قوعامعا قولعانات

بۇگىندە قوعام ءومىرى ءسات سايىن وزگەرىپ كەلە جاتقان­دى­عىنا مىسال كوپ. ماسەلەن, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ ءىس-قىزمەتى بۇعان دەيىنگى جىلدارعا قاراعاندا قالىڭ قاۋىمعا با­رىنشا تانىمال بولىپ وتىر­عاندىعى ءمالىم. بۇل قارا­عاندى سياقتى تىنىسى كەڭ ءوندىرىستى ءوڭىر تىرشىلىگىنەن دە بايقالادى. وعان ءسوز كەزەگىندە ورالىپ سوعار الدىندا ازاماتتىق قوز­عالىستاردى دامىتۋدى قولداۋ­دىڭ 2007-2009 جىلدارعا ار­نال­عان ايماقتىق باعدار­لا­مانىڭ ويداعىداي ورىندالۋىن ايتا كەتكەن ءجون. جاقىندا ونى ودان ءارى دا­مىتۋ جولدارى تالقىلانىپ, بەلگىلەنگەن جيىندا وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ باستىعى گۇلنارايىم قاڭتار­بەكوۆا بايان ەتكەندەي, جوعا­رىدا اتالعان ۋاقىتتاردا وسى ماق­ساتقا بولىنگەن 114 ميل­ليون 854 مىڭ تەڭگەنىڭ تولىق يگەرىلۋى سونى كورسەتەدى. ەڭ باستىسى – ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن مەملەكەتتىك ور­گانداردىڭ قاتىناستارى ءار سا­لاداعى الەۋمەتتىك جوبالاردى بىرلەسىپ اتقارۋدى بەرىكتىرە تۇسكەن. مۇنى ايعاقتار جايلار جەتكىلىكتى. جىلدان جىلعا ءبى­لى­نىپ جۇرگەندەي, ۇەۇ بەل­سەندىلىگى جوعارى. ەگەر باس­تاپقى كەزدە وڭىردە ولاردىڭ سانى 60 بولسا, بۇگىندە 700-گە جۋىق. ارينە, بۇلاردىڭ ءبارى بىردەي ءوز مىندەتتەرىن تەپە-تەڭ اتقارىپ جۇرمەسە دە ارالا­رىنان وزا كورىنىپ, قوعام ال­دىنداعى ماسەلەلەردى قويان-قولتىق شەشۋدە, الەۋمەتتىك قاجەتتىلىكتەردى قامتاماسىز ەتۋ­دە ۇلگىلى ىستەرىمەن كوزگە تۇسۋشىلەرى از ەمەس. وسى ورايدا تەمىرتاۋداعى “لۋچيك نادەج­دى”, جەزقازعانداعى “مەيى­رىم”, جاڭاارقا اۋدانىنداعى “ىسكەر ايەلدەر قاۋىمداستىعى” ءتارىزدى ەرىكتى ۇيىمداردى الدىمەن اتاۋعا بولادى. مۇنداي بىرلەستىكتەر جۇمى­سىنىڭ جەمىستىلىگى مەملەكەتتىك قولداۋعا بايلانىستى ەكەنى بەلگىلى. ال ونداي قولداۋدىڭ ايتارلىقتاي دەڭگەيدە ەكەنى بايقالادى. ماسەلەن, ءۇستىمىز­دەگى جىلى مەملەكەتتىك الەۋ­مەتتىك تاپسىرىس جاسالعان 157 جوبا تولىقتاي قارجىلاندى­رى­لىپ وتىر ەكەن. الايدا كە­زەكتى كەڭەستە اشىق ورتاعا سالىنعانداي, ۇەۇ-لاردىڭ دەنى قالالاردا تىركەلگەندىكتەن, قارجى نەگىزىنەن سولاردىڭ قولىنا تيەدى. كەرىسىنشە, اۋىلدىق جەرلەردەگى ۇيىمدار نازاردان تىس قالىپ قويادى. ولاردىڭ بەلسەندىلىگى ءالى دە تومەندىگى بۇعان ءبىر سەبەپ بو­لۋمەن بىرگە, اۋداندىق اكىم­دىك­تەر وسىناۋ قوزعالىسقا قوزعاۋ سالۋعا ەنجار. مۇنىڭ ءوزى ءبىراز­دان بەرى كوتەرىلىپ جۇرگەن ءجايت. بىراق ازىرگە قۇلاق سالۋ­شىلىق از. سوندىقتان جيىندا سويلەۋشىلەردىڭ جەرگىلىكتى اكىمدىكتەردىڭ جۇمىستارىن تارازىلايتىن رەيتينگتىك سا­راپ­تاماعا مەملەكەتتىك ەمەس سەك­توردى قۇرىپ, ءىس-قىزمەتىن جان­داندىرۋ باعىتىنداعى كور­سەتكىشتەر ەنگىزىلۋ كەرەكتىگىن باسا ايتۋى – شىنىندا ۋاقىت­تان تۋىنداعان تالاپ. سونداي-اق الەۋمەتتىك تاپ­سىرىستاردىڭ دەنساۋلىق ساق­تاۋ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ, ءبىلىم بەرۋ سالالارىمەن شەكتە­لىپ قالىپ جۇرگەندىگى دە ەس­كەرۋ­سىز قالدىرىلا بەرىلەتىن ماسەلە ەمەس ەكەن. اسىرەسە, سپورتتا جەتكىنشەكتەردى سالا­ماتتى ومىرگە تارتىپ, بەيىم­دەۋدە قوعامدىق قوزعالىستار ارالاساتىن ىستەر كوپ. ازامات­تىق ۇيىمداردىڭ مۇنىمەن قوسا تۇرمىسى تومەن وتباسىلار بالالارىن, جەتىم, تاستاندى بالالاردى قامقورلىققا الىپ, بۇل رەتتە قۇقىق قورعاۋ ورگان­دارىمەن تىعىز بايلانىس ور­نىقتىرا جۇمىس ىستەۋىنە جول كەڭ. كوپشىلىك كوكەيىندەگى وسىن­داي وزەكتى ماسەلەلەر فورۋم جۇمىسىنىڭ باستى ارقاۋى بولدى. ءسوز باسىندا ايتىلعانداي, الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك سالاسىندا جەرگىلىكتى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ ورنى ەرەك­شەلەنىپ كەلەدى. ونى نىعايتا تۇسۋدەگى ىزدەنىستەردىڭ يگى اسەرى الەۋمەتتىك شارالار شاپاعاتىن كەڭەيتۋدە. قوعامعا قولعانات جاساۋشىلاردىڭ ەندى ەركىنشە ەڭبەكتەنۋلەرىنە مۇمكىندىك تە, مىقتى نەگىز دە بار. وسى جول­دى قالاعان قاراعاندىلىقتار ءسۇيىنىشى دە سول. ايقىن نەسىپباي, قاراعاندى.