جازعى لاگەرلەر ساقاداي ساي
ءىس-شاراعا قالا اكىمى عابيت سىزدىقبەكوۆ قاتىسىپ, وقۋشىلاردىڭ شىعارماشىلىق جۇمىسىمەن تانىستى. مولبەرتتەگى سۋرەت كورمەسىن ارالاپ, جاس مۋزىكانتتار وركەسترىنىڭ كونتسەرتىن تاماشالادى. مەرەكەگە بالدىرعاندارىن الىپ كەلگەن اتا-انالارمەن سۋرەتكە ءتۇسىپ, بارشا قاۋىمدى بالالار كۇنىمەن قۇتتىقتادى. شاھار باسشىسى بالالارعا جازعى دەمالىستى قىزىقتى وتكىزىپ, وقۋدا دا سپورتتا دا وزات بولۋعا شاقىردى.
«بۇگىنگى جاس وسكىن – ەلدىڭ بولاشاعى. مەملەكەتتىڭ كەلەشەگى جارقىن بولۋ ءۇشىن سىزدەر ساباقتى جاقسى وقىپ, ۇلگىلى دە ءتارتىپتى بولىڭىزدار. قازىر بىلىممەن جارىساتىن ۋاقىت. سول سەبەپتى ءىلىم-بىلىمگە دەن قويىپ, سپورتتى دا ۇمىتپاي, مىقتى ازامات بولىپ قالىپتاسىڭىزدار!», دەدى ول.
قالالىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى قۋانىش ىسقاقوۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋقىمدى ءىس-شارانى ۇيىمداستىرۋعا جەكەمەنشىك, مەملەكەتتىك قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى اتسالىسىپ, جۇمىلدىرىلدى. شاھاردىڭ باس ۇستازى مەرەكەدە بالالار ءۇيىنىڭ جۇزدەن استام تاربيەلەنۋشىسى قالا اكىمىنىڭ اتىنان ارنايى سىيلىقپەن ماراپاتتالعانىن جەتكىزدى. سالا باسشىسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, بالالار قۇقىعى ەلىمىزدە جاقسى قورعالعان. بالا قاۋىپسىزدىگى كونستيتۋتسيامەن كەپىلدەندىرىلگەن. وقۋشىلاردىڭ كۇندىز قالادا ەمىن-ەركىن قىدىرىپ ءجۇرۋى, ءبىلىم ورداسىندا وزدەرىن قاۋىپسىز سەزىنۋى, مەديتسينالىق كومەكتى تەگىن الۋى, باسقا دا الەۋمەتتىك جاعىنان قامسىزداندىرىلۋ قۇقىقتارى قورعالعان. ق.ىسقاقوۆتىڭ سوزىنە زەر سالساق, جازعى دەمالىستا وقۋشىلاردى 350 جەكەمەنشىك پەن 12 مەملەكەتتىك قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى ۇيىرمەلەرمەن قامتاماسىز ەتەدى. بۇدان بولەك, ءاربىر مەكتەپ اۋلاسىندا جارتى كۇندىك مەكتەپىشىلىك لاگەر جۇمىس ىستەيدى. كونكۋرس ارقىلى ءتورت جەكەمەنشىك لاگەر جەڭىمپاز دەپ تانىلىپ, جازعى كانيكۋلدا بالالار سوندا دەمالادى. ءدال سونداي ءۇش مەملەكەتتىك لاگەر بالالاردى وسى جازدا قابىلدايدى. ولار: اقسۋ, ماشات-اراسان مەن دەندروساياباقتاعى بۇرىنعى پرەزيدەنت رەزيدەنتسياسى بولعان لاگەرلەر. سونداي-اق كوپ بالا جازعى دەمالىستارىن قالاداعى وقۋشىلار سارايىندا وتكىزەدى. شاھاردا ءتورت وقۋشىلار سارايى قىزمەت كورسەتەدى. وندا 12 ۇيىرمە جۇمىس ىستەسە, بالالاردى شىعارماشىلىق ونەرگە باۋليتىن ماماندار سانى تولىعىمەن جەتەدى. ق.