اگروكەشەندەگى قوماقتى كورسەتكىش
قاراعاندى ءوڭىرىنىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنى كەيىنگى جىلدارى سەرپىندى وركەندەپ, دامۋ تراەكتورياسىن ايقىنداپ كەلەدى. مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ جۇيەلى تەتىكتەرى, وزىق تەحنولوگيالاردىڭ ءوندىرىس ۇدەرىسىنە باتىل ەنگىزىلۋى سالاعا جاڭا لەپ اكەلدى. بيىلعى مەجەلەر دە وسى قارقىننىڭ ۇدەي تۇسەتىنىن اڭعارتادى.
الدىن الا جوسپارعا سايكەس, 2026 جىلى اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ جالپى كولەمى 559,6 ملرد تەڭگەگە جەتپەك. وتكەن جىلى بۇل كورسەتكىش 531,1 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, سالا ماماندارى كۇتكەن مەجەدەن جوعارى ناتيجە كورسەتكەن ەدى. دەمەك, اگروسەكتورداعى ءوسىم – كەزدەيسوق قۇبىلىس ەمەس, جۇيەلى جۇمىستىڭ جەمىسى. نەگىزگى سەرپىن كوزى – ءداستۇرلى وسىمدىك جانە مال شارۋاشىلىعى.
وسىمدىك شارۋاشىلىعى بۇگىندە ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ تىرەگىنە اينالدى. بيىل بۇل سالاداعى ءونىم كولەمى 306 ملرد تەڭگەدەن اسادى دەپ بولجانىپ وتىر. ديقاندار ەسكى سۇرلەۋمەن شەكتەلمەي, ەگىس قۇرىلىمىن جاڭعىرتىپ, نارىق سۇرانىسىنا بەيىم داقىلدارعا باسىمدىق بەرە باستادى. سونىڭ ناتيجەسىندە كوكتەمگى ەگىس كولەمى 1 ملن گەكتاردان اسىپ, 1 082,4 مىڭ گەكتارعا دەيىن ۇلعايتىلادى.
ءداندى داقىلدارمەن قاتار مايلى داقىلداردىڭ القابى دا كەڭەيىپ كەلەدى. بۇل قادام ءبىر جاعىنان اگروسالانى ارتاراپتاندىرۋعا جول اشسا, ەكىنشى جاعىنان وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ جاندانۋىنا سەرپىن بەرەدى. كارتوپ پەن كوكونىس القاپتارىنىڭ ۇلعايۋى دا ىشكى نارىقتى قامتاماسىز ەتۋ تۇرعىسىنان ماڭىزدى.
وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سىرىم بوشپانوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى باستى باسىمدىق – ءونىم كولەمىنەن گورى ونىڭ ساپاسى مەن تيىمدىلىگى.
– سۋ رەسۋرستارىن ۇتىمدى پايدالانۋ – ۋاقىت تالابى. وسى باعىتتا سۋارمالى جەر كولەمىن 52,7 مىڭ گەكتارعا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر. اسىرەسە نۇرا, وساكاروۆ, شەت اۋداندارىندا بۇل جۇمىس جۇيەلى جۇرگىزىلىپ جاتىر. سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارى ونىمدىلىكتى ارتتىرۋعا عانا ەمەس, تابيعي رەسۋرستاردى ءتيىمدى يگەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار مايلى داقىلدار ءوندىرىسىن دامىتۋ – ستراتەگيالىق مىندەتتەردىڭ ءبىرى. وڭدەۋشى كاسىپورىنداردى قولداۋ ارقىلى ءبىز شيكىزاتتىڭ تۇراقتى ءوتۋىن قامتاماسىز ەتىپ, ىشكى ءوندىرىستىڭ قۋاتىن ارتتىرۋدى كوزدەيمىز. جالپى, ماقسات – سان ەمەس, ساپا, – دەيدى ول.
مال شارۋاشىلىعى دا جۇيەلى دامۋ ۇستىندە. بۇل سالادا دا تۇراقتى ءوسىم بار. بيىل ءىرى قارا سانى 432,6 مىڭ باسقا جەتسە, قوي-ەشكى 703,6 مىڭ باسقا دەيىن كوبەيەدى دەپ كوزدەلىپ وتىر. جىلقى شارۋاشىلىعىنىڭ دا ءورىسى كەڭەيىپ, مال باسى 412 مىڭنان اسادى.
سوعان سايكەس ءوندىرىس كولەمى دە ارتىپ كەلەدى. ەت ءوندىرۋ 110 مىڭ تونناعا دەيىن جەتسە, ءسۇت كولەمى 225 مىڭ توننادان اسادى. ال جۇمىرتقا ءوندىرىسى 638 ملن داناعا دەيىن ۇلعايتىلماق. مۇنداي ناتيجەگە قول جەتكىزۋ سەلەكتسيالىق جۇمىستى جانداندىرۋ, اسىلتۇقىمدى مال ۇلەسىن ارتتىرۋ, جاڭا ءوندىرىس ورىندارىن ىسكە قوسۋ ارقىلى مۇمكىن بولادى.
وڭدەۋ سالاسى دا كەزەڭ-كەزەڭىمەن جاڭعىرىپ كەلەدى. قولدانىستاعى كاسىپورىنداردى جاڭعىرتۋ مەن جاڭا وندىرىستەر اشۋ ناتيجەسىندە ازىق-ت ۇلىك ءوندىرىسىنىڭ كولەمى 215,1 ملرد تەڭگەگە دەيىن جەتەدى دەپ بولجانىپ وتىر.
اگروونەركاسىپ كەشەنىنە تارتىلاتىن ينۆەستيتسيا كولەمى دە كوڭىل قۋانتادى. بيىل بۇل كورسەتكىش 61,4 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. قارجىنىڭ باسىم بولىگى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا باعىتتالادى.
– جالپى سوماسى 63,3 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 28 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلماق. ولاردىڭ قاتارىندا تاۋارلى-ءسۇت فەرمالارىن سالۋ, سۋارمالى جەرلەردى اينالىمعا ەنگىزۋ, وندىرىستىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ بار. بۇل جوبالار جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى دا اۋقىمدى. بيىل سۋبسيديا كولەمى 24,4 ملرد تەڭگەگە جەتەدى. سونىمەن قاتار «اۋىل اماناتى» جوباسى اياسىندا اۋىل كاسىپكەرلەرىن قولداۋعا 4,8 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان, – دەيدى سىرىم بەيسەباي ۇلى.
جەر رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ ماسەلەسى دە كۇن تارتىبىنەن تۇسكەن ەمەس. پايدالانىلماي جاتقان 130 مىڭ گەكتار جەر مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلىپ, قايتا اينالىمعا ەنگىزىلەدى. سونداي-اق بۇعان دەيىن قايتارىلعان 2 ملن گەكتارعا جۋىق جەردى يگەرۋ جۇمىسى جالعاسىپجاتىر.
تۇتاستاي العاندا, قاراعاندى ءوڭىرىنىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنى جۇيەلى دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە قادام باستى. ناقتى جوسپار, ءتيىمدى قولداۋ, ەڭبەكقور شارۋانىڭ ۇيلەسىمى – ارقا اگروسەكتورىنىڭ الداعى ۋاقىتتاعى ەڭسەلى وسىمىنە نەگىز بولماق.
ەگىن ناۋقانى ەل ىرىسىن ەسەلەيدى
اۋىل شارۋاشىلىعىندا جىل ون ەكى ايدىڭ ىشىندەگى ەڭ جاۋاپتى كەزەڭنىڭ ءبىرى – كوكتەمگى دالا جۇمىستارى. بۇل ناۋقاننىڭ دەر كەزىندە ءارى ساپالى جۇرگىزىلۋى – جىل بويعى ەڭبەكتىڭ ونىمدىلىگىن ايقىندايدى. سوندىقتان قاراعاندى وبلىسىندا بۇل باعىتتاعى دايىندىق جۇمىسى قازىردىڭ وزىندە قولعا جۇيەلى الىنعان.
بۇگىندە وڭىردەگى اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەر ەگىس ناۋقانىنا قىزۋ ازىرلىك ۇستىندە.
– بيىل مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى قولدانۋ اۋقىمى كەڭەيمەك. جالپى كولەمى 111,6 مىڭ تونناعا جەتكىزىلىپ, ەگىس القاپتارىنىڭ 44 پايىزىنا ەنگىزۋ جوسپارلانعان. بۇل – توپىراق قۇنارىن ارتتىرىپ, ونىمدىلىكتى كوبەيتەدى. قازىرگى ۋاقىتتا 12,5 مىڭ توننا تىڭايتقىش ساتىپ الۋعا كەلىسىمشارتتار جاسالىپ, جەتكىزۋ جۇمىسى باستالدى, – دەيدى سىرىم بوشپانوۆ.
كوكتەمگى ەگىسكە قاجەتتى 109,5 مىڭ توننا تۇقىم دايىندالىپ, قازىر ونىڭ ساپاسىن تەكسەرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. تەحنيكا دايىندىعى دا جوعارى دەڭگەيدە. بيىلعى ناۋقانعا 11 مىڭنان استام تراكتور, جۇزدەگەن ەگىس كەشەنى مەن مىڭداعان تۇقىم سەپكىش جانە توپىراق وڭدەۋ اگرەگاتتارى جۇمىلدىرىلادى. قازىرگى تاڭدا تەحنيكانىڭ دايىندىعى – 98 پايىزعا جۋىق.
جانار-جاعار مايمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى دە باقىلاۋدا تۇر. كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا قاجەتتى 17,5 مىڭ توننا ديزەل وتىنى بولىنگەن.
قارجىلاندىرۋ باعىتىندا دا ناقتى قولداۋ بار. «كەڭ دالا 2» باعدارلاماسى اياسىندا شارۋالارعا نەسيە بەرىلىپ, «كازاگروقارجى» ارقىلى جاڭا تەحنيكا ليزينگكە ۇسىنىلادى.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, كوكتەمگى دالا جۇمىسىنا دايىندىق بارىسى وبلىستىق جەدەل شتابتىڭ تۇراقتى باقىلاۋىندا. تۇيىندەي ايتقاندا, ۋاقتىلى ءارى ساپالى دايىندىق – مول ءونىمنىڭ العىشارتى. ارقا ديقاندارى بيىل دا وسى ۇدەدەن شىعۋعا نيەتتى.
قاراعاندى وبلىسى
