سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – اۆتور
التايدىڭ باۋرايىنداعى كۇن-ءتۇنى دەمەي دامىلسىز ءجۇرىپ جاتقان قۇرىلىسقا 250 ادام, جۇزدەن استام تەحنيكا جۇمىلدىرىلعان. جۇمىسشىلاردىڭ دەنى – جەرگىلىكتى تۇرعىندار. بارلاپ, تاڭداپ الىنعان اۋەجاي ورنى اۋدان ورتالىعىنان نەبارى 25-30 شاقىرىم جەردە عانا. كۇنى كەشە كۇرشىم كوپىرىنىڭ قۇرىلىسىن مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتاعان «وبلشىعىسجول» جشس مەردىگەر مەكەمەسىنىڭ ماماندارى اۋەجاي قۇرىلىسىنا دا بەل شەشە كىرىسكەن. ءبىر بريگادا ۇشۋ-قونۋ جولاعىنداعى ارتىلعان توپىراقتى شىعارۋمەن اينالىسسا, ەندى ءبىرى عيماراتتاردىڭ ىرگەتاسىن قۇيىپ, قابىرعالارىن قالاپ ءجۇر. قۇرىلىس الاڭىنا باس-كوز بولىپ جۇرگەن جوبا جەتەكشىسى نۇرجان ەسكەندىروۆتىڭ ايتۋىنشا, جۇمىس جوسپارداعىداي جۇرگىزىلىپ جاتىر. تۋىنداعان ەشقانداي ماسەلە جوق.
– جوبا اۋقىمدى ءارى جاۋاپتى بولعاندىقتان, ۋاقىتپەن ساناسپاي ەڭبەك ەتۋدەمىز. جۇمىس جۇيەلى ۇيىمداستىرىلعان. ۇشۋ-قونۋ جولاعىنداعى ارتىق توپىراقتى شىعارىپ, پەررونداردى, اكىمشىلىك عيماراتتاردى كوتەرىپ ۇلگەردىك. سونىمەن قاتار رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار كۇرە جولدى اۋەجاي اۋماعىن اينالىپ وتەتىندەي جەرگە كوشىرەمىز. ونىڭ ۇزىندىعى – 5 كم. ۇشۋ-قونۋ جولاعىنىڭ ۇزىندىعى – 2 كم, 260 مەتر, – دەيدى ن.ەسكەندىروۆ.
ات شاپتىرىم اۋماقتى الىپ جاتقان قۇرىلىس الاڭىن ارالاپ كوردىك. ۇشۋ-قونۋ جولاعى مەن اينالما جول, پەررونداردىڭ استىڭعى قاباتى تولىق توسەلىپ, اسفالتتاۋعا دايىن. اكىمشىلىك عيماراتى قۇرامىنا اۋەجاي تەرمينالى, ديسپەتچەرلىك مۇنارا, اپاتتىق-قۇتقارۋ بەكەتى, گاراج, قويما, جىلۋ قازاندىعى كىرەدى. بۇلاردىڭ دا قۇرىلىسى قارقىندى.
– جولاقتىڭ اينالاسى تەپ-تەگىس بولۋى كەرەك. سوندىقتان دا ارتىق-اۋىس توپىراق توننالاپ شىعارىلىپ جاتىر. جالپى شىعارىلاتىن توپىراق كولەمى 500 تەكشە مەتردەن اسادى, – دەيدى ن.ەسكەندىروۆ.
البەتتە, تاۋلى جەر بولعاندىقتان, تەگىستەۋ جۇمىسى وڭايعا سوقپايدى. ەرسىلى-قارسىلى اعىلعان 40 توننالىق جۇك كولىكتەرىنىڭ ءوزى تاۋىسىپ بىتپەي جاتىر. ءبىر قاراعاندا, ەكى شاقىرىم جەرگە اسفالت توسەۋ جەڭىل بولىپ كورىنگەنىمەن, ناۋا ىسپەتتى الىپ شۇڭقىر قازىپ, ونى ۇگىلمەيتىن تاستارمەن تولتىرۋ, تەگىستەۋ جۇمىسى بارىنشا تياناقتىلىقتى, قاجىر-قايراتتى تالاپ ەتەدى. مەردىگەر كومپانيا وكىلدەرىنىڭ سوزىنە سەنسەك, قۇرىلىس جۇمىسى جىل سوڭىندا اياقتالادى.
