جەلەزين ەمەس, ءۇرلىتۇپ

جۋىقتا وبلىستاعى جەلەزين دەپ اتالاتىن اۋدان قۇرىل­عانى­مىزعا 75 جىل تولىپتى دەپ توي جاساپ, بايگە وتكىزىپ, رەسەيدەن دە قوناقتار شاقىرۋدى ۇمىتپاي, ءبىر جاساپ قالدى. قۇتتى بولسىن... دە­گەن­مەن, شەجىرەسى سان قىرلى حالىق­تىڭ ۇل-قىزى بولعان بىزدەر بۇل تاريحتى ارىدەن قاراپ, سىر قوز­عايمىز عوي. جەلەزينكا دەپ اتال­عانىنا 75 جىل بولعانىمەن, بۇل جەردىڭ بايىرعى اتاۋى – ءۇرلىتۇپ. بۇل ماڭدا بۇرىندارى اتاقتى ءۇرلىتۇپ, ۇرىق, ۇيالى بولىس­تىق­تارى بيلىك قۇرعان. وسى جەردەگى شەكارادا ورنالاسقان كەدەن بەكەتى وتكەننىڭ اتىن جاڭعىرتىپ, وسىلاي دەپ اتالىپ تا تۇر. ال, ءبىز بولساق, ءالى “ينكالاپ” ءجۇرمىز. تويدىڭ اتى – توي. بىراق, ويدىڭ دا, ويلانۋدىڭ دا ۋاقىتى كەلگەنى انىق. اۋىل شارۋاشىلىعى جاقسى وركەندەگەن استىقتى اۋدان ءۇشىن ەلۋ جىلدا ءبىر كەلەتىن قۋانىشتى تۋعان كۇننەن ەشكىم ايانىپ قالماعانداي. چەشەن, ينگۋش, گرەك, ۋكراين, نەمىس, تاتار, ورىس – ءبارى-ءبارى وسى ءۇرلىتۇپتىڭ جەرىندە باس قوسىپ, تاتۋ-ءتاتتى تىرلىك كەشىپ جاتقاندارىن بىلۋلەرى كەرەك-اق. وتكەننىڭ جولىن وزگەلەرگە ۇقتىرىپ, ويلانتۋعا ورەمىز جەتپەي تۇرعانداي. سوڭعى جىلدارى ەلىنە كەتكەن وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ ورنىنا قازاق­تىڭ قاراسىن كوبەيتىپ, وزبەكستان­نىڭ ۇشقۇدىق جاعىنان ورالماندار كەلىپ ورنىقتى. وسى تويدا “جەلە­زين ولكەسى” –“جەلەزينسكي كراي” دەگەن  كىتاپ شىعارىلىپ, سىيعا تارتىلدى. ءتىپتى, وسى جەردەگى قازاق مەكتەبىنىڭ ءوزى دە ءالى كۇنگە دەيىن جەلەزين جالپى ءبىلىم بەرەتىن ورتا مەكتەبى دەپ اتالادى. ءۇش­قۇدىق­تان كەلگەن مۇعا­لىمدەر مەك­تەپ­كە ماعجان جۇما­باەۆ­تىڭ ەسىمىن بەرۋدى سۇراعالى قاشان. باياعىدا بىرەۋ قارنىمنىڭ اشقانىنا ەمەس, قادىرىمنىڭ قاش­قانىنا جىلاي­مىن دەپتى عوي. مۇن­دا­عى جاعداي قۇددى سول بەيباقتىڭ كەيپىن كوز الدىڭا ەلەس­تەتەدى. ءوزىڭدى ءوزىڭ جاتتاي سىيلا, جات جانىنان ءتۇڭىلسىن دەگەن قازاق. اۋدان اكىمدىگى, اۋداندىق ىشكى ساياسات باسقارماسى ءۇر­لىتۇپتىڭ ءوت­كەنىنە ءبىر ءۇڭىلىپ, جەرى­­مىز­دىڭ اتاۋىنا قيانات جاسات­پاۋى ءتيىس ەدى دەپ بىلەمىز. ەلىمىز تاۋەلسىز­دىگىن العانىنا 20 جىلعا تاياپ قالدى. ءۇرلىتۇپ اتاۋىن قايتا جاڭعىرتاتىن ۋاقىتتىڭ كەلگەنى دە كۇمانسىز. فاريدا بىقاي, پاۆلودار وبلىسى.