قازىر ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىستارىندا “قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى” اتتى كورمە-كونكۋرستار ءوتىپ جاتىر. بۇعان دەيىن ءبىز ولاردىڭ بىرقاتارى تۋرالى حابارلار جاريالاعانبىز. بۇل جولى تاعى دا بىرقاتارىنا كەزەك بەرىپ وتىرمىز.
رەسپۋبليكا ايماقتارىندا وتكىزىلىپ جۇرگەن “قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى” اتتى كورمە-بايقاۋلاردىڭ باستى ماقساتى – ءوز وندىرىستەرىن بۇگىنگى زامان تالابىنا ساي جاڭعىرتا بىلگەن كاسىپورىنداردى باسكەلەستىك ورتاعا تارتۋ. ءوز اتاۋىنان كورىنىپ تۇرعانىنداي, ولاردىڭ ۇزدىك تاۋار وندىرۋلەرىنە ىقپال ەتۋ. قازاقستاننىڭ كەدەن وداعىنا كىرۋىنە بايلانىستى سوڭعى ۋاقىتتا مۇنداي شارالاردىڭ ءمانى مەن ماڭىزى ارتا تۇسۋدە.
ورال قالاسىندا وتكىزىلگەن وسىنداي كورمەگە وڭىردەگى 21 كاسىپورىن قاتىسىپ ءوز ونىمدەرىن قاتال دا تالاپشىل بايقاۋ كوميسسياسىنىڭ نازارىنا ۇسىندى. وسى ارادا ءوندىرىستى جاڭعىرتۋ مەن وعان جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ورالدىق كاسىپورىندار وندىرگەن تاۋار تۇرلەرىنىڭ كوبەيۋىنە ءارى ونىڭ ساپاسىنىڭ كوتەرىلۋىنە ىقپال ەتكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. مۇندا تابىستىڭ ءبىر كىلتىن – كادرلاردى وقىتۋ مەن قايتا وقىتۋدىڭ وڭ ناتيجەلەرى قۇرايدى.
مۇنىڭ ناقتى مىسالدارى دا جەتكىلىكتى. ايتالىق, بۇعان دەيىن بىرىڭعاي سىرا جانە كۆاس وندىرۋمەن اينالىسىپ كەلگەن “نۇرجانار” جشس بۇگىندە شولمەككە قۇيىلعان سۋ وندىرۋگە دە لايىقتى قادام جاسادى. ال ازيا دامۋ بانكى جوباسىنا قاتىسۋشى “جەلاەۆ نان ونىمدەرى كومبيناتى” اق تۇرمىسى تومەن وتباسىنداعى انالار مەن بالالاردىڭ تاماقتانۋ ءتارتىبىن جاقسارتۋ جونىندە ناقتى ءىس-شارالار بەلگىلەدى. كومبينات ۇجىمى ۇسىنعان جوعارى سورتتى بيداي ۇنىنان ازىرلەنگەن ءونىم ارناۋلى ءنارلى-مينەرالدى قوسىمشالارمەن بايىتىلعان.
ورالداعى “سۆ پليۋس” دەپ اتالاتىن تاعى ءبىر كاسىپورىن قازاقستاندا بالاماسى جوق ۇزىندىعى 18 مەتر توبە جاباتىن پليتالار شىعارادى. ولار ءوز وندىرىستەرىن ۇلعايتۋ مەن جاڭعىرتۋ ارقىلى سوڭعى كەزدە بۇعان قوسىمشا ءىرىلى-ۇساقتى كوشە قۇرىلىسى ماتەريالدارىن ءوندىرۋدى دە جولعا قويدى.
“قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى” ايماقتىق كورمە-بايقاۋىنا يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنە قاراستى كوميتەتتەر باسشىلارىنىڭ ارنايى كەلىپ قاتىسۋى بايقاۋ جۇگى سالماقتى بولعانىنىڭ ءبىر بەلگىسى ىسپەتتەس. اتالعان مينيسترلىككە قاراستى ونەركاسىپ كوميتەتىنىڭ توراعاسى امانگەلدى تاسپيحوۆ بىتكەن ءىس پەن يگى شارا جونىندە ءوز ويىن تومەندەگىشە تۇجىرىمدادى.
بايقاۋعا قاتىسقان كاسىپورىنداردىڭ بارىنە ساپا مەنەدجمەنتى جۇيەسى ەنگىزىلگەن. مۇنداي باعىتتاعى بايقاۋلار شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا داڭعىل جول اشادى. ەڭ باستىسى, وتاندىق ونىمدەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى مەن ەكسپورتقا بەيىمدىلىك دەڭگەيىن بيىكتەتە الادى. رەسپۋبليكا دەڭگەيىندە بيىل بەسىنشى جىل قاتارىنان وسى تەكتەس ايماقتىق كورمە-بايقاۋلار وتكىزىلىپ كەلەدى. مۇنداعى باستى ماقسات پرەزيدەنتتىڭ “التىن ساپا” سىيلىعىنا لايىقتى ەڭ ۇزدىك تاۋار وندىرۋشىلەردى الدىن-الا ىرىكتەۋ بولىپ تابىلادى. ياعني ايماقتىق بايقاۋدىڭ جەڭىمپازدارى اتالعان پرەزيدەنتتىك “التىن ساپا” سىيلىعىن جەڭىپ الۋ ءۇشىن استانادا وتكىزىلەتىن رەسپۋبليكالىق بايقاۋعا قاتىساتىن بولادى.
كوميتەت باسشىسىنىڭ وي-پىكىرىنەن تاعى ءبىر تۇيگەنىمىز 2007 جىلعا دەيىن “التىن ساپا” جەڭىمپازدارىنا سالىقتىق جەڭىلدىكتەر ۇسىنىلىپ كەلىپتى. بۇگىنگى جاڭا يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى بەلگىلەنىپ وتىرعان جاۋاپتى كەزەڭدە يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنىڭ تەحنيكالىق رەتتەۋ جانە مەترولوگيا كوميتەتى “التىن ساپا” جەڭىمپازدارى ءۇشىن بەلگىلەنگەن وسىنداي سالىقتىق جەڭىلدىكتەردى قايتا جاڭعىرتۋ جونىندە ۇسىنىستار ءتۇسىرىپ وتىر ەكەن.
بۇگىندە كەدەن وداعى شەڭبەرىندەگى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋ ماڭىزدى ءرول اتقارماق. اسىرەسە بۇل ىستە رەسەي جانە بەلارۋس مەملەكەتتەرىندەگى تاۋار وندىرۋشىلەرمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدى جانداندىرۋدىڭ ورنى بولەك.
وسىنداي يگى ءىس الدەقاشان باستالىپ تا كەتكەنى ءارى قازىر ونىڭ العاشقى ناتيجەلەرىن دە كوزبەن كورىپ, قولمەن ۇستاۋعا بولاتىنى قانداي عانيبەت. ايتالىق, ورالدا وتكىزىلگەن “قازاق-ستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى” بايقاۋ-كونكۋرسىنا قازاقستانداعى “ورالاگرورەمماش” اق جانە “مينسك اۆتوموبيل زاۋىتى” ااق بىرلەسىپ شىعارعان سۋ شاشاتىن جانە قوقىس جينايتىن ماشينەلەر ۇسىنىلدى.
تەمىر قۇسايىن, ورال.
***
وتاندىق تاۋارلار شىعارۋدى ۇلعايتىپ, باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرا ءتۇسۋدى ماقسات ەتكەن كونكۋرس-كورمەگە وتىزدان استام كاسىپورىن جانە بەلگىلى كاسىپكەرلەر قاتىستى. كونكۋرستا جەڭىمپاز اتانىپ, رەسپۋبليكالىق “قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارلارى-2010”, كونكۋرس-كورمەسىنە, سونداي-اق قر پرەزيدەنتىنىڭ “التىن ساپا” سىيلىعىن الۋ كونكۋرسىنا قاتىسۋعا جولداما العاندار اراسىندا “كاسپي ايماقتىق ماشينە جاساۋ زاۋىتى” جشس, “اقتاۋ ءسۇت”, “ۆولنا” كونديتەر فابريكاسى, “جانارىس” جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى “جامال-اي” كاسىپورنى, “كاسپيان ەند كەت-رينگ سەرۆيسەس” كومپانياسى, جەكە كاسىپكەر ۇلتتىق كيىمدەر تىگۋىمەن بەلگىلى م.تاسمۇحانبەتوۆا باسقاراتىن ۇجىم بار. سونداي-اق كونكۋرس-كورمە قورتىندىسىمەن بىرنەشە ىسكەر ازامات “جىلدىڭ وزات كاسىپكەرلەرى” اتانىپ, ماراپاتقا يە بولدى.
جولامان بوشالاق.
***
جامبىل وبلىسىندا “قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى” دەگەن اتپەن ايماقتىق كورمە-كونكۋرس بولىپ ءوتتى. بۇل ءىس-شاراعا وبلىس اكىمى قانات بوزىمباەۆ, يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنىڭ, “نۇر وتان” حدپ وبلىستىق فيليالىنىڭ جانە “اتامەكەن” وداعى” قۇەپ وكىلدەرى قاتىستى.
“قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى” كورمە-كونكۋرسىنىڭ ماقساتى ەل رىنوگىن جوعارى ساپالى جانە باسەكەگە قابىلەتتى ءونىمدەرمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋ, ساپا يدەياسىن كوپشىلىك ساناسىنا ءسىڭىرۋ, وتاندىق ونىمدەردىڭ سۇرانىسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان كاسىپورىندار مەن ۇيىمداردىڭ قىزمەتىن جانداندىرۋ بولىپ تابىلادى.
كورمە-كونكۋرسقا وبلىستاعى كاسىپورىندار جانە جەكە كاسىپكەرلەر كوپتەپ قاتىسىپ, قازىلار القاسىنىڭ شەشىمىمەن “وندىرىستىك ماندەگى ۇزدىك تاۋارلار” نوميناتسياسى بويىنشا ءبىرىنشى ورىندى “قازفوسفات” جشس, ەكىن-ءشى ورىندى “شىعىس باس-قارماسى” جشس, ءۇشىنشى ورىندى “تاراز مەتاللۋرگيا زاۋىتى” جشس يە-لەندى. ال “تۇرعىندارعا ارنالعان تاۋارلار” نوميناتسياسى بويىنشا ءبىرىنشى, ەكىنشى جانە ءۇشىنشى ورىنداردى تيىسىنشە “امانگەلدى گاز” جشس, “ايۆەنگو” جشس جانە “اينالايىن” قوعامدىق بىرلەستىگى ءبولىستى. “ۇزدىك ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى” نوميناتسياسى بويىنشا “مەركى ىرىمشىك زاۋىتى” جشس ۇزدىك دەپ تانىلسا, “اق نيەت” شق ەكىنشى جانە “تاماق” جشس ءۇشىنشى ورىندى قاناعات تۇتتى.
ءسويتىپ ۇزدىك تاۋارلار باسەكەسىنىڭ جەڭىمپازدارى مەن جۇلدەگەرلەرى وبلىس اكىمىنىڭ ارنايى ديپلومىمەن, اقشالاي سىيلىعىمەن ماراپاتتالىپ, “قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى-2010” رەسپۋبليكالىق كورمە-كونكۋرسىنا جولداما الدى.
كونكۋرس قورىتىندىسى وبلىس كاسىپورىندارىنىڭ ءونىمى مەن قىزمەتىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋدا الداعى ۋاقىتتا ايتارلىقتاي ناتيجەلەرگە قول جەتۋگە بولاتىنىن بايقاتتى. ەندى وبلىستىڭ ەڭ ۇزدىك دەگەن كاسىپورىندارى ءوز ونىمدەرىن استانا قالاسىندا وتەتىن “التىن ساپا” باسەكەسىنە اپارىپ, باق سىنايتىن بولادى.
كوسەمالى ساتتىباي ۇلى, جامبىل وبلىسى.
ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينتەرنەت-سايتتارى
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى www.government.kz ىشكى ىستەر مينيسترلىگى www.mvd.kz قورعانىس مينيسترلىگى www.mod.kz قورشاعان ورتانى قورعاۋ مينيسترلىگى www.eco.gov.kz ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى www.edu.gov.kz سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى www.mfa.kz دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى www.mz.gov.kz كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگى www.mtk.gov.kz ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى www.enbek.gov.kz قارجى مينيسترلىگى www.ءmىnfىn.kz ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ مينيسترلىگى www.ءmىnplan.kz ادىلەت مينيسترلىگى www.ءmىnjust.kz توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى www.emer.kz مادەنيەت مينيسترلىگى www.sana.gov.kz بايلانىس جانە اقپارات مينيسترلىگى www.bam.gov.kz اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى www.ءmىnagrى.kz ەكونوميكالىق دامۋ جانە www.ءmىnplan.kz ساۋدا مينيسترلىگى - تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى www.mts.gov.kz مۇناي جانە گاز مينيسترلىگى www.memr.gov.kz يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگى www.ءmىt.kz ستاتيستيكا اگەنتتىگى www.stat.kz