ىسقاقوۆ بالا قۇقىن قورعاۋ كەڭ ۇعىمدى تۇسىنىك ەكەنىن ايتا كەلە, مەكتەپكە ءالى بارماعان بالدىرعانداردىڭ 96 پايىزى بالاباقشامەن قامتاماسىز ەتىلگەنىن مالىمدەدى. بيىل مەملەكەت تاراپىنان بولىنەتىن ۆاۋچەر قاراجاتى 3.5 مىڭ بالاعا جوسپارلانسا, سونىڭ بۇگىنگى تاڭدا 1.5 مىڭى يگەرىلدى. باس ۇستاز اتاپ وتكەندەي, بيىل قالانىڭ ءبىلىم سالاسى وتكەن وقۋ جىلىن تابىستى اياقتادى. ناقتى ستاتيستيكاعا ۇڭىلەتىن بولساق, وسى جىلى مەكتەپ تۇلەكتەرىنەن 785 وقۋشى «التىن بەلگىگە», 1 124 شاكىرت «ۇزدىك اتتەستاتقا» ءتامامدادى. ءتۇرلى دەڭگەيدەگى پاندىك وليمپيادا مەن حالىقارالىق جارىستاردا شىمكەنتتىڭ وقۋشىلارى 1 التىن, 10 كۇمىس, 6 قولا مەدال جەڭىپ الدى. سالا باسشىسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, ءارتۇرلى رەيتىنگتىك ەسەپتەۋلەر بويىنشا ءبىلىم ساپاسى بىلتىرعىمەن سالىستىرعاندا 4 پايىزعا وسكەن. جەڭىپ الىنعان مەدالدار مەن ماراپاتتار سانى جاعىنان دا ءوسىم بار. بۇل قالانىڭ جالپى ءبىلىم سالاسى ساپا تۇرعىسىنان ءبىر ساتىعا جوعارىلاعانىن كورسەتەدى.
بۇگىندە بۋللينگكە قارسى كۇرەس بالالار قۇقىن قورعاۋداعى ەڭ وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى. وسى جاعىنان كەلگەندە شىمكەنتتە ءبىراز جەتىستىكتىڭ بارىن ايتقان ءجون. ماسەلەن, قالا مەكتەپتەرىندە سەنىم تەلەفونى ورناتىلعان. ارنايى QR كودتار جۇمىس ىستەيدى. وقۋشىلار وسى كودتاردى سكانەرلەۋ ارقىلى جاسىرىن تۇردە ءوزىنىڭ شاعىمىن جوعارى جاققا جەتكىزە الادى. بۇدان بولەك, ءبىلىم باسقارماسى جانىنان پسيحولوگيالىق قولداۋ ورتالىعى اشىلدى. وسى ورتالىقتىڭ ساراپشىلارى مەكتەپتەگى پسيحولوگ ماماندارمەن تىعىز بايلانىستى. سونىڭ ناتيجەسىندە مەكتەپتەردە وقۋشىلاردىڭ ءبىر-بىرىنە قىسىم جاساۋى, سۋيتسيدتىك جاعداي باسقا دا قۇقىق بۇزۋشىلىق دەرەكتەر ءبىرشاما تومەندەگەن. سالا باسشىسى وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم مەن تاربيەگە قاتىستى كورسەتكىشتەرىن جاقسارتۋ بويىنشا باسقارما الداعى ۋاقىتتا دا قارقىندى جۇمىس ىستەي بەرەتىنىن مالىمدەدى.
اۋەنى كوكتە قالىقتاعان دجاز وركەسترى
حالىقارالىق بالالاردى قورعاۋ كۇنىنە وراي وتكەن مەرەكەلىك ءىس-شارادا نۇرعيسا تىلەنديەۆ اتىنداعى №3 ەستەتيكالىق بالالار ساز مەكتەبىنىڭ «چيلدرەن دجاز» دەپ اتالاتىن دجاز وركەسترى ونەر كورسەتتى. وسى وركەستردىڭ ديريجەرى ۇسەن جەزمۇرزين بىزگە بەرگەن سۇحباتىندا جاس مۋزىكانتتاردان قۇرالعان ونەر ۇجىمى رەسپۋبليكالىق كونكۋرستا لاۋرەات اتانعانىن, رەسەيدىڭ وبنينسك قالاسىنداعى بايقاۋدا ەكىنشى ورىن جەڭىپ العانىن, ەندى الدا بولاتىن ۇلكەن جارىسقا قىزۋ دايىندالىپ جاتقانىن جەتكىزدى. اتالعان ساز مەكتەبى بيىل 50 جىلدىعىن اتاپ ءوتتى. جارتىعاسىرلىق ۋاقىت ىشىندە ءبىلىم ورداسىنان تالاي تانىمال مۋزىكانت تۇلەپ ۇشتى. ايتالىق, ولاردىڭ الدى ءتۇرلى اسپاپتاردا ويناپ, ەۋروپا مەن امەريكا جۇرتشىلىعىن تاڭعالدىرسا, قالعان شاكىرتتەر رۋحاني قازىنامىزدى بايىتىپ وتاندىق مۋزىكا سالاسىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسىپ كەلەدى.
ديريجەر ءۇ.جەزمۇرزيننىڭ ايتۋىنشا, ساز مەكتەبى مۋزىكالىق قابىلەتى بار بالالاردى تاربيەلەپ, تالانتىن شىڭداۋدا ۇلكەن ەڭبەك ءسىڭىرىپ وتىر. جىل سايىن تامىز ايىنىڭ سوڭىندا مەكتەپكە تالاپكەرلەر قابىلدانادى. ۇمىتكەرلەر ىشىندە مۋزىكالىق ەستۋ قابىلەتىنىڭ بولۋى, انشىلىك تالانتى, وينالعان سازدى جادىندا ساقتاۋ دارىنى قاتاڭ ەسكەرىلەدى. وقۋشىلار كۇندىز ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتە وقىسا, تۇستەن كەيىن ساز مەكتەبىندە وقۋلارىن جالعاستىرادى. ءبىلىم ورداسىنىڭ ۇيىرمەدەن ايىرماشىلىعى بالا وسى مەكتەپتە 5-7 جىل وقىپ, قولىنا ديپلوم الىپ شىعادى. سول قۇجاتپەن ول ساز كوللەدجىنە قابىلدانادى. ءارى قاراي مۋزىكالىق ءبىلىم جولىن قۋسا, كونسەرۆاتورياعا تۇسۋىنە مۇمكىندىك بار. ساز مەكتەبىنىڭ بالالاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى وتكىزۋگە قوسار ۇلەسى زور. وقۋشى انشىلىك ونەردى مەڭگەرىپ, مۋزىكالىق اسپاپتاردا ويناي الۋدى ۇيرەنسە, ەستەتيكالىق تالعامى ارتىپ, ومىرگە باسقاشا كوزقاراسپەن قاراي باستايدى. ىشكى جان دۇنيەسى رۋحاني بايىپ, مادەني بولمىسى قالىپتاسادى. ديريجەر ءۇ.جەزمۇرزيننىڭ پىكىرىنشە, قوعامعا ءدال قازىر رۋحى بيىك, ىشكى مادەنيەتى جوعارى ازاماتتار كەرەك. مۋزىكا ونەرى ادام بالاسىنىڭ بويىنا سول قاسيەتتەردى دارىتۋعا كومەكتەسەدى. ماماننىڭ ايتۋىنشا, دجاز ونەرى مۋزىكا سالاسىندا ورىنداۋشىنىڭ ىشكى تالانتىن اشا تۇسەتىن كەرەمەت باعىت. ويتكەنى دجاز شىعارمالارىن ورىنداۋ بارىسىندا مۋزىكانت يمپروۆيزاتسياعا, ياعني ءوزىنىڭ قيالىنان ءارتۇرلى مۋزىكانى تۋعىزۋعا ەركى بار. وسىلايشا, وركەستردىڭ ءار مۇشەسى جان دۇنيەسىندە قانداي سەزىم جاتقانىن تابان استىندا مۋزىكا ارقىلى سىرتقا بىلدىرە الادى. مۇنداي ەركىندىك باسقا مۋزىكالىق وركەسترلەردە جوق. ولار پاراقتاعى جازىلعان نوتالارمەن عانا شەكتەلەدى. حالىقارالىق بالالار قۇقىعىن قورعاۋ كۇنى مەرەكەسىندە «چيلدرەن دجاز» دجاز وركەسترى قازاقشا جانە شەتەلدىك كوپتەگەن مۋزىكالىق شىعارمالاردى ورىندادى. ولاردىڭ قاتارىندا دجاز ونەرىنە ءتان, سونداي-اق ەسترادالىق تۋىندىلار بولدى. بالالاردان قۇرالعان دجاز وركەسترىنىڭ رەپەرتۋارىندا نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ ء«وز ەلىم», تولەگەن مۇحامەدجانوۆتىڭ «بالالىق شاق», اباي قۇنانباەۆتىڭ «ايتتىم سالەم, قالامقاس», مونگينيدىڭ «پەسا» سەكىلدى تانىمال كومپوزيتسيالارى بار. ءۇ.جەزمۇرزيننىڭ سوزىنشە, بالالاردى دجاز ونەرىنە كوبىرەك قىزىقتىرا بەرۋ كەرەك. ويتكەنى دجاز امەريكادان باستالىپ, الەمگە تارالعان كەرەمەت مۋزىكالىق سالا. بۇگىنگى تاڭدا دۇنيە جۇزىندە ساز ونەرىنىڭ مايتالماندارى دجاز مۋزىكاسىمەن اينالىسادى. ديريجەر مامان, اسىرەسە شىمكەنتتە مۋزىكاعا اۋەس بالالاردىڭ وسىناۋ ونەرمەن شۇعىلدانۋىنا جاعداي جاسالعانى ەرەكشە قۋاندىراتىنىن ايتتى. بيىل 50 جىلدىعىن تويلاعان ساز مەكتەبى ەلدىڭ اتىن الەمگە تانىتاتىن ءالى تالاي ءىزباسار تاربيەلەپ شىعاراتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.
بالا ميىن دامىتۋشى قۇرال
مەرەكەلىك ءىس-شارا بارىسىندا ساز بالشىقتان قۇمىرا جاساۋ ءادىسى جۇرتقا تانىستىرىلدى. ون ساۋساعىنان ونەر تامعان وقۋشىلار قۇمىرا جاساۋدىڭ ءتاسىلىن كورسەتتى. بۇل ونەردى ۇيرەتكەن ادەمى ايدار ەسىمدى بويجەتكەن «ايشا كەراميكس» ۇيىمىندا ۇستاز بولىپ جۇمىس ىستەيدى. شەبەرلىك سىنىبىنا قاتىسقان بالالار سول قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى. بۇگىنگى تاڭدا «ايشا كەراميكس» مەكەمەسىنە الپىسقا جۋىق بالا تىركەلگەن. ولاردىڭ ءبىرازى ساز بالشىقتان قۇمىرا جاساۋدىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرسە, قالعان وقۋشىلار بەينەلەۋ ونەرى سەكىلدى باسقا دا ۇيىرمەلەرگە قاتىسادى. قولونەر شەبەرى ءا.ايداردىڭ ايتۋىنشا, جازعى دەمالىستا ۇيىرمەگە كەلۋشى بالالار سانى بىرنەشە ەسەگە ارتۋى مۇمكىن. اتادان قالعان كاسىپ ساز بالشىقتى يلەۋدى, ءارتۇرلى بۇيىمدار جاساۋدى ۇيرەتەتىن قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى شىمكەنتتە كوپ ەمەس. سونىڭ ءبىرى – «ايشا كەراميكس» مەكەمەسى. قولونەرشىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ساز بالشىقپەن جۇمىس ىستەۋدىڭ بالا دەنساۋلىعىنا ۇلكەن پايداسى بار كورىنەدى. بىرىنشىدەن, بالشىقتى نازىك ساۋساقتارىمەن ۇستاۋ ارقىلى بالانىڭ ۇساق موتوريكالارى داميدى. ول ءوز كەزەگىندە مي قىزمەتىنىڭ جاقسارۋىنا كومەكتەسەدى. ساناسى سەرگەك بالا بىلىمدە دە, سپورتتا دا العىر بولىپ وسەدى. ەكىنشىدەن, ساز بالشىق قولونەرىنە شىنايى بەرىلگەن بالادا ءارتۇرلى قورقۋ, ۋايىمشىلدىق جوعالادى. ساز بالشىقتى اينالدىرا وتىرىپ بۇيىمدار جاساۋ ساتىندە بالا ميىندا تىنىشتىق ورنايدى. ول اينالاسىندا بولىپ جاتقان بۇكىل نارسەنى ۇمىتىپ, بار نازارى اينالىپ تۇرعان دۇنيەگە اۋادى. سول ساتتە مي دا ءبىر اۋىق دەمالىپ, بالا وزىنشە ءبىر رۋحاني ءلاززات الادى. مۇنداي جان دۇنيەنى راحاتقا بولەيتىن تەراپيانى باسقا بىردە-ءبىر ءادىس-ءتاسىل الماستىرا المايدى. سول ءۇشىن دە اتا-انالار بويىندا قورقىنىشى بار, وي قابىلەتى السىزدەۋ بالالارىن «ايشا كەراميكس» ۇيىمىنا جەتەكتەپ اكەلەدى. شەبەردىڭ سوزىنشە, ساز بالشىق قولونەرىن يگەرۋ بالانىڭ قابىلەتىنە بايلانىستى. بىرەۋلەر ءبىر ايدا مەڭگەرىپ السا, باسقالارىنا ءبىر جىل ۋاقىت قاجەت بولادى. دەگەنمەن, وسى ونەردى ۇيرەنگىسى كەلگەن بالاعا كەرەمەت تالانتتى بولۋدىڭ كەرەگى جوق. ءار كاسىپ ەڭبەكپەن, تاجىريبەمەن يگەرىلەتىنىن ەسكەرسەك, ساز بالشىقتان بۇيىم جاساۋ ءۇشىن دە بالاعا الدىمەن ۋاقىت كەرەك. ەڭ باستىسى, جاس ورەننىڭ بويىندا وسى ونەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىق بولسا, سونىڭ ءوزى دە جەتكىلىكتى دەيدى شەبەر. ونىڭ ايتۋىنشا, بالالار قولىنان شىققان دۇنيەلەر ءتۇرلى كورمەلەرگە قويىلادى. كەيبىر وزدەرىنە ۇناعان بۇيىمدارىن جاس قولونەرشىلەر وزدەرىمەن بىرگە ۇيلەرىنە الىپ كەتەدى. كەيدە ۇلتتىق ستيلدەگى ءدامحانالار «ايشا كەراميكس» ۇيىمىنا ارنايى تاپسىرىس بەرەدى ەكەن. وسى ارقىلى قوسىمشا ءبىلىم بەرەتىن مەكەمەنىڭ ۇلتتىق قولونەر شەبەرلىگىن ۇيرەتۋدە شىنايى جۇمىس اتقارىپ جاتقانىن بىلۋگە بولادى. الداعى ۋاقىتتا ۇيىم ءوزىن جان-جاقتى تانىتۋ ماقساتىندا ۇلكەن جوسپارلار قۇرىپ وتىر.
تاربيەنىڭ التىن قازىعى
بالالار مەرەكەسى قالالىق قۋىرشاق تەاترى ارتىستەرىنىڭ قاتىسۋىنسىز وتكەن بە؟ بيىل دا تەاتر ارتىستەرى كىشكەنتاي كورەرمەندەرگە قىزىقتى قويىلىمدارىن تارتۋ ەتتى. سونىڭ ءبىرى – وسپانحان اۋباكىروۆتىڭ «قوجا مەن سپورت» سپەكتاكلى. قۋىرشاق تەاترى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى قايرات قارعاباەۆپەن اڭگىمەلەسكەندە, 45 جىلدىق تاريحى بار ونەر ورداسىندا سان الۋان قۋىرشاقتىڭ بەس جۇزدەن اسا ءتۇرى ساقتالعانىن, رەپەرتۋارىنداعى قويىلىم سانى ءۇش جۇزدەن اساتىنىن, بيىلعى سپەكتاكلدەر رەپەرتۋارىنا ەلۋدەن كوپ قويىلىم ەنگىزىلگەنىن ايتتى. ونەر ورداسى ۇنەمى بالدىرعاندارعا وتاندى, اتا-انانى ءسۇيۋدى, دوستىقتى قادىرلەۋدى, ۇلكەندى سىيلاپ, كىشىگە قامقور بولۋدى ۇيرەتەدى. سول سەبەپتى تەاتر ۇجىمى بالاباقشا مەن باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنا ۇنەمى ءتۇرلى قويىلىمدارىن ۇسىنادى.
«بالا – ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز. ولاردىڭ ساناسىنا ىزگىلىك پەن جاقسىلىقتىڭ ءدانىن سەبە ءبىلۋىمىز كەرەك. بۇگىندە بۇل مىندەتتىڭ ءبىر جۇگىن قۋىرشاق تەاترى كوتەرەدى. سوندىقتان ونەر ورداسى جاي عانا ساحنا الاڭى ەمەس, مادەنيەت پەن تاربيەنىڭ مايەگى, التىن قازىعى», دەدى ق.قارعاباەۆ. ونىڭ پىكىرىنشە, زامان قانشا وزگەرگەنىمەن تەاترعا دەگەن حالىقتىڭ سۇرانىسى جوعارى. ماسەلەن, قۋىرشاق تەاترلارىنىڭ پايدا بولعانىنا سان عاسىر ءوتتى. ادامزات پروگرەستىڭ تالاي ساتىلارىن باستان كەشىرىپ, اقىرىندا تسيفرلىق تەحنولوگيا مەن جاساندى ينتەللەكتىگە تابان تىرەدى. تەحنولوگيالىق دامۋ وسىمەن توقتاماسى بەلگىلى. ءالى ادام بالاسىن كوز كورمەگەن, تاڭعاجايىپ پروگرەسس كۇتىپ تۇر. بىراق سوعان قاراماستان قۋىرشاق تەاترىنا دەگەن سۇرانىس ارتپاسا, كەمىگەن جوق. ءار سەنبى كۇنى اتا-انالار بالالارىن جەتەكتەپ قۋىرشاق تەاترىنىڭ كەزەكتى قىزىقتى قويىلىمدارىن تاماشالاۋعا كەلەدى. اسىرەسە كەيىنگى جىلدارى كىشكەنتاي كورەرمەندەردىڭ قاتارى كوبەيدى. دەمەك, حالىق شىنايى ونەردى سۇيە باستادى دەگەن ءسوز. جاس ۇرپاعى تاربيەلى, مادەنيەتتى, ءبىلىمدى, عىلىمدى جاقسى كورەتىن مەملەكەت تەك ىلگەرى قاراي داميتىنى اقيقات. ق.قارعاباەۆتىڭ ويىنشا, گادجەتتەرگە الدانعان بالانىڭ كوڭىلىن اۋلاۋ ءۇشىن ءبىر ءسات قۋىرشاق تەاترىنا اپارىپ, ونەر قۇدىرەتىنىڭ قانداي بولاتىنىن سەزدىندىرە ءبىلۋ كەرەك. ءتۇرلى قۋىرشاققا جان بىتىرگەن ارتىستەردىڭ ويىنىن تاماشالاعان بالا كوز الدىنداعى شىنايى قويىلىمدى كورىپ, ودان تاربيەلىك ءبىر وي ءتۇيىپ قايتادى. تەاتر وكىلىنىڭ ايتۋىنشا, ونەر ۇجىمىنىڭ ارتىستەرى شەتىنەن تالانتتى. ولاردىڭ الدىڭعى تولقىندارى لەنينگراد, تاشكەنتتەگى ونەر ينستيتۋتتارىن ءبىتىرىپ كەلگەن مايتالمان ونەرپازدار. «بيىل تەاترىمىزدىڭ 43-ماۋسىمىن تابىستى اياقتادىق. وسى كۇزدە قالالىق قۋىرشاق تەاترىنىڭ جاڭا 44-ماۋسىمى باستالادى», دەدى تەاتر ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى.
ەرەكشە بالالارعا قامقورلىق
حالىقارالىق بالالاردى قورعاۋ كۇنى مەرەكەسىندە ەرەكشە بالالار دا قوعام نازارىنان تىس قالمادى. شىمكەنت قالاسىنداعى كرەاتيۆتى يندۋستريا قاۋىمداستىعىنىڭ جەتەكشىسى جاننا بايتەليەۆانىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ەرەكشە بالالار مەن ولاردىڭ اتا-انالارىنا ارنالعان قايىرىمدىلىق ءىس-شاراسى ءوتتى. ونىڭ اياسىندا بالالارعا ءوز قولىمەن سالعان سۋرەتتەرى ورامالعا بەينەلەنىپ, سىيعا تارتىلدى. سونداي-اق ەرەكشە بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان اتا-انالاردىڭ وداعى مەن كرەاتيۆتى يندۋستريا قاۋىمداستىعى ارىپتەستىكتى نىعايتۋ ماقساتىندا ءوزارا مەموراندۋمعا قول قويدى.
ج.بايتەليەۆانىڭ ايتۋىنشا, ەرەكشە بالالارعا قامقورلىق اكتسياسى ءبىر كۇندىك ءىس-شارا ەمەس, ۇزاق- مەرزىمدى جوبا سانالادى. ونىڭ ماقساتى – ەرەكشە بالالاردىڭ قوعامعا بەيىمدەلۋىنە ىقپال ەتۋ, ولاردىڭ شىعارماشىلىق قابىلەتتەرىن دامىتۋ مەن اتا-انالارىنا قولداۋ كورسەتۋ. جوبا شەڭبەرىندە قاۋىمداستىق مۇشەلەرى جاز بويى ەرەكشە بالالارعا تەگىن شەبەرلىك ساباقتارىن وتكىزەدى. ال اتا-انالار كرەاتيۆتى ماماندىقتار بويىنشا ءبىلىم الىپ, جاڭا داعدىلاردى مەڭگەرەدى.
سونىمەن بىرگە قاۋىمداستىق الداعى ۋاقىتتا ەرەكشە بالالارعا شىعارماشىلىق ساباقتار ۇيرەتۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونىڭ اياسىندا بالالار جاساعان دۇنيەلەر كورمەسى مەن قايىرىمدىلىق جارمەڭكەلەر ۇيىمداستىرىلادى. بالالاردىڭ اتا-انالارى ءارتۇرلى كاسىپكەرلىكتىڭ نەگىزدەرىنە وقىتىلادى. وسىلايشا, قاۋىمداستىق ەرەكشە بالا ءوسىرىپ وتىرعان وتباسىلارعا كومەك قولىن سوزۋدى ماقسات تۇتىپ وتىر.
قوعام بەلسەندىسىنىڭ پىكىرىنشە, ەرەكشە بالالارعا ەڭ الدىمەن تۇسىنىستىك, مەيىرىم مەن ۇلكەندەردىڭ قولداۋى قاجەت. بالالار ءاردايىم وزدەرىن قوعامنىڭ تولىققاندى مۇشەسى رەتىندە سەزىنە بىلۋلەرى كەرەك. سوندىقتان ەرەكشە بالا قوعامنان ءوز ورنىن تابا بىلسە ول وتباسى, پەداگوگ, دارىگەر جالپى ادامدار ءۇشىن وتە ماڭىزدى.
اسىرەسە اتا-انالار پسيحولوگيالىق جانە الەۋمەتتىك قولداۋدى كوبىرەك قاجەتسىنەتىنىن ايتادى قاۋىمداستىق جەتەكشىسى. ويتكەنى ەرەكشە بالانى تاربيەلەۋ ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك پەن توزىمدىلىكتى تالاپ ەتەدى. وسىنداي وتباسىلارعا تۇتاس قوعام تاراپىنان قولداۋ بولعاندا عانا اتا-انالاردىڭ يىعىنداعى جۇك جەڭىلدەپ, ەرەكشە بالالاردىڭ بويىنداعى بەيمالىم قۇپيا تالانتتارى اشىلا تۇسەدى.
رەسمي دەرەكتەرگە سايكەس, شىمكەنت قالاسىندا وتكەن جىلدىڭ باسىندا 18 جاسقا دەيىنگى 7 978 ەرەكشە بالا تىركەلگەن. سوڭعى دەرەكتەر بۇل كورسەتكىشتىڭ 8 مىڭنان اسقانىن راستايدى.
ج.بايتەليەۆا ەرەكشە بالاسى بار اتا-انالار ەڭ الدىمەن ونىڭ دەنساۋلىعىنا, ەرتە دياگنوستيكاسى مەن وڭالتۋ شارالارىنا كوڭىل ءبولۋ كەرەكتىگىن ايتادى. ول سونداي-اق بالاعا قوعامنان وقشاۋلانۋعا بولمايتىنىن ەسكەرتتى. «قايتا بالانىڭ ءبىلىم الۋىنا, شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋىنا جاعداي جاسالۋى شارت. ەرەكشە بالا بولسا دا ارقايسىسىنىڭ وزىنە ءتان ايرىقشا قابىلەتتەرى بار. سول دارىندى دەر كەزىندە بايقاپ, دامىتۋ – اتا-انا مەن قوعامنىڭ ورتاق مىندەتى», دەدى ول.
ەڭ باستىسى, بالاعا اياۋشىلىق كوزبەن قاراماي, ونىڭ العا ۇمتىلۋىنا مۇمكىندىك بەرۋ كەرەك. سوندا عانا ەرەكشە بالالار قوعامنىڭ بەلسەندى مۇشەسىنە اينالادى.
