سۋرەت: ortcom.kz
ەكونوميكانىڭ ورنىقتى سەكتورى
تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى كەشەندى دامىتۋدى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار قىزمەتىنىڭ تۇراقتى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە ورنىقتىرۋدىڭ ماڭىزى جوعارى. سالانى جاڭعىرتۋدا شەتەلدەن تۋريستەر تارتىپ, زاڭنامانى جەتىلدىرۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلۋعا ءتيىس.
بۇگىندە ەلىمىزدىڭ تۋريستىك سالاسى تۇراقتى ءوسىم كورسەتىپ, وڭىرلىك دامۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندەگى ۇستانىمىن نىعايتىپ كەلەدى. تۋريستىك اعىننىڭ ارتۋى, ينۆەستيتسيا كولەمىنىڭ رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتۋى, ينفراقۇرىلىمنىڭ قارقىن الۋى, قوناقۇي سانىنىڭ ارتۋى سالانى ۇزاقمەرزىمدى ەكونوميكالىق تيىمدىلىككە باعدارلانعان جاڭا دامۋ مودەلىنە كوشىرۋگە نەگىز بولدى. بىلتىرعى قورىتىندىعا سۇيەنسەك, ەلىمىزدىڭ تۋريستىك سالاسى تۇراقتى ءوسىم كورسەتتى. قوناقۇيلەر مەن وزگە دە ورنالاستىرۋ ورىندارى 10 ملن-نان استام قوناقتى قابىلدادى. ونىڭ ىشىندە ىشكى تۋريستەر سانى 8,7 ملن ادامعا جەتىپ, الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 700 مىڭعا ارتتى. سىرتقى تۋريزمدە دە وڭ ديناميكا ساقتالىپ وتىر. ورنالاستىرۋ ورىندارى قىزمەتىن 1,4 ملن شەتەلدىك تۋريست پايدالاندى. ءبىر جىل ىشىندە ەلىمىزگە 15,7 ملن شەتەل ازاماتى كەلدى. ونىڭ 11,1 ملن-ى تۋريستىك ماقساتتا ساياحاتتاعان.
تۋريستىك اعىننىڭ وسۋىمەن قاتار سالانىڭ ەكونوميكالىق قايتارىمى دا ارتىپ كەلەدى. ورنالاستىرۋ ورىندارىنىڭ جيىنتىق تابىسى 350,6 ملرد تەڭگەگە جەتسە, تۋريزم سالاسىنا تارتىلعان ينۆەستيتسيا 1,3 ترلن تەڭگەدەن استى.
تۋريستىك سالانىڭ ءوسىمى نەگىزگى باعىتتاردىڭ بارلىعىندا بايقالادى: تۋريستەر اعىنى ۇلعايىپ, ورنالاستىرۋ ينفراقۇرىلىمى جاڭعىرىپ, ينۆەستيتسيالىق بەلسەندىلىك ارتىپ كەلەدى. بىلتىر ەلدەگى ورنالاستىرۋ ورىندارىنىڭ سانى 4 482 بىرلىككە جەتتى, ال ولاردىڭ جالپى سىيىمدىلىعى 232 مىڭنان استام توسەكتىك ورىندى قۇرادى. بىلتىرمەن سالىستىرعاندا سالانىڭ ينفراقۇرىلىمى 179 نىسانعا جانە 7 مىڭنان استام ورىنعا ارتتى. ءتۋريزمنىڭ جۇيەلى دامۋى ۇزاقمەرزىمدى ۇردىستەرمەن دە داميدى. كەيىنگى 15 جىل ىشىندە ورنالاستىرۋ ورىندارى قىزمەتىن پايدالانعان قوناقتار سانى ءتورت ەسەدەن اسىپ, 2,3 ملن-نان 9,1 ملن ادامعا دەيىن جەتتى. شەتەلدىك تۋريستەر سانى ەكى ەسەدەن ارتىپ, 513 مىڭنان 1,3 ملن ادامعا دەيىن, ال سالاعا جىل سايىنعى ينۆەستيتسيالار كولەمى جەتى ەسەگە جۋىق – 144 ملرد تەڭگەدەن 975 ملرد تەڭگەگە دەيىن ءوستى.
تۋريستەردىڭ تۇتىنۋ شىعىندارى دامۋدىڭ جەكە ينديكاتورى رەتىندە قاراستىرىلادى. 2025 جىلى 11,8 ميلليونعا جۋىق تۋريستىك ساپار جاسالدى, ونىڭ 10,2 ميلليوننان استامى ىشكى تۋريزمگە قاتىستى. تۋريستەردىڭ جيىنتىق شىعىندارى 1,13 ترلن تەڭگەگە جەتتى. بۇل كولىك, قوعامدىق تاماقتانۋ, ساۋدا جانە قىزمەت كورسەتۋ باعىتتارىنىڭ نىعايۋىنا اسەر ەتتى.
تۇجىرىمداما ماقساتى – ساپانى نىعايتۋ
سالانى ودان ءارى ورىستەتۋ ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ 2029 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسى شەڭبەرىندە جۇرگىزىلەتىن بولادى. جاڭارتىلعان جوسپار 6 باعىتتى قامتيدى, ونىڭ ىشىندە 61 ءىس-شارا بار. قوسىمشا 2026–2029 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسى دايىندالدى, وندا تاعى 119 ءىس-شارا كوزدەلگەن. ماقساتتى باعىتتاردىڭ ءبىرى – 2029 جىلعا قاراي ىشكى تۋريستەر سانىن 11 ميلليون ادامعا دەيىن ارتتىرۋ.
تۋريستەرگە ۇسىنىلاتىن باعدارلامالاردىڭ ءار الۋان بولۋىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ وتىر. قازىردىڭ وزىندە ادەتتەگى باعىتتاردان بولەك, ەلىمىزدە ەكوتۋريزم, اگروتۋريزم, اۆتوتۋريزم, ات سپورتى مارشرۋتتارى, گاسترونوميالىق جانە ىسكەرلىك MICE-تۋريزم دامىپ كەلەدى. سونداي-اق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ءتۋريزمى جولعا قويىلىپ وتىر. بۇل باعىت ساياحاتتى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىمەن بىرىكتىرەتىن «تابيعات ساباقتارى» جوباسى ارقىلى داميتىن بولادى.
ءوسۋ درايۆەرلەرىنىڭ ءبىرى ينۆەستيتسيالار اعىنى جانە حالىقارالىق قوناقۇي وپەراتورلارىنىڭ قاتارىن كەڭەيتۋ بولىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ 11 وڭىرىندە الەمدىك دەڭگەيدەگى 24 قوناقۇي سالۋ جوسپارلانۋدا. جوبالار جەڭىلدىكپەن نەسيە بەرۋ جانە ينۆەستيتسيالىق پرەفەرەنتسيا تەتىكتەرى ارقىلى مەملەكەتتىك قولداۋ اياسىندا جەكە ينۆەستيتسيالار ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى. قۇرىلىسى باستالعان جوبالاردىڭ ىشىندە قوناەۆتاعى Hilton جانە Marriott حالىقارالىق قوناقۇي جەلىلەرى, پاۆلودارداعى Novotel, قوستانايداعى Courtyard by Marriott, قىزىلورداداعى Rixos, سونداي-اق الماتىداعى Hilton Garden Inn, Hilton Park Almaty جانە Radisson Blu بار. شىمكەنتتە جاڭا Hilton قوناقۇيىنىڭ اشىلۋى جوسپارلانۋدا. حالىقارالىق قوناقۇي جەلىلەرىنىڭ ەلىمىزدە اشىلۋى سەرۆيس ساپاسىن ارتتىرىپ, نارىقتاعى باسەكەلەستىكتى كۇشەيتەدى.
جازعى ماۋسىمعا دايىندىقتىڭ ماڭىزى زور
جازعى تۋريستىك ماۋسىمعا قاراي وڭىرلەردە تانىمال باعىتتاردى دامىتۋ جانە ساياحاتشىلار ءۇشىن جايلىلىقتى ارتتىرۋ باعىتىنداعى جۇمىس كۇشەيتىلەدى. الماتى وبلىسىندا قوناەۆ قالاسى مەن ۇلتتىق پاركتەردىڭ تۋريستىك ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ جالعاسىپ وتىر. 4,5 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلىپ, №5 جاعاجاي اباتتاندىرىلىپ, قازىر №6 جانە №7 جاعاجايلاردىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. سونداي-اق قايىڭدى كولىنە جانە «كوشپەندىلەر قالاسى» نىسانىنا اپاراتىن كىرەبەرىس جولدار جوندەلىپ, «الاتاۋ اماناتى» تۋريستىك باعىتى دامىپ كەلەدى.
جەتىسۋ وبلىسىندا الاكول جاعالاۋىن دامىتۋعا جانە كۋرورتتىق ايماقتىڭ كولىك قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. قازىر قۇنى 5,5 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن ءۇشارال اۋەجايىنىڭ جاڭا تەرمينالىنىڭ جوباسى ازىرلەنىپ جاتىر. سونىمەن قاتار اۋە رەيستەرىن سۋبسيديالاۋ جالعاسىپ, تەمىرجول قاتىناسىنىڭ اۋقىمى كەڭەيتىلۋگە ءتيىس. قاراعاندى وبلىسىندا بالقاش يندۋستريالىق ايماعى مەن قارقارالى اۋدانىن قامتيتىن تۋريستىك كلاستەر قارقىندى دامىپ كەلەدى. بالقاش اۋەجايى جاڭعىرتىلىپ, قوناقۇي جوبالارى مەن تۋريستەرگە ارنالعان ۆيزيت-ورتالىقتار ىسكە قوسىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار ءوڭىر تۋريستەر اعىنىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ءوزىنىڭ بىرەگەي مادەني, سپورتتىق, تانىمدىق ءىس-شارالار كۇنتىزبەسىن قالىپتاستىرىپ كەلەدى.
ماڭعىستاۋ وبلىسىندا جاعاجايلار مەن جاعالاۋلاردى جاڭعىرتۋعا, سونداي-اق دەمالۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋعا باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. وسى باعىتتا تۋريستىك نىسانداردى اباتتاندىرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ, تانىمال دەمالىس ايماقتارىندا بەينەباقىلاۋ كامەرالارى ورناتىلماق. بۋراباي, باياناۋىل مەن يمانتاۋ – شالقار كۋرورتتىق ايماعىندا تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ جالعاسادى. اتاپ ايتقاندا, قۇتقارۋ ستانسالارى سالىنىپ, ەكولوگيالىق سوقپاق جولدار جەلىسى جوندەلىپ, تۋريستىك نىساندارعا كولىكپەن قاتىناۋ قولجەتىمدىلىگى جاقسارماق.
«Almaty SuperSki»: جوبالاۋدان قۇرىلىسقا دەيىن
ەلدەگى اۋقىمدى تۋريستىك جوبالاردىڭ ءبىرى — «Almaty SuperSki» تاۋ-شاڭعى كۋرورتى. قازىر جوبانى ازىرلەۋ كەزەڭى اياقتالىپ, ناقتى قۇرىلىس جانە جۇزەگە اسىرۋ ساتىسىنا وتۋدە. نەگىزگى سەرىكتەستەر اشىق حالىقارالىق كونكۋرستار ارقىلى بەلگىلى بولماق. 11 زاماناۋي اسپالى جولدىڭ قۇرىلىسى الەمدە مىڭداعان جوبالاردى جۇزەگە اسىرعان وسى سالاداعى كوشباسشىلاردىڭ ءبىرى – Poma فرانتسۋز كومپانياسىنا جۇكتەلمەك. كۋرورتتا ءارتۇرلى تيپتەگى گوندولالار مەن كرەسلولاردىڭ زاماناۋي جۇيەسىن قۇرۋ جوسپارلانۋدا. ساۋلەت پەن ينجەنەرلىك شەشىمدەرگە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. «Foster + Partners» حالىقارالىق بيۋروسىنىڭ تۇجىرىمداماسىنا سايكەس قۇرىلىستا زاماناۋي اعاش كونسترۋكتسيالار قولدانىلادى. ولاردى جوبالاۋ مەن ءوندىرۋدى كۇردەلى قاتتى اعاش نىساندارىمەن جۇمىس ىستەۋ تاجىريبەسىمەن تانىمال كانادالىق «StructureCraft» كومپانياسى جۇزەگە اسىرادى. قۇرىلىس الاڭىندا جۇمىستار قازىردىڭ وزىندە باستالدى. «Almaty SuperSki» كۋرورتىن ىسكە قوسۋ 2028 جىلدىڭ جەلتوقسانىنا جوسپارلانعان.
جوبا تۋريستەر ءۇشىن جاڭا تارتىمدى ورتالىققا اينالىپ, الماتى تاۋلى كلاستەرىنىڭ الەۋەتىن اشۋعا ىقپال ەتەدى دەپ كۇتىلۋدە. سونىمەن قاتار ول قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنا جانە ەكونوميكاداعى ساباقتاس سالالارعا قوسىمشا سەرپىن بەرمەك.
تسيفرلاندىرۋ – دامۋدىڭ جاڭا درايۆەرى
تسيفرلىق شەشىمدەر ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالدارىنىڭ بىرىنە اينالىپ كەلەدى. Kazakhstan.travel ۇلتتىق تۋريستىك پورتالى تۋريستەرگە بىرنەشە تىلدە ەلىمىزدىڭ تۋريستىك باعىتتارى, مارشرۋتتارى مەن ەل ىشىندە ساياحاتتاۋ مۇمكىندىكتەرى تۋرالى اقپارات ۇسىنادى. سونىمەن قاتار سىرتتان كەلگەن قوناقتارعا ارنالعان جاڭا سەرۆيستەر دە دامىپ كەلەدى: E-Guides جۇيەسى, شەتەلدىك تۋريستەرگە ارنالعان QR-شەشىمدەر جانە نەگىزگى تۋريستىك قىزمەتتەردى ءبىر تسيفرلىق ورتاعا بىرىكتىرەتىن TravelStan ءموبيلدى قوسىمشاسى ىسكە قوسىلعان.
سالانىڭ ماڭىزدى بولەك باعىتى – وقيعالىق تۋريزم. 2026 جىلعى كۇنتىزبەگە مادەنيەت, ەتنوگرافيا, سپورت, گاسترونوميا سىندى باعىتتاردى قامتيتىن 55 ءىس-شارا ەنگىزىلدى. جىل باسىنان بەرى وڭىرلەردە بىرقاتار ءىرى شارالار ءوتتى. ولاردىڭ قاتارىندا «Astana Symphony» ءداستۇرلى ونەر مەن مۋزىكا فەستيۆالى, Burabay Ice قىسقى فەستيۆالى, «امال كەلدى – جىل كەلدى» ەتنومادەني فەستيۆالى, ء«دامداسTour» گاسترونوميالىق فەستيۆالى, Eurasian Book Fair حالىقارالىق كىتاپ كورمەسى, «تاراز – قولونەرشىلەر قالاسى» فەستيۆالى, «قىزعالداق-مۇرا» حالىقارالىق فەستيۆالى, سيۆەرس الماسىنىڭ گۇلدەۋ فەستيۆالى جانە PGL Astana 2026 حالىقارالىق كيبەرسپورت ءتۋرنيرى بار. ءىس-شارالار تۇرعىندار مەن تۋريستەر تاراپىنان ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋدىرىپ, وڭىرلەردىڭ مادەني جانە تۋريستىك الەۋەتىن كەڭىنەن تانىتۋعا مۇمكىندىك بەردى.
وقيعالار كۇنتىزبەسىندەگى نەگىزگى شارالار جازعى ماۋسىمعا جوسپارلانعان. 2026 جىلعى ماۋسىم ايىندا ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرىندە بىرقاتار ءىرى ءىس-شارا وتكىزىلەدى. ولاردىڭ قاتارىندا «تارى Fest» ەتنوفەستيۆالى, «التىن بەسىك – اقسۋات» ونەر جانە سپورت فەستيۆالى, Beu Fest جاستار مۋزىكا فەستيۆالى, «The Spirit of Tengri» حالىقارالىق فەستيۆالى, «كوكمايسا-2026» ۇلتتىق تاعامدار فەستيۆالى, «قازىنالى كاسپي» حالىقارالىق فەستيۆالى, «Balkhash Tour Fest» جازعى فەستيۆالى, «قىمىزمۇرىندىق» ەتنوفەستيۆالى جانە «جولان جۇيرىگى» حالىقارالىق بايگەسى بار. بۇل ءىس-شارالار وقيعالىق ءتۋريزمدى دامىتۋعا, وڭىرلىك برەندتەردى ىلگەرىلەتۋگە جانە جازعى كەزەڭدە تۋريستەر اعىنىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى.