ەكى جىل بۇرىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءوزى ىسكە قوسقان بۇل كەشەن جوعارى تەحنولوگيالىق وندىرىستىك الەۋەتىمەن ءارى ساپالى گازوبلوكتارىمەن نارىقتاعى سۇرانىستى تولىققاندى وتەپ تۇر. بۇل جوبا زاماناۋي يندۋستريالىق ينفراقۇرىلىم مەن بىلىكتى كادرلاردىڭ تابىستى ۇيلەسىمى.
ەلىمىزدىڭ قۇرىلىس يندۋسترياسىنداعى ماڭىزدى سەكتورلاردىڭ ءبىرى گازبەتون بلوكتارىن ءوندىرۋ سالاسى. «Uniton» كاسىپورنىنىڭ جۇمىسىنا جۇرگىزىلگەن ساراپتاما, سالانىڭ تەحنولوگيالىق جاعىنان قارىشتاپ دامىپ, مامانداردىڭ بىلىكتىلىگى ارتىپ كەلە جاتقانىن ايعاقتايدى. بۇل زاۋىتتىڭ ءونىمىن ماماندار ساراپتاپ, وتاندىق ءوندىرىستىڭ الەۋەتىن جوعارى باعالاعانى ەل ەكونوميكاسىنا سەرپىن بەرگەنى انىق.
ەلوردانىڭ يندۋستريالىق پاركىندە ورنالاسقان ءوندىرىس ورىندارىن ارالاعان ادام ەلىمىزدەگى وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ كەيىنگى جىلدارى قالاي وزگەرگەنىن بىردەن اڭعارادى. ءبىر كەزدەرى شەتەلدەن تاسىمالداناتىن قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ ورنىنا بۇگىندە وزىمىزدە وندىرىلگەن ونىمدەر كەلىپ جاتىر. سونىڭ ءبىرى – گازوبلوك شىعاراتىن «Uniton» زاۋىتى.
بۇل كاسىپورىننىڭ اتاۋى قۇرىلىس سالاسىنا قاتىسى بار ماماندارعا جاقسى تانىس. سەبەبى كەيىنگى جىلدارى تۇرعىن ءۇي مەن الەۋمەتتىك نىساندار قۇرىلىسى قارقىن العان سايىن جەڭىل, جىلى ءارى قولجەتىمدى قۇرىلىس ماتەريالىنا سۇرانىس تا ارتتى. وسى قاجەتتىلىكتى وتەۋگە ۇلەس قوسىپ وتىرعان ءوندىرىس ورىندارىنىڭ ءبىرى – ءدال وسى زاۋىت.

كاسىپورىن اۋماعىنا كىرگەن ساتتەن ءوندىرىستىڭ قارقىنى بىردەن بايقالادى. مۇندا جۇمىس ءبىر ساتكە دە توقتامايدى. قۇم تيەلگەن جۇك كولىكتەرى كەلىپ جاتىر, دايىن ءونىم تيەگەن تەحنيكالار قۇرىلىس الاڭدارىنا بەت الادى. تسەح ىشىندەگى الىپ جابدىقتار دا ۇزدىكسىز قوزعالىستا.
زاۋىتتىڭ ءوندىرىس باسشىسى يۋري ۆەليكانوۆتىڭ ايتۋىنشا, جوبا بىرنەشە جىلدىق دايىندىقتان كەيىن ىسكە قوسىلعان.
«زاۋىت قۇرىلىسىن 2023 جىلى باستادىق. ونىڭ الدىنداعى جوبالاۋ 2022 جىلى جۇرگىزىلدى. كەيىن قىتايدان تەحنولوگيالىق جابدىقتار جەتكىزىلىپ, مونتاج جۇمىسى اتقارىلدى. ءوندىرىس تولىق ىسكە قوسىلىپ, جۇمىس باستاعانىمىزعا بيىل ەكى جىل تولىپ وتىر», دەيدى ول.
بۇگىندە كاسىپورىن تاۋلىگىنە 500-550 تەكشە مەتر ءونىم شىعارادى. جۇمىس ءتورت اۋىسىممەن ۇيىمداستىرىلعان. ءار اۋىسىم 12 ساعاتقا سوزىلادى. ءتورت بريگادا كەزەكپەن ەڭبەك ەتەدى. مۇنداي جۇيە ءوندىرىس ۇدەرىسىنىڭ ۇزدىكسىز جۇرۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى.
تسەح ءىشىن ارالاعان كەزدە ءوندىرىستىڭ باسىم بولىگى اۆتوماتتاندىرىلعانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. ءبىر بۇرىشتا قۇم ارنايى بۋنكەرلەرگە توگىلىپ جاتسا, ەكىنشى جاعىندا كومپيۋتەر ارقىلى باسقارىلاتىن قوندىرعىلار قاجەتتى قوسپالاردى ءدال مولشەرمەن ارالاستىرادى. ادام قولىنىڭ قاتىسۋى ازايعان سايىن ءونىم ساپاسىنىڭ تۇراقتىلىعى ارتا تۇسكەنى بايقالادى.
مۇندا گازوبلوك ءوندىرۋدىڭ بارلىق كەزەڭى ءبىر تىزبەككە بىرىكتىرىلگەن. شيكىزات قابىلداۋدان باستاپ دايىن ءونىمدى قاپتاۋعا دەيىنگى جۇمىس ارنايى باعدارلامالار ارقىلى باقىلانادى. ءوندىرىس ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, قوسپالاردىڭ قۇرامى مەن تىعىزدىعى بىرنەشە مارتە تەكسەرۋدەن وتەدى. ايتقانداي مۇندا گازوبلوكقا قاجەت تسەمەنت, گيپس, قۇم تاعى باسقا شيكىزاتتىڭ ءبارى وتاندىق ءونىم.
قۇرىلىس سالاسىندا ءونىم ساپاسى ءبىرىنشى ورىندا تۇرادى. اسىرەسە قابىرعا ماتەريالدارىنىڭ بەرىكتىگى مەن گەومەتريالىق دالدىگى ماڭىزدى. ويتكەنى بىرنەشە ميلليمەترلىك اۋىتقۋدىڭ ءوزى قۇرىلىس بارىسىندا قوسىمشا شىعىنعا اكەلۋى مۇمكىن.
«Aydin yapi group» قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ قۇرىلىس قاۋىپسىزدىگى ينجەنەرى مارس ءناشىر ۇلى گازوبلوكتاردىڭ ساپاسىنا توقتالىپ, ونىڭ ارتىقشىلىقتارىن اتاپ ءوتتى.
«قازىر «Uniton» زاۋىتى شىعاراتىن گازوبلوكتاردىڭ ساپاسىنا قاتىستى كۇمان جوق. ينجەنەر رەتىندە ءونىمنىڭ گەومەتريالىق دالدىگىنە ەرەكشە ءمان بەرەمىن. مۇندا مەملەكەتتىك ستاندارت تالاپتارىنا ساي ميلليمەترلىك دالدىك ساقتالادى. مۇنداي ماتەريال قۇرىلىسشىلاردىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتىپ قانا قويماي, عيمارات ساپاسىن دا كوتەرەدى», دەيدى مامان.
راسىمەن دە قازىرگى قۇرىلىس نارىعىندا ۋاقىت پەن ساپا نەگىزگى ولشەمگە اينالعان. قابىرعانىڭ تەز قالانۋى, ەرىتىندى شىعىنىنىڭ ازايۋى, عيماراتتىڭ جىلۋدى جاقسى ۇستاۋى سەكىلدى تالاپتار گازوبلوكقا دەگەن سۇرانىستى ارتتىرىپ وتىر.
زاۋىتتاعى تاعى ءبىر نازار اۋدارارلىق ماسەلە – كادر دايارلاۋ جۇيەسى. ءوندىرىس ورىندارى كوبەيگەن سايىن بىلىكتى مامان تاپشىلىعى ءجيى ايتىلادى. ال مۇندا ماسەلەنى وزىنشە شەشكەن.
«بىزگە كەلگەن قىزمەتكەرلەردى ءوزىمىز وقىتامىز. ارنايى تاجىريبەدەن وتكىزەتىن جۇيەمىز بار. جاڭا ادام ءۇش ايلىق تاعىلىمدامادان وتەدى. مىندەتتى تۇردە بەلگىلى ءبىر وقۋ ورنىن ءبىتىرۋ شارت ەمەس. ەڭ باستىسى – جۇمىس ىستەۋگە ىنتاسى بولسا بولعانى, قالعانىن ءوندىرىستىڭ وزىندە ۇيرەتەمىز», دەيدى يۋري ۆەليكانوۆ.
اۋىسىم شەبەرى داۋلەت ءالياسوۆ تا وسى پىكىردى قۋاتتايدى.
«بۇل سالادا تاجىريبە ەرەكشە ماڭىزدى. كاسىپورىننىڭ ءوز وقۋ جۇيەسى قالىپتاسقان. مەنىڭ ءوزىم وسى وندىرىستە ۇزاق جىلدان بەرى ەڭبەك ەتىپ كەلەمىن. قازىر ءبىر اۋىسىمنىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرەمىن. جاستارعا تاجىريبە ۇيرەتىپ, ءوندىرىس مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا كوڭىل بولەمىز», دەيدى ول.
شىنىندا, زاۋىتتاعى جۇمىسشىلاردىڭ اڭگىمەسىنەن وندىرىستەگى ساباقتاستىق انىق سەزىلەدى. ءبىرى جاس مامان بولسا, ەندى ءبىرى ونداعان جىلدىق تاجىريبەسى بار قىزمەتكەر. مۇنداي ورتادا ءوندىرىس مادەنيەتى دە, كاسىبي جاۋاپكەرشىلىك تە قالىپتاسادى.
كاسىپورىندا ەڭبەك جاعدايىنا دا كوڭىل بولىنگەن. ورتاشا جالاقى كولەمى شامامەن 400 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. قىزمەتكەرلەر تەگىن تاماقپەن قامتاماسىز ەتىلەدى, ارنايى كولىكپەن تاسىمالدانادى. مۇنىڭ ءبارى كادر تۇراقتىلىعىن ساقتاۋعا ىقپال ەتەدى.
كەيىنگى جىلدارى ەلىمىز قۇرىلىس ماتەريالدارىن ىشكى نارىقتا كوبىرەك وندىرۋگە باسىمدىق بەرىپ كەلەدى. سەبەبى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى كولەمى ۇلعايىپ, جاڭا مەكتەپتەر, اۋرۋحانالار مەن وندىرىستىك نىساندار سالىنىپ جاتىر. مۇنداي جاعدايدا قۇرىلىس ماتەريالدارىن سىرتتان تاسىمالداۋعا تاۋەلدى بولۋ ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمسىز.
وسى تۇرعىدان العاندا, يندۋستريالىق پارك اۋماعىنداعى «Uniton» زاۋىتىنىڭ ماڭىزى ايقىن كورىنەدى. مۇندا تەك گازوبلوك شىعارىلىپ جاتقان جوق. مۇندا ءوندىرىس مادەنيەتى قالىپتاسىپ, جاڭا ماماندار تاربيەلەنىپ, وتاندىق ونەركاسىپتىڭ ناقتى الەۋەتى كورىنىس تاۋىپ وتىر.
زاۋىت تسەحىنان شىعىپ بارا جاتقاندا دايىن ءونىم تيەلگەن جۇك كولىكتەرى نازار اۋدارتادى. بىرنەشە كۇننەن كەيىن بۇل بلوكتار جاڭا تۇرعىن ءۇيدىڭ نەمەسە الەۋمەتتىك نىساننىڭ قابىرعاسىنا اينالۋى مۇمكىن. ال ونىڭ باستاۋى ءدال وسى جەردەن – يندۋستريالىق پاركتەگى ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەپ تۇرعان ءوندىرىس جەلىسىنەن باستالادى.