03 قىركۇيەك, 2010

قالامنىڭ قۋاتى

844 رەت
كورسەتىلدى
14 مين
وقۋ ءۇشىن
قۇتتىباي سىدىق تۋرالى قۇي­قالى ءسوز قايىرىمىندا الىسقا قۇ­رىق تاس­تاۋعا تۋرا كەلەدى. الدىمەن ول الىس­تى كوزدەگەن, الىستان شالا­تىن العىر-تۇعىن. جالپى, جازۋشى مەن جۋر­ناليس­تىڭ قالامىنا قۇدىرەت قونا­تىن قاسيەت بار. قالامنىڭ ۇشىن وتكىر ۇشقىرلاپ, قالىبىنا قانات بىتىرە­دى, ءسويتىپ, كوز ساۋىتىن اعى­تىپ, ءسوز تەرەڭىن قوزعايدى. شال­قار وي شى­نايى ۇلگىسىن شەرتىپ, استارىنا اس­پانداي اۋقىمدى پىكىرلەردى توعىس­تىرادى. ءتايىرى, ءمان مەن مازمۇنىن مىعىمداپ, سوسىن ءسولىن سىعىمداپ, شىعارما­نىڭ شىرايىن كورگەنشە ايلاپ-جىلداپ باس قاتىراتىن قالام­گەر­دىڭ جان تەربەلىستەرىن, ىشكى تول­قىنىستارىن ەشكىمنىڭ باسىنا بەر­مەسىن. ۇيقىدان دا قالادى, كۇل­كى­دەن دە كەرى كەتىپ, دىتتەگەن ءدىڭ­گەگىن تاپقانشا مازاسىز كۇي كەشە­دى. وقىر­مان قولىنا داپ-دايىن دۇنيە بارعانشا وسىنشا ازاپ-ساراپ­تان وتەتىن تۋىندى توعىز اي تولعاتىپ تۋىلعان نارەستە سەكىلدى. تۋاسى, ءسوز سىرى مەن وي مەرەيى وڭاي كەلمەيدى. سول اۋىر سالماقتى بىلە تۇرىپ, ءنارى مول رۋحاني قازى­ناعا جەتۋ جازۋ­شى­نىڭ قاشانعى ارمان-تىلەگى. تاۋ-تاس قو­پار­عانداي تەبىرە­نىپ, اساۋ تول­قىن­دى تەڭىزدەي تولقىپ, قۇ­مىرس­­قانىڭ تىنىمسىز تىرشىلىگىن باستان كەشى­رىپ, ويدى ويماقتاي نى­ساناسىنا وراي­لاستىرۋ ق.سىدىق شىعارما­شى­لىعىندا ايقىن با­سىم­دىق الادى. اۋىل بالاسى اۋىرتپالىقتى ار­قا­لاي ءجۇرىپ, ارمان جۇگىن دە جادى­نان ءبىر مىسقال شىعارمايدى. جىل ون ەكى اي دالا جۇمىستارىنان ءجىبى ۇزىلمەيتىن كۇرىش القابىنا كۇتىم كوپ كەرەك. كۇتىم ءۇشىن مەك­تەپ وقۋشى­سىنا دەيىن قول كۇشىن پايدالاناتىن ديقانشىلىققا اۋىل بالاسى ەرىكسىز جەگىلەدى. ەڭ بولماسا, مەكتەپكە كيەتىن كيىمىن بۇتىندەيدى دەگەن اتا-انا كوڭىلىنەن بالا قايدان شىقسىن, وقۋ مەن ەڭبەكتىڭ ەگىز ۇعى­مىن قاتار الىپ جۇرەدى. سول ءداس­تۇرمەن اۋىل­دان ۇزا­ماي, جال­اعاش اۋدانى “تاڭ” شارۋاشىلىعىنىڭ بەينەتىمەن بىتە قايناستى. ونىڭ ۇستىنە جىعىل­عانعا جۇدىرىق دەگەندەي, اكەسى جا­زىقسىز جالالى بولدى دا ۇيەمەلى ءۇيدىڭ دە ءۇمىتى قۇتەكەڭە ءتۇستى. قار­شاداي شاعىنان اكەسىمەن سيىردى دا, قويدى دا باقتى. ەسەپشى بول­عان­دا سيىردان ساۋىلعان ءسۇتتى ەسەپتەسىپ, “ەلتاي” مە­كەنىنەن جالاعاشقا اربا­مەن تاسى­مالداۋ­شى دا ءوزى بولدى. جول-جونەكەي جاقسى مەن جاماننىڭ جىگىن ايىرع­ان جايتتەردى كوردى, ءادىل­دىكتىڭ اياقاستى قالاتىن قىر­لارىن سەزدى. سوندا بالا قيالى ار­قاۋ جاڭا­لىعىن ولەڭ سوزگە سىيدى­رىپ, ۇيقاس­قا ۇيىتاتىن. ادەبيەتكە اۋەستىك سول كەزدەن ساناعا ءسىڭدى, ءومىر­دىڭ اششى-تۇششىسىن ولەڭ وزەك­تەيدى دەپ ءتۇسىندى. قارت كىسىلەردىڭ دەمى تارىلىپ, دىمكاس دەنساۋلىعى جانىن جەگىدەي جەگەنىن كورگەندە دارىگەر بولۋ باستى ماقساتقا دا اينالدى. بىراق ىشكى ويىن ەشكىمگە ءتىس جارىپ بىلدىرمەدى. الدىمەن, №2 كاسىپتىك-تەحني­كالىق ۋچيليششەسىن ءبىتىرىپ, اۋىلدا تەحنيك-ەلەكتريك, كەيىن بريگادير بولدى. قوعامدىق نەگىزدە شارۋا­شىلىقتىڭ كومسومول كوميتەتىن باس­قاردى. سول توپىراقتا وسكەن, ءوزى قا­لىپ­تاسقان ورتادا ەڭبەك ەتۋ اسا اۋىرلىق اكەلگەن جوق. دەي­تۇرعان­مەن, ۇلكەندىك جاساپ, بارىپ كەل-شاۋىپ كەلگە كوبىرەك جۇمساپ, مەزى ەتكەن قارىم-قاتىناس ۇناي قويما­دى. تىكەلەي مىندەتى بولا تۇرىپ, كوم­سومولدىق نەمەسە پار­تيا­لىق تاپ­سىرما دەپ بەلدەن باساتىن باس­سىز­دىققا كوندىكپەي ءجۇردى. اقى­رىندا اۋداندىق گازەت­تە ء“بىز بالامىز با؟” دەگەن كول­دەي سىن ماقا­لاسى جارق ەتىپ, جا­ريا­لاندى دا كەتتى. ال ەندى باسشى­لاردىڭ زىر جۇگىرگەنىن ايت. اۋدان­دىق پارتيا كوميتەتى بيۋرو­سىنىڭ نازارىنا ىلىكپەۋدىڭ امالىن ىزدە­گەن ولار قۇتەكەڭنىڭ قۇتقارۋىنا تاۋەلدى بولدى. ءسويتىپ: “سەنى بالا دەپ جاڭىلىپپىز, ىرىلىگىڭدى ەسكەر­مەپ­پىز”, – دەپ “ديپلومسىز جۋرنا­ليستى” جۇباتا جونەلدى. ق.سىدىقوۆتىڭ قوعام­­دىق جۇ­مىس­تارى باعالانىپ, قازاق­ستان لكسم ورتالىق كوميتەتىنىڭ قۇر­مەت گراموتاسىمەن ماداقتالۋى سول شاقتاعى اۋىل ءۇشىن ءىرى وقيعا بولا­تىن. “ورنىندا بار وڭالار دە­گەن عوي, قايىناعانىڭ جەتە الماعان جەتىس­تىگىن قايىنىمىز قايتاردى”, دەپ اۋلەتتىڭ ايەلدەرى بىرازعا دەيىن اڭگىمەلەپ ءجۇردى. كوكپ مۇشەسى قۇتەكەڭە بەرگەن شارۋاشىلىقتىڭ پارتيالىق-ءون­دىرىستىك مىنەزدەمەسى وتباسىلى ازا­مات­تىڭ قازمۋ-ءدىڭ كۇندىزگى ءبولى­مىندە وقۋعا ىقىلاستى ەكەنىن ۇق­تىرا ءتۇستى. كەش تە بولسا ەش ەمەس تالاپ­تانۋ ونىڭ دەگەنىنە جەتۋگە جول اش­تى. ورتا-قاتارىنان جاسى ءۇل­كەن­دەۋ, الايدا وقۋ جاستىڭ ۇل­عايۋىمەن ءول­شەنبەيتىنىن ول دالەل­دەدى. اۋىلدا تىلەك­تەس بولىپ قال­عان جارى مەن ۇل-قىزىن ساعىنا ءجۇر­سە دە ساباق-سى­ناق­تان ءمۇدىر­مەدى, ۇزەڭگى كۋرستاس­تارى­نان قا­لىس­پادى. جۋر­ناليستىك ەڭبەك جولىن “تەمىر­جول­شى”, اۋ­دان­دىق “سىرداريا”, وب­لىس­تىق “لە­نين جولى” گازەتتەرىندە جالعاس­تىردى. ءسويتىپ, پروفەسسور تاۋمان امان­دوسوۆتىڭ “ناعىز جۋر­ناليست بولۋ ءۇشىن ءىستى اۋداندىق گازەت­تەن باستاي­دى” دەگەن قاعيداسى­نان ءوتتى. ىلە “وبكومنىڭ” مەكتەبىن­دە شىڭ­دالدى, ودان بەرى ءومىرىنىڭ سوڭعى ساتىنە دە­يىن رەسپۋبليكالىق باسى­لىمداردىڭ بىرنەشەۋىندە قىزمەت جاسادى. ونىڭ ىشىندە “حا­لىق كەڭەسى”, “زاڭ”, “ال­تىن وردا”, “انا ءتىلى” سەكىلدى گازەت­تەردىڭ, “جۇل­­دىز” جۋرنالىنىڭ جاۋ­ھار ورنى ەرەكشە. “ەگەمەن قازاق­ستان” گازەتىندە وتكىر دە وزەكتى ماسە­لەلەر قوزعاعان ماقا­لالارى ۇدايى جاريالانىپ تۇردى. كۇنى بۇگىنگە دەيىن اۋزىنان تاستا­ماي, القالى توپ ىشىندە ءجيى ايتىلا­تىن ايتۋلى ءدۇ­نيە­لەرى ەل جادىندا ءجۇر. ايتا­لىق, “قايشىلاسقان شە­شىمدەر”, “اتا­سا­قال­دى الاياق”, “ارال­­دىڭ تابانى­نان سۋ كەتكەن­مەن...”, “كوك­ارال ترا­گەدياسى”, “اقىن اي­شىقتاعان ابى­لاي حان”, “قوبىز­شى سوقىر نى­شان”, “ىسىراپ­­قور­لار”, “باسى – تاۋ­داي, اياعى – قىل­­داي”, “قارا قاعاز”, “قىزىل­ورداداعى “قىتاي قورعانى”, سەكىلدى وقىر­مان­نان وڭ باعا العان ماقالالارى ماندىلىگىمەن ۇلكەن ماڭىزعا يە. مۇنداي ماقالا­نىڭ اسەرى مەن الەمى قانداي زور بول­سا, قۇتەكەڭنىڭ قورجىنى مىڭداعان دۇنيەنىڭ مەرەيىن شىعاردى. ارينە, ءاربىر ءجۋرناليستىڭ ءوزىن­دىك قولتاڭباسى بار. جازۋ مانەرى مەن تاقىرىپ تاڭداۋ ءمۇم­كىندىگى ءار­قالاي. ق.سىدىق­تىڭ قول­تاڭباسىندا وتكىرلىك باسىم, قوعام­نىڭ قالتارى­سىنان قيانات مەن قا­تىگەزدىكتى كورىپ, ايتپەسە مەملە­كەت بايلىعىنا ۇزىن قول سالۋ دەرەك­تەرىن تاۋىپ جۋرنا­ليس­تىك زەرتتەۋ­دىڭ جان-جاقتى سۇزگىسىنە سالادى. قوعام­نان ادىلەت ىزدەگەن الەۋمەت­تىڭ ۇلكەن توبى قۇتەكەڭە شاعىم ايتىپ, سو­نىڭ ءبىر شەشىمىن تابۋدى امانات­تاپ ءجۇرۋشى ەدى. قايراتتى مۇرتىن سيپاپ قويىپ, ۇزاق ويعا ءتۇسىپ, ماسەلەنىڭ سوڭىنا بەل شەشە كىرىسەتىن. ودان كە­يىن­گىسى بەلگىلى, سەمسەر ءسوزدىڭ تەزىن­دە كىنالى­نى وتقا وراپ, “شوعىنا كەپتىرەدى”. ەكولو­گيالىق ايماقتىڭ قات-قابات ماسە­لەسى قۇتەكەڭنىڭ قا­لامى­نان تىس قالماعان بولار, ءسىرا. بىردە قارىنداسى ليزا: “اعا, سىن جازىپ, ءوزىڭىزدى جامان اتتى ەتە بەرمەسەڭىزشى”, دەپتى. سوندا ول: “جامان ات ماعان تيەسى بولا بەرسىن, ولاي ەتپەسەم حالىقتىڭ مۇڭىن كىم تىڭدايدى”, دەگەن ەكەن. شىنىندا قۇتەكەڭ جولعا شىققان كۇنى قاي اۋدان, قاي مەكەمە باسشىسى بول­ما­­سىن الدىندا “قۇرداي جورعا­لاپ”, استى-ۇستىنە تۇسەتىنىن تالاي كور­گەن­بىز. سونى سەزە وتىرىپ, “بۇ­لارعا سولاي ىستەمەسەڭ, قۇدايىن ۇمى­تىپ كەتەدى” دەپ كەڭك-كەڭك كۇلەتىن. ول ار-نامىستى اقشاعا ايىر­باستاپ الاتىن بازبىرەۋلەر سەكىلدى تابيعاتى يىلگىش, بەرىلگىش بوسبەل­بەۋ ەمەس, ەمەندەي قاتتى, مىنەزدى, قاي­راتتى قالىبىنان اۋىتقۋدى بىلمەي­تىن, كوبىنە-كوپ اسكەريلەرگە ۇقساس, بولمىسى تىك كەۋدە-تۇعىن. كەيدە سا­­لا­­لى قولى­مەن شاشتى ارتقا قايى­رىپ تاستاپ, سىرباز سيپاتقا ەنىپ كەتەدى. ۇستىنە قىلاۋ ءتۇسىر­مەيدى, ۇنە­مى مۇنتازداي تازا, قولى­نان پاپكا­سىن تاستا­مايدى. ىنىلەرىن “ەي, بالا” دەپ ەر­كە­ل­ەتىپ, اعالارىن “براتان” دەپ بويىنان بيىك ۇستاپ, قاتار-قۇر­بىعا قامقور قارايتىن. كوڭىل­دەنگەن ساتىندە شىلىمدى شيرا­­تىپ قويىپ, تەرەڭ تاريحقا جان بىتىرەدى. ءۇش ءجۇز­دىڭ ءپىرى بولعان ءمۇسىرالى ءازيز سو­پى, سامارقاندى جيىر­ما جىل بيلەگەن ءجالاڭتوس ءباھادۇر تۋرالى تاڭدى-تاڭعا ۇلاس­تى­را­تىن تاماشا لەكتور ەدى. بۇل تۋرالى كولەمدى زەرت­تەۋ ما­قا­­لالارى جارىق كوردى. وسى ورايدا ورىندى ءسوزدىڭ رەتى تۋىپ تۇر, قازىر قىزىل­وردا قالا­سىنىڭ قاق تورىنە جا­لاڭ­توس باھا­دۇرگە ارناپ ۇلكەن ەس­كەرت­كىش مە­موريال سالىنىپ جا­تىر. بابا رۋ­حى­نا قۇتە­كەڭنىڭ قا­لام­گەر­لىك قول­عابىسى مول تيگە­نىن, سول ارقىلى تورەلى تۇلعانىڭ قاسيەتى تۋ­عان جەرگە تابان تىرەگەنىن ايتقان ءجون. سوڭعى جىلدارى كوركەم ادە­بيەت­كە دەندەپ, كوسىلىپ جانە ءون­دىرىپ قالام تەربەۋى وي-سانادا ءپىس­كەن, ورام­­دى, شىتىرمان يىرىمدەردى شە­­بەر­­لىكپەن اعىتىپ, تولىمدى تۋىن­دىلار تۋدىرۋعا سوقپاق سالدى. ۋاقىت جىلجۋىمەن جالىن-شابىت­قا جاڭا لەپ قوسىپ, تۋىندىنىڭ تەك-توركىنىن تەرەڭدەتە بەردى. سونى­سىنا قاراپ, ادامي ءبىتىمى تولىسقان, شەبەرلىگى شىڭدالعان, ەرىك-جىگەرىن ەڭبەكتەنۋگە ەرىنبەي جۇمساپ, ۇرپاق­قا ۇلاعات دۇنيەنى كوبىرەك سىڭىرۋگە تىرىسقا­نىن اڭ­عارۋ قيىن ەمەس. قۇتەكەڭنىڭ كور­كەم تۋىندىلارى كوركەمدىك ءمانىن ەسەلەپ, وقىرمان تالعامى مەن سۇرانىسىنا ساي ساڭ­لاق وي جەمىسىن بەرە ءبىلدى. مىسالى, “داريا جىرى” جيناعىنان كەيىن قاداۋ-قاداۋ توم كىتاپقا تاتيتىن “بەلگى”, “قيلى-قيلى تاعدىرلار”, “تا­­بي­عات تراگە­دياسى”, “سارىن” اڭگى­­مە-حيكايات­تارى بىرىنەن سوڭ ءبىرى باسپا بەتىنەن شىعا بەردى. كوز ما­يىن تاۋىسىپ, ءسوز سا­رايىن سارپىپ, تاقىرىپتىق-سيۋجەت­تىك ماڭىزعا زەردەلىك زەيىنى قۇندى قۇتەكەڭدى قالام قۇدىرەتى بارىنشا قولداپ وتىر­عانداي سەزىلەدى. بيىل­دىڭ با­زار­لىعى – وبلىس اكىمى ب.قۋان­­دىقوۆ­­­تىڭ ىقپالى ارقاسىندا “سىر­داريا” كىتاپ­حاناسى سەرياسى­مەن تاڭ­داما­لى تۋىندىلارى جەكە جي­ناق بولىپ شىقتى. ارتىندا وسىن­شا رۋحاني مۇرا قالدىرعان جازۋ­شى-ءجۋرناليستى ۇزاق عۇمىردىڭ يەسى دەگەن دۇرىس. قالام قۋاتى مەن شىعارماشىلىق قازىناسىن ۇستاي بىلگەن قالامگەر ەسىمى ەسكەرۋ­سىز قال­ماۋى ءتيىس. ول ءبىر باسىنىڭ كۇيىن كۇيت­تەپ, وت باسى, وشاق قاسى قامى­مەن كەتكەن جوق. كوپتىڭ كوڭىلى مەن تالعامى ءۇشىن تىرىستى. ەل ىشىندە “جۋرناليست – جۇرتى­نىڭ جۇرەگى, ەلىنىڭ ەكپىندىسى” دەگەن ءسوز بار. قۇتە­كەڭ وسىنداي وزىق تۇلعا بولاتىن. كەيىنگى كەزدەرى ار-نامىستان گورى اقشاعا تاۋەلدىلىك ارتىپ بارا جاتقانداي سەزىلەدى. قالتالى كىسى­لەر­دىڭ ءسوزى جوعارى جاقتان شاڭ بەرەتىندى شىعاردى. اسىرەسە, ونو­ماستيكا كوميسسياسى تاراپى­نان قارالاتىن كوشەگە ەسىم بەرۋ ماسە­لەسىندە بايقالادى. سەبەبى, كوميس­سيا شەشىمىندە كوپتىڭ ءبىرى بولىپ اۋدان, اۋىل, شارۋاشىلىق باسقار­عاندار­دىڭ جولى بولعىشتاپ ءجۇر. ال ماڭدايى مەحناتتان تەپشىگەن “شەر­مەندەلەر” شەت قالادى. دۇنيە جي­­ما­عان, بايلىققا قىزىقپاعان شى­­عار­­ماشىلىق, ونەر ادامدارى مەي­­لىنشە مۇڭ شاعىپ قالاتىنى جا­سى­رىن ەمەس. سوندايدا بارماق تىستەپ, بازىنانى كىمگە ايتاردى ءبىل­مەي زىر قاعاتىن ازاماتتار كەز­دە­سەدى. شۇكىر, قۇتەكەڭنىڭ قۇتتى جو­لىن وشىرمەي جۇبايى قۋانىش­كۇل وتىر, ارتىندا مۇراسىن ۇلاعاتتاۋ­شى ۇلى مۇرات قالدى. ءوزى ومىردەن وتسە دە كوزىن تاريحتان كەتىرمەي, كە­نەن ءىسىن كە­مەرى­نە كەل­تىرىپ جۇرگەن پەرزەنتتەرى پاراساتتى اكەنى ءاز تۇ­تا­­دى. ولار اكەنىڭ ور­نىن ارداق­تاۋ­عا قۇشتار. ونوما­ستيكا زاڭدى­لى­عى بويىنشا ءومىر­دەن قايتقانى­نا بەس جىل بولعان بەلگىلى تۇلعالار ەس­كەرىلۋى ءتيىس. ەندىگى كەزەككە قۇت­تى­باي سى­دىقتى قويساق ارتىق بولماس ەدى. شىركىن دۇنيە-اي دەسەڭشى, سوعىس­تىڭ سالماعى تاراپ, ۇلى جەڭىس جا­رىلقاعان جىلى ءبىر شوعىر شىعارما­شىل وكىلدەرى تۋىپتى. كوز ءتيدى مە بىلمەدىم, سو­لار­دىڭ دا قا­تارى سيرەپ قالىپتى. جۋرنا­ليستەر ءادىلحان ءباي­مەنوۆ, كەلدىباي ۋا­يىسوۆ, اقىن اس­قار كىرەباەۆ, جازۋ­شى قۇتتىباي سى­دىق ورتامىز­دان ەرتە كەتتى. ءاربىرىنىڭ ورنى بيىك تۇ­عىر ەدى, اتتەڭ جازىم شىعار, جاز­مىش شىعار, تاعدىرلارى سولاي بولدى. بيىل قىركۇيەكتە 65-ءتى تولتىراتىن قۇتتىباي اعامىز­دى ەسكە الىپ, مەرەيتويىن ەتجا­قىن­­دارى لايىقتى اتاپ وتكىزگىسى بار. بۇعان سىر ەلىنىڭ يگى جاقسى­لارى اتسالىسسا قۇبا-قۇپ بولار ەدى. وتكەننىڭ ونەگەسى سانادا سايراپ تۇرادى عوي, ءسىرا, ۇمىتىلمايدى دا. بىردە قۇتەكەڭ كوڭىلدەنىپ رەداك­تسياعا كەلدى. اندا-ساندا ارقىراپ كەلەتىن اعامىزدىڭ ايتقاندارىن قۇلاق توسا تىڭدايمىز. – جىگىتتەر, قالاماقىمەن كۇنەلتكەندى قويۋ كەرەك, قوسىمشا كاسىپ قاراستىرعان ءجون. – سوندا قالاي؟ – مەن ءۇي سالۋدى مەڭگەردىم, قالاسام ونى ساتىپ جىبەرىپ, تاعى ءبىرىن سالۋعا كىرىسەمىن... شىنىندا, قۇتەكەڭ قۇرىلىس­شى دا اتانعان. سوڭعى سالعان ۇيىندە بۇگىندە بالا-شاعاسى وتىر. ول ءوزى­نىڭ ەڭبەكقورلىعىن ۇلگى ەتتى. مەيلى شىعارماشىلىقتا بولسىن, شارۋا­شىلىقتا بولسىن, ونىڭ تا­بان­دى­لىعى, كۇرەسكەرلىگى, وتكىرلىگى ەشكىم­گە ۇقسامايتىن. اۋىلداعى ءىنى-قا­رىن­­داستارىنا اعا دا, پانا دا بول­دى. ولاردىڭ ومىردەن ءوز ورنىن تابۋىنا تىرەك تە بولدى. ءبىر ءۇيدىڭ ءۇمىتى ەمەس, كوپتى باستار كەلەلى كۇشى ەدى. ال الىستان ات ارىتىپ جەتكەن دوستارىنا, كۋرستاستارىنا قۇشاعى كەڭ, پەيىلى دارحان-تۇعىن. گازەت جانرىندا سىن ماقالا جازۋ ەڭ اۋىر مانەر. اسىرەسە, قا­زاق­­تىڭ قارعا تامىرلى قىزىلور­داسىنا وتە وزەكتى. سەبەبى, سۇراسا كەلە قا­رىن ءبو­لە بولىپ كەتۋ ءۇي­رەن­شىكتى. وسىنداي كو­ڭىلجىقپاس­تىق, ۇيات­شىل­­دىق, كىشى­لىك, كەشىرىم­شىلدىككە قۇتە­كەڭنىڭ جا­نى توزبەي­تىن. باس­سىز­­­دىق پەن بە­رە­كە­سىزدىككە بەتىڭ بار, ءجۇزىڭ بار دە­مەي, قارسى تۇرا­تىن. ول قاراپايىم حالىقتىڭ قور­عاۋشىسى مەن قولداۋ­شىسى بولا ءبىل­گەن ازامات ەدى. كوپ­تە­گەن باسشى­عا ول جاقپادى, ۇنامسىز كە­يىپكەر بول­دى. ەسەسىنە, ەل سىيلا­دى, اقي­قات­تىڭ ادامىنا اينالدى. ەڭ باس­تىسى, ول قالامنىڭ قۇدىرەتى دەر­لىك­تەي قۋاتىن ۇقتىردى. قانىبەك ءابدۋوۆ, جۋرناليست. قىزىلوردا.
سوڭعى جاڭالىقتار

رەفەرەندۋم الەمدىك باق نازارىندا

رەفەرەندۋم • بۇگىن, 15:45

رەفەرەندۋم–2026. ونلاين-مارافون

رەفەرەندۋم • بۇگىن, 12:00