كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
وسىعان وراي بىرقاتار باستامانى جۇزەگە اسىرعان ءجون. قاشىقتان وقىتۋ ءتاسىلى جانە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگياسى نەگىزىندە «Qazaq Digital mektebi» اتتى شاعىن جيناقتى مەكتەپ ۇلگىسىن ازىرلەۋىمىز قاجەت. مۇنداي پلاتفورما اۋىلداعى وقۋشىلاردى ساپالى وقۋ تاسىلدەرىمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى پرەزيدەنت. قازىر مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ازىرلەنىپ وتىرعان جوبانىڭ تۇجىرىمداماسى مەن ىسكە اسىرۋ مودەلى تولىق قالىپتاستىرىلعان. وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, قاناتقاقتى جوبانى ىسكە قوسۋ 2026–2027 وقۋ جىلىنا جوسپارلانىپ وتىر.
جوبانىڭ ماقساتى – جاساندى ينتەللەكتىنى ءبىلىم سالاسىنا ەنگىزۋ. وسى ارقىلى جاراتىلىستانۋ-ماتەماتيكالىق جانە قوعامدىق-گۋمانيتارلىق پاندەردى جاڭا فورماتتا وقىتۋعا نازار اۋدارىلادى. جي نەگىزىندەگى شەشىمدەر وقۋشىنىڭ ماتەريالدى ءوز قارقىنىمەن مەڭگەرۋىنە مۇمكىندىك بەرىپ, ءبىلىم الۋشىنى تىڭداۋشىدان بەلسەندى ىزدەنۋشىگە اينالدىرۋدى كوزدەيدى.
العاشقى كەزەڭدە جوباعا شامامەن 500 مەكتەپ قوسىلادى. بۇل ءبىلىم ۇيىمدارى تەحنيكالىق تۇرعىدان تولىق دايىن دەپ تانىلعان. ياعني ينفراقۇرىلىم, ينتەرنەت, قۇرىلعىلار مەن تسيفرلىق جۇيەلەردى قابىلداۋ مۇمكىندىگى الدىن الا سارالانىپ, قاناتقاقتى الاڭ رەتىندە ىرىكتەلگەن.
وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, قازىر جوبا اياسىندا جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى ءتۇرلى پلاتفورما ىرىكتەلىپ جاتىر. ء«بىز قازىر «Qazaq Digital Mektebi» جوباسى اياسىندا جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى جوبالاردى سۇرىپتاپ جاتىرمىز. سوندىقتان ءتۇرلى وتاندىق وزىق پلاتفورما جاساۋشىلاردىڭ ۇسىنىستارىن قاراستىرۋعا دايىنبىز», دەدى مينيستر.
جەكە IT-كومپانيالاردىڭ جۇيەگە قاتىسۋى قوعامدا دەرەكتەر قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى سۇراقتار تۋىنداتاتىنى بەلگىلى. مينيسترلىك بۇل باعىتتا ناقتى تالاپتار بەلگىلەنەتىنىن حابارلادى. اتاپ ايتقاندا, بارلىق تسيفرلىق شەشىم ەلىمىزدىڭ دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ تۋرالى زاڭناماسىنا تولىق سايكەس بولۋعا ءتيىس. سەرۆەرلەر ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا ورنالاسادى, اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك مەملەكەتتىك ساراپتامادان وتەدى جانە تەك سەرتيفيكاتتالعان تەحنولوگيالار قولدانىلادى. پلاتفورمالاردى بىرىكتىرۋ مەملەكەتتىك شليۋزدەر ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى, ال دەرەكتەردى ساقتاۋ مەن قول جەتكىزۋ ۇدەرىستەرىن مەملەكەتتىك ورگاندار باقىلاۋدا ۇستايدى.
جوبا اياسىندا جاساندى ينتەللەكتىگە نەگىزدەلگەن تسيفرلىق رەپەتيتورلار ەنگىزىلىپ, ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا جاڭا مۇمكىندىك قالىپتاستىرىلادى. بۇل جۇيەلەر وقۋشىنىڭ ءبىلىم دەڭگەيىن, وقۋ قارقىنىن جانە ءالسىز تۇستارىن اۆتوماتتى تۇردە تالداپ, جەكە وقۋ تراەكتورياسىن ۇسىنۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ياعني ءار بالا بىردەي تاپسىرما ورىندامايدى – جاساندى ينتەللەكت ونىڭ ءتۇسىنۋ دەڭگەيىنە قاراي ماتەريالدى جەڭىلدەتىپ نەمەسە كۇردەلەندىرىپ بەرەدى. مۇنداي ءتاسىل, اسىرەسە ءپان مۇعالىمى جەتىسپەيتىن شاعىن جيناقتى مەكتەپتەر ءۇشىن قوسىمشا اكادەميالىق قولداۋ قۇرالىنا اينالادى.
جي رەپەتيتورلارى تەك تاپسىرما تەكسەرۋمەن شەكتەلمەي, ءتۇسىندىرۋ, كەرى بايلانىس بەرۋ, قاتەلەردى تالداۋ جانە وقۋ ساپاسىن باقىلاۋ قىزمەتتەرىن دە اتقارادى. ناتيجەسىندە, مۇعالىم قاعازباستىلىقتان بوساپ, وقۋشىمەن تىكەلەي جۇمىس ىستەۋگە كوبىرەك مۇمكىندىك تۋادى. بۇل مودەل مۇعالىمدى الماستىرۋدى ەمەس, كەرىسىنشە ونىڭ كاسىبي مۇمكىندىگىن كۇشەيتۋدى ماقسات ەتەدى.
سونىمەن قاتار جوبا پەداگوگتەردىڭ تسيفرلىق قۇزىرەتىن ارتتىرۋعا دا باسىمدىق بەرەدى. مينيسترلىك جوسپارىنا سايكەس, 2026 جىلى 200 مىڭنان استام پەداگوگ پراكتيكالىق جاساندى ينتەللەكت داعدىلارىن مەڭگەرۋگە ءتيىس. بۇل وقىتۋ باعدارلامالارى جي قۇرالدارىن ساباق جوسپارىن قۇرۋدا, باعالاