جىر الىبىنىڭ جارقىن بەينەسى

جامبىل جاباەۆتىڭ 170 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي «قازاقستان» تەلەارناسى 4 سەريالى تاريحي دراما ازىرلەدى. فيلم «قازاقستان» ارناسىندا 28 اقپاندا, ياعني اقىننىڭ تۋعان كۇنىندە كورەرمەندەر نازارىنا ۇسىنىلادى. ۇلى اقىن بولاشاققا مول مۇ­را قالدىرىپ, قازاق ادەبيەتى مەن مادەنيەتىنە ەلەۋلى ۇلەس قوستى. جام­بىل كوپ قىرلى تۇلعا. اقىن­دىعىمەن قاتار, ايرىقشا شەشەن­دىگىمەن دە جۇرتقا تانىلىپ, اتى اڭىزعا اينالعان. پوەزياسىنىڭ ءار­دايىم قاراپايىم حالىق­پەن ساباقتاستىعى ءۇزى­لمەگەن. فيلمدە ونىڭ شىعار­ما­شىلىعى مەن ءومىر جولى تو­لىقتاي كورسەتىلەدى. شىعارماشىلىق توپ باستى ءرولد­ى سومداۋعا كوپ ۋاقىت بويى ىرىك­تەۋ­لەر جۇرگىزىپ, ناتيجەسىندە تانىمال اكتەرلەر اراسىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, اكتەر بايعالي ەسەناليەۆكە تاڭداۋ جاساعان. بايعالي ەسەناليەۆتىڭ ايتۋىنشا, ۇلى تۇلعانىڭ بەينەسىن سومداۋ وڭاي ەمەس. باسقا سەبەپتەرىن ايتپاعاندا, جاۋاپكەرشىلىگى دە وتە ۇلكەن. ءتۇسىرىلىم كەزىندە دە, فيلم ەكرانعا شىققان سوڭ دا باستى نازاردا تۇرادى, باعا دا باس كەيىپكەر كەلبەتىنىڭ سومدالۋى بويىنشا بەرىلەدى. « ۇلى اقىنىڭ رولىندە ويناۋعا ۇسىنىس تۇسكەندە, ءبىر ءسات ويلانباپپىن. كاستينگكە كەلسەم, جامبىلدىڭ وبرازىن جامىلعان كوپتەگەن تانىمال ۇمىتكەر-اكتەرلەردىڭ فوتولارى ءىلۋلى تۇر ەكەن. ىشتەي, «ولاردان وزىپ جۇلدە الۋ قايدا؟», – دەگەم. دەسەم دە بارعان سوڭ باعىمدى سىناپ كورۋگە بەل بۋدىم. مەن ءۇشىن ءساتتى كۇن بولدى, ءوتىپ كەتتىم. رەجيسسەر سىرت كەلبەتىمە قاراپ «ءبىراز سالماق تاستاۋ كەرەك دەدى», دەپ ەسكە الدى بايعالي ەسەناليەۆ. كارتينادا سونىمەن قاتار ايگۇل ۇلكەنباەۆا (دينا نۇرپەيىسوۆا), ءىلياس تۇرمانوۆ (لاۆرەنتي بە­ريا), ايگەرىم سامەنوۆا (كۇلاش باي­سەيىتوۆا), جولامان ءامىروۆ (جاباي), ەرگەنباي ءابۋوۆ ء(سۇيىنباي), نۇربەك مۇقىش (كەنەن ازىرباەۆ), بورانباي مولداحمەتوۆ (مۇحتار اۋەزوۆ), قانات ءجۇنىسوۆ (ساكەن سەيفۋللين), كەنتاي اقۇر­پەكوۆ (تەمىربەك جۇرگەنوۆ), باقىت بەدەلحان (باۋىرجان مو­مىش­ ۇلى) جانە تاعى دا باسقا بەلگىلى اكتەرلەر وينايدى. تەلەسەريالدىڭ نەگىزگى كورىنىستەرى تابيعاتى اسەم الماتى وبلىسىنىڭ ءۇش­قوڭىر باۋرايىندا, جامبىل وب­لىسى مەن ماسكەۋدە ءتۇسىرىلدى. فيلم­دە تاريحي تۇلعانىڭ ءومىربايانى عانا ەمەس, حح عاسىردىڭ ءوزى ءومىر سۇرگەن تۇسىنداعى ەل جاعدايى دا سۋرەت­تەلگەن. سونىمەن قوسا, بۇعان دەيىن كوپ ايتىلا قويماعان, اقىن ءومى­رىنەن الىنعان قىزىقتى دەرەكتەر دە كورسەتىلەدى. سونىڭ ءبىرى – جامبىل مەن بۇرىمنىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن ماحابباتى جايلى. ءتۇسىرىلىم توبى دەكوراتسيالارعا, اكتەرلەردىڭ كوس­تيۋمى مەن وبرازدارىنا باسا نازار اۋدارعان. سول ارقىلى جامبىل ءومىر سۇرگەن ءداۋىردىڭ تولىقتاي شىندىعىن كورسەتۋگە تىرىسقان. «لاۆە», «جەڭىس سەمسەرى», «قازىنا» جانە تاعى باسقا كينوتۋىندىلارىمەن تانىمال ءفيلمنىڭ رەجيسسەرى ءانۋار رايباەۆ: «ءبىز تۇسىرگەن «جامبىل» اتتى كوركەم فيلم 4 بولىمنەن تۇرادى. قازاق ءسوز ونەرىنىڭ «سۋىرىپسالما» ءۇردىسىن جاڭا ارناعا بۇرىپ, جاڭاشا مازمۇن دارىتقان جامبىل اتامىز, قاراپايىم قارا ءسوزدىڭ مايىن تامىزىپ, تالاي ايتىستا جەڭىسكە جەتكەن, ەل الدىندا بەدەلدى ەدى. جۇدىرىقتاي جۇرەگىنە جەتىسۋ مەن الاتاۋدى بىلاي قويعاندا, بۇكىل الەمدى سىيدىرا بىلگەن دانا اقىننىڭ ەلگە قالدىرعان اتالىق, دانالىق سوزدەرىن تۋعان حالقى قاشاندا اۋزىنان تاستامايدى. ءجۇز جاساعان اۋليەنىڭ «مىڭ ءولىپ-مىڭ تىرىلگەن» قازاق بالاسىنا جۇرگەن جەرىندە بەرگەن باتاسى جاي كەتپەپتى. وعان ارمانى مەن وي ءورىسى كوككە ورلەگەن قازىرگى ۇرپاق – بىزدەر جانە ءبىزدىڭ ءومىرىمىز كۋا! ماقسات – جامبىل اتامىزدىڭ «ادامي» تۇلعاسى مەن قادىر-قاسيەتىن باسقا قىرىنان كورسەتىپ, ونەگە تۇنعان بەينەسىن سومداۋ», دەيدى وسى ورايدا. ايان ءابدۋالي.