ساياسات • بۇگىن, 10:05

وڭىرلەر قاۋىپسىزدىگى الماتىدا تالقىلاندى

30 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

«ورتالىق ازيا – وڭتۇستىك كاۆكاز – تاياۋ شىعىس ۇشتاعا­نىن­داعى قاۋىپسىزدىك, گەوساياسات جانە تۇركى ينتەگراتسياسى». ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن حالىقارالىق عىلىمي-تاجى­ري­بەلىك كونفەرەنتسيا وسىن­داي تاقىرىپ اياسىندا ۇيىمداس­تىرىلدى. ەكى كۇنگە سوزىلعان جيىنعا ازەربايجان, تۇركيا, ءۇندىستان, پاكىستان, قىرعىزستان, وزبەكستان, ارمەنيا, گرۋزيا, رەسەي جانە ۇلىبريتانيادان كەلگەن عالىمدار, ساراپشىلار مەن تالداۋ ورتالىقتارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.

وڭىرلەر قاۋىپسىزدىگى الماتىدا تالقىلاندى

حالىقارالىق باسقوسۋ قازىرگى گەو­ساياسي احۋالداعى ەۋرازيا كەڭىستىگىنىڭ ماڭى­زىن, وڭىرارالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلە­رىن, تۇركى ينتەگراتسياسى­نىڭ دامۋ باعىتىن, سونداي-اق كولىك-لوگيستيكا دالىزدە­رىنىڭ ستراتەگيالىق ءرولىن تالقىلاۋعا ارنالدى.

عىلىمي جيىندى ءال-فارابي اتىن­داعى قازۇۋ حالىقارالىق قاتىناستار فاكۋلتەتىنىڭ حالىقارالىق قاتىناس­تار جانە الەمدىك ەكونوميكا كافەدراسى, ايماقتىق قاتىناستاردى تالداۋ ورتا­لىعى جانە حالىقارالىق عىلىمدى دامىتۋ ورتالىعى ۇيىمداستىردى. كون­فەرەنتسيا PhD, دوتسەنت مىندەتىن اتقارۋشى ادىلبەك ەرمەكباەۆ جەتەك­شىلىك ەتەتىن «قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىن قامتاماسىز ەتۋ كون­تەكسىندە حالىقارالىق ترانسكاسپي باعىتىن ىسكە اسىرۋداعى سىن-قاتەرلەر مەن مۇمكىندىكتەر» جانە «تۇركى ينتەگراتسيا­سىن تەرەڭدەتۋ: قا­زاق­ستان ءۇشىن پەرس­پەكتيۆالار, گەو­ساياسي تاۋەكەلدەر مەن قاۋىپتەر» عىلىمي جوبالارى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلدى.

كونفەرەنتسيا بارىسىندا ورتالىق ازيا, وڭتۇستىك كاۆكاز جانە تاياۋ شىعىس كەڭىستىگىندەگى قاۋىپسىزدىك ارحيتەكتۋراسى, گەوساياسي وزگەرىستەر, وڭىرلىك ينتەگراتسيا, ەنەرگەتيكا, كوشى-قون, سۋ رەسۋرستارى, كولىك دالىزدەرى جانە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى تالقىلاندى. ساراپشىلار اتالعان وڭىرلەردىڭ ءبىر-بىرىمەن بارعان سايىن تىعىز بايلانىسىپ كەلە جاتقانىن, سوندىقتان ولاردىڭ بىرىندەگى ساياسي نەمەسە ەكونوميكالىق وزگەرىس تۇتاس ەۋرازيا كەڭىستىگىنە اسەر ەتەتىنىن ايتتى.

پانەلدىك سەسسيالاردا وڭىرلىك جانە وڭىردەن تىس اكتورلاردىڭ سىرتقى سايا­سي باسىمدىقتارى, تاياۋ شىعىستاعى تۇراقسىزدىقتىڭ كورشىلەس ايماقتارعا ىقپالى, تۇركيا ساياساتىنىڭ وزگەرۋى, ءۇندىستاننىڭ ستراتەگيالىق مۇددەلەرى جانە قازاقستاننىڭ تاياۋ شىعىس ەلدە­رىمەن قارىم-قاتىناسىنداعى كوپ­ۆەك­تورلى ۇستانىمى قاراستىرىلدى. قاۋىپ­سىزدىك تاقىرىبىنا ارنالعان سەس­سيادا پاكىستان, اۋعانستان جانە ورتالىق ازيا توعىسىنداعى ترانس­ۇلتتىق قاتەرلەر, تەرروريزم, ءداستۇرلى ەمەس قاۋىپتەر, سۋ فاكتورى, كوشى-قون ۇدەرىستەرى جانە ايماق­تىق تۇراقتىلىق ماسەلەلەرى تالقى­لاندى. سونىمەن قاتار شانحاي ىنتى­ماقتاستىق ۇيىمىنىڭ قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدەگى ءرولى مەن جاساندى ينتەللەكتىنىڭ جۇمساق كۇش قۇرالى رەتىندەگى الەۋەتى ءسوز بولدى.

تۇركى ينتەگراتسياسىنا ارنالعان وتىرىستا ساراپشىلار تۇركى الەمى­نىڭ قازىرگى دامۋ باعىتىن, تۇركى ايماق­شىل­دىعىنىڭ كەلەشەگىن, مادەني جانە ءبىلىم بەرۋ قاۋىپسىزدىگىن, سونداي-اق تۇر­كى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ ساياسي, گۋمانيتارلىق جانە ساراپشىلىق باي­لانىستاردى نىعايتۋداعى ورنىن تال­قىلادى. قازاقستان, ازەربايجان جانە تۇر­كيانىڭ ستراتەگيالىق ۇستانىم­­دارى مەن جا­ھاندىق تۇراقسىزدىق جاعدا­يىن­داعى ىقتيمال تاۋەكەلدەر دە نازارعا الىندى.

كونفەرەنتسيا قورىتىندىسىندا قاتىسۋشىلار ورتالىق ازيا, وڭتۇستىك كاۆكاز جانە تاياۋ شىعىس ەلدەرى اراسىن­داعى عىلىمي جانە ساراپشىلىق ىنتى­ماقتاستىقتى كەڭەيتۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بىرلەسكەن زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ, ۋنيۆەرسيتەتارالىق بايلانىستاردى دامىتۋ جانە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك پەن ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستەر بويىن­شا تۇراقتى اكادەميالىق ديالوگ قالىپ­تاستىرۋ ماڭىزدى باعىت رەتىندە ايقىن­دالدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

«ورداباسى» وردا بۇزدى

فۋتبول • بۇگىن, 09:55