حالىقارالىق اۋەجاي اشىلعان سوڭ, ۇشاقتار قاي باعىتتارعا قاتىنايدى؟ بيلەتتەردىڭ قۇنى قانشا بولادى؟ كوپتىڭ كوكەيىندەگى بۇل سۇراقتارعا دا جاۋاپ ىزدەدىك. شىعىس قازاقستان وبلىسى جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى بەرگەن مالىمەتكە سايكەس كاتونقاراعاي اۋدانىندا جاڭا اۋە ايلاعى جىل سوڭىندا, زايسانداعى نىسان مامىر-ماۋسىم ايلارىندا ىسكە قوسىلۋى مۇمكىن. قۇرىلىس اياقتالعان سوڭ, استانا, الماتى, وسكەمەن, سەمەي قالالارىنا تىكەلەي اۋە رەيستەرى اشىلادى. سونداي-اق حالىقارالىق اۋە قاتىناسىن دامىتۋ كوزدەلىپ وتىر. رەيستەردىڭ جيىلىگى اۋەجايلار پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن ناقتىلانادى.
وبلىس اۋماعىندا جولاۋشىلار تاسىمالدايتىن اۋە كومپانيالارىنىڭ شىعىنىن سۋبسيديالاۋ ماسەلەسى دە قاراستىرىلعان. ماسەلەن, «وسكەمەن – زايسان», «وسكەمەن – كاتونقاراعاي» باعىتتارىندا قاتىنايتىن ۇشاقتاردىڭ شىعىنىن وتەۋ وبلىس بيۋدجەتى ەسەبىنەن جۇرگىزىلۋى ىقتيمال, – دەدى جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ەرنار ماۋلەتحانوۆ.
ۇشاق بيلەتىنىڭ ناقتى باعاسى جاڭا رەيستەر اشىلعان سوڭ بەلگىلى بولادى. دەگەنمەن ە.ماۋلەتحانوۆ «وسكەمەن – كاتونقاراعاي», «وسكەمەن – زايسان» باعىتتارىنداعى ۇشاق بيلەتىنىڭ قۇنى ءبىر ادامعا شامامەن 15–20 مىڭ تەڭگەدەن اسپايتىنىن ايتتى.
كولىك مينيسترلىگى ازاماتتىق اۆياتسيا كوميتەتىنىڭ «قازاەروناۆيگاتسيا» رمك حابارلاۋىنشا, ۇشۋ-قونۋ جولاعى 2 260 مەتر بولسا, بولاشاقتا ۇزىندىعىن 3000 مەترگە دەيىن جەتكىزۋگە بولادى ەكەن. ءسويتىپ, Bombardier Q400, ATR 42/72, CRJ200 ۇلگىدەگى ۇشاقتاردى قابىلداي الادى. ال قازىرگى زامانعى حالىقارالىق ستاندارتتارعا تولىق سايكەس كەلەتىن تەرمينال ساعاتىنا 150 جولاۋشىعا دەيىن وتكىزە الادى. جولاۋشىلارعا ارنالعان بارلىق قاجەتتى ينفراقۇرىلىم قاراستىرىلعان. ءتىپتى اۋەجايدا بيزنەس-لاۋندجدەر مەن Duty Free دۇكەندەرىن اشۋعا مۇمكىندىك بار.
– مۇگەدەكتىگى بار ادامدار مەن كوپ قوزعالا المايتىن جاندارعا ىڭعايلى, كەدەرگىسىز ورتا جاسالادى. اتاپ ايتقاندا, جولاۋشىلار تەرمينالىنىڭ بەيىمدەلگەن ينفراقۇرىلىمى, سانيتاريا-تۇرمىستىق ءۇي-جايلار, كورۋ, دىبىستىق ناۆيگاتسيا, ەرەكشە جاندارعا ارنالعان مامانداندىرىلعان قىزمەت كورسەتۋ قاراستىرىلعان, – دەدى «قازاەروناۆيگاتسيا» كاسىپورنىنىڭ جەتەكشى ينجەنەرى ءلاززات تۋمىشەۆا.
شقو جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, جاڭا اۋەجايلاردا قاجەتتى ماماندارمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى تولىق شەشىمىن تاپقان. ماسەلەن, ءبىر اۋەجايدىڭ قالىپتى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن 18 ماماندىق بويىنشا 57 قىزمەتكەر قاجەت. قازىر قاجەتتى ماماندار «وسكەمەن قالاسىنىڭ اۋەجايى» اق بازاسىندا دايارلانىپ جاتىر. بۇعان قوسا جەرگىلىكتى تۇرعىندار اراسىنان كانديداتتار ىرىكتەلگەن. اۋەجايلاردى كادرمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بىلتىر «وسكەمەن اۋەجايى» اق, وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى ۇيلەستىرۋ باسقارماسى, ەڭبەك موبيلدىلىگى ورتالىعى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن بوس جۇمىس ورىندارى جارمەڭكەسى ۇيىمداستىرىلعان.
قولعا الىنعان جۇمىس پەن جوسپار جۇزەگە اسسا, استانا, الماتى, وسكەمەن, سەمەي باعىتتارىندا تىكەلەي اۋە رەيستەرى اشىلىپ, شەكارالىق ايماقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, تۋريستىك دامۋىنا ىقپال ەتەرى انىق.
شىعىس قازاقستان وبلىسى, كاتونقاراعاي,
زايسان اۋداندارى
