڭ رايىمبەك سەيتمەتوۆ ساحنالاعان «الۋا» سپەكتاكلىندە سومداعان نازاربەك بەينەسى ءۇشىن مەملەكەتتىك سىيلىق ولجالاعان ساحناگەر ءوزىنىڭ مۇمكىندىكتەرى ءالى دە جوعارى ەكەنىن كورسەتپەك بولدى ما ەكەن؟ الدە, ءوز ەڭبەگىنىڭ ودان دا جوعارى باعالانعانىن قالادى ما ەكەن؟.. قازاق كسر حالىق ءارتيسى دەگەن اتاق اعامىزعا بۇيىرماعان ەكەن. ءبىراق سول اتاققا ابدەن لايىق ارتيست ەدى ول.
ءوزى قازاق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنىڭ ساحناسىندا العاش ويناعان الپامسادان باستاپ نايزاعارا (ا.اقىنجانوۆ, «ى.التىنسارين») مەن دۇيسەن (ش.ايتماتوۆ, «العاشقى مۇعالىم»), ءال-فارابي (ش.قۇسايىنوۆ, «ءال-فارابي») مەن ناۋان (ع.مۇسىرەپوۆ, «اقان سەرى – اقتوقتى», رەجيسسەرى مەن دون ۋك), كوپەي (س.شايمەردەنوۆ, «دوكەي كەلە جاتىر»), تاعى باسقا جۇزدەن اسا ءرول ماكىل قۇلانباەۆ ورلەگەن باسپالداقتار بولاتىن. بۇعان كينوداعى العاشقى ءرولى –«رايحان» فيلمىندەگى بالا, «مەنىڭ اتىم قوجاداعى» – قاراتاي, «جوعالعان دوستاعى» – ەستەمەسوۆ, «بالالىق شاققا ساياحاتتاعى» – ىدىرىس, ت.ب. ەلۋگە تارتا رولدەردى قوسىڭىز. ال تەلەديدار مەن راديوداعى, دۋبلياجداعى رولدەرىن قوسساق ماكىل اعانى ۇشپاققا ءبىر-اق شىعارامىز. تەك دۋبلياجداعى رولدەرىنىڭ ءوزى 500 دەسەم, بىرەۋ سەنىپ, بىرەۋ سەنبەس. ۇشپاققا شىعاراتىن ەڭبەگى عوي. وسى ەڭبەكتەرىنىڭ ءبىر-ەكەۋىن ەسكە تۇسىرەيىك.
قىزىلوردا تەاترىنداعى ۋ.گادجيبەكوۆتىڭ «ارشىن مال الان» سپەكتاكلىندەگى ماكىلدى كورگەن ءا.تاجىباەۆ پەن ا.توقماعامبەتوۆ سول كەزدەردە بىلاي دەپ جازىپتى: «...سۇلتانبەكتى ويناعان اكتەر م.قۇلانباەۆ 19 جاسار جىگىتتەن شالعا اينالعانىمەن قويماي, ونىڭ ۇلتتىق مىنەز-قۇلقىن ءدال بەرە الدى». وتكەن عاسىردىڭ قىرقىنشى جىلدارى جاڭا اشىلعان قىزىلوردا تەاترىنىڭ جاس ۇجىمىنىڭ ورتاسىندا جۇرگەن, ونەرگە جاڭا قادام باسقان ماكىلدىڭ العاشقى ىزدەنىستەرى وسىلاي باستالعان كورىنەدى. جاس اكتەر ماكىل الدا ءالى تالاي ماقتاۋ دا ەستيدى, ورىندى ايتىلعان سىندى دا مويىندايدى. بىراق ماقتادى دەپ تاسىمايدى, سىنادى دەپ مويىمايدى. قايتا سول سىندار ونىڭ نامىسىن قامشىلايدى, شەبەرلىگىن شىڭداۋ ءۇشىن جىگەرىنە جىگەر قوسادى. ۇلعايعان جاسىمەن, ونىڭ تاجىريبەسى دە مولايادى.
سەكسەنىنشى جىلدارى ءا.تاۋاساروۆتىڭ «اسا قۇرمەتتى يكس» اتتى سپەكتاكلى ءجۇرىپ جاتقاندا, ماكىل اعامىز ويناپ جۇرگەن وقپاننىڭ كابينەتىنە سايدالى اعامىز (ابىلعازين) كىرسە كەرەك. سوندا ماكىل اعامىز وعان قاراپ, سالالى ساۋساقتارىنىڭ ىشىندەگى ەڭ كىشىسى – شىناشاعىن شوشايتا داۋسىن سوزىپ: «ءمى- ءىن- ءنا- ءاۋ- ۋ, ك- كى- ءىم- م؟!..» دەگەن عوي وبرازدا تۇرىپ. سوندا سايدالى اعامىز ماكەڭنىڭ ءوزىن سونشالىق مەنسىنبەي تۇرعانىن كورىپ, ىزالانعانى سونشا, ءسوز ايتۋعا شاماسى كەلمەي, بۇلقان-تالقان بولىپ ساحنادان شىعىپ كەتكەن كورىنەدى. ماكىل اعامىز دا ساسپاي: «جاڭاعى مىنانى ايتپاق بولعان بولۋى كەرەك», دەپ, سايدالى اعامىزدىڭ ءسوزىن ءوزى جالعاپ ايتىپ, ءوزى وعان جاۋاپ بەرىپ, سپەكتاكلدى جالعاستىرىپ ويناي بەرىپتى. سپەكتاكل بىتكەن سوڭ اشۋى باسىلعان سايدالىعا: «ءاي, ءسوزىڭدى ايتپاي ساحنادان نەگە كەتەسىڭ؟» دەپ ۇرىسقان ماكىل اعامىزعا ول: «سەن مەنى شىنىمەن مەنسىنبەيسىڭ», دەپ رەنجىگەن كورىنەدى. ماكىل اعامىز: «وۋ, اعايىن پەسا بويىنشا سولاي عوي» دەپ ارەڭ ءتۇسىندىرىپتى. ءدال وسى سپەكتاكلدە وينايتىن باسقا اكتەرلەر دە ءدال سول جەرىندە: «ماكىل اعامىز سول سوزدەردى سونداي سەنىمدى تۇردە ءدامدەپ, تۇزداپ ايتقاندا الدىندا تۇرعان ادامدى شىنىمەن سونشالىق مەنسىنبەيتىنى انىق كورىنىپ تۇراتىن», دەپ كۇنى بۇگىنگە دەيىن ايتىپ جۇرەدى. بۇل اكتەردىڭ كەيىپكەرمەن ءبىرتۇتاس ءبىرىگىپ كەتۋى. ءتىپتى, ساحناداعى سەرىكتەسىنىڭ ءوزى شىن سەنىپ, شىن ىزالانىپ جۇرگەنى دە سوندىقتان عوي.
ماكىل اعامىزدىڭ ءوزى بۇكىل سانالى ءومىرىنىڭ كوبىن وتكىزگەن تەاتر ساحناسىن جان-تانىمەن ءسۇيىپ وتكەنىن ايتپاي كەتپەۋگە بولماس. ءوزى عانا ءسۇيىپ قويماي, ساحنانى ءسۇيۋدى تالايدىڭ ساناسىنا قۇيىپ كەتكەنىن بۇگىندە سول اعامىزدىڭ كوزىن كورگەن, اقىلىن تىڭداعان ءىنى-قارىنداستارى ەستەن شىعارماق ەمەس. ماكىل اعانىڭ تالاي-تالاي قىزىق قىلىقتارى ەسىنە ءتۇسىپ, ەزۋىنە كۇلكى ۇيىرە اڭگىمەلەيتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتيسى قادىربەك دەمەسىنوۆتەن باستاپ, ساحنادا سەرىكتەس بولعان ءارتيستىڭ كەز كەلگەنى ەستەلىك ايتۋدان جالىقپايدى. قىزىپ كەتكەندە, كەزىندە ءوزى ويناعان ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ پالسافالىق ەڭبەكتەرىنەن ءۇزىندى وقىپ ءىش پىستىراتىن ماكىل اعالارىن قازىر ساعىنا ەسكە الادى. سول فيلوسوفيالىق تراكتاتتاردى قالاي جاتتاپ, ەسكە ساقتاپ ءجۇر دەسەڭشى جارىقتىق. كەيدە ءوزى ويناۋدى ارمانداپ وتكەن سەرۆانتەستىڭ دون كيحوتى سياقتى قيال الەمىندە ءومىر سۇرگەن سياقتى كورىنەدى ماكىل اعامىز. ن.ساتس ءبىر جەردە بالالار تەاترىن «ەرتەگىلەر تەاترى» دەيدى. ولاي بولسا, ماكىل اعامىز دا ەرتەگىلەر ەلىندە ءومىر سۇرگەن بولىپ شىعادى. راديودان ەرتەگى تىڭداپ وسكەن ۇرپاقتىڭ ەسىندە ماكىل اعامىز دىبىستاپ جازعان ەرتەگىشى ەردەن اتا مەن جۇمباقباي اتانىڭ داۋسى ساقتالعانىنا سەنىمدىمىن. ويتكەنى, سول اتالارىن تىڭداپ وسكەن مىڭداعان بالانىڭ ءبىرى مەنمىن. قانداي اسەرلەپ ايتۋشى ەدى ەرتەگىنى. تىڭداۋشىنى سول ەرتەگىنىڭ ىشىنە ەنگىزىپ جىبەرەتىن. سەبەبى, ءوزى دە سول ەرتەگىنىڭ ىشىندە جۇرەتىن. سوڭعى كەزدەرى جارىعى جوق, تولىپ كەتكەن جۇلدىزدار قازاق تەاترىنىڭ جارقىراعان شوقجۇلدىزدارىنىڭ اراسىندا ماكىل اعامىزدىڭ دا جارقىراپ تۇرعانىن ءبىلىپ جۇرسە ەكەن. قازاق ونەرىنىڭ بيىكتەن جارقىراۋىنا ءوز ۇلەسىن قوسقان ماكىل اعامىز سياقتى ونەر تارلاندارىن ۇمىتپاي ەسكە الىپ تۇرساق, قازاق ونەرى دە قادىرىن جوعالتپاي, اسقاقتايتىن شىعار دەپ ويلايمىن.
بۇل تولعاۋ ماقالامىز ساحنا مەن ەكراندا ويناۋ ونەرىنىڭ شەبەرى, دۋبلياج بەن راديودان مانەرلەپ سويلەۋ ونەرىنىڭ مايتالمانى, وزىنە, ونەرگە دەگەندە قاتال, ومىردە قاراپايىم, جاستارعا مەيىرىمدى, ونەردىڭ ناعىز سايىپقىران ساڭلاعى, ساحناگەر ماكىل قۇلانباەۆ قازاق ساحناسىندا توككەن تەردىڭ ءبىر تامشىسىنىڭ وتەۋى بولسا دا جاراعانى. ال ماكىل اعامىز جونىندە, ونىڭ تەاترداعى, كينوداعى ويناعان رولدەرىن, تەلەديدار مەن راديوداعى, دۋبلياجداعى جۇمىستارىن تالداپ شىعۋعا ءبىر ەمەس, بىرنەشە كىتاپ جازۋعا تۋرا كەلەر ەدى. كەڭەس زامانىندا لەنين وبرازىن جاساعان اكتەرلەردىڭ ەڭبەگى باعالانىپ, اتاقتارىنا اتاق قوسىلىپ, عىلىمي ديسسەرتاتسيالار قورعالىپ جاتاتىن. ماكىل اعامىز ساحنادا بولماسا دا, دۋبلياج بەن راديودا بىرنەشە رەت «كۇن كوسەمدى» سويلەتكەن. ۋاقىت ءوتىپ, ورىس اكتەرلەرىنەن كەيىن كەزەگى جەتكەندە بۇل ەڭبەگى دە ەلەنەرى ءسوزسىز ەدى. مىنە, ماكىل قۇلانباەۆتىڭ تۋعانىنا 90 جىل تولىپ وتىر. جانىمىزدا بولماسا دا, جادىمىزدا جۇرگەن اعامىزعا تەاتر ءبىر كەشىن ارنايدى دەپ سەنەمىن. ال ەگەمەن قازاق ەلىنىڭ ساحنا ونەرىنە ءوز ورنەگىن ايشىقتاپ سالعان ماكىل اعامىزدىڭ ەڭبەگى ەلەنەتىن كۇن دە تۋاتىن شىعار. ءوزى بۇكىل ءومىرىن وتكىزگەن, ونەرىن ارناعان تۋعان شاھارى الماتىدان ەلىمىزگە ەڭبەگى سىڭگەن ارتيست, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى ماكىل قۇلانباەۆتىڭ اتىنا ءبىر كوشە بەرىلسە, قالا باسشىلىعىنا ونەر ادامدارى مەن بۇكىل ونەرسۇيەر قاۋىم راحمەتىن جاۋدىرارى حاق.
ەركىن ابدىرەشوۆ,
ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنىڭ اكتەرى.
الماتى.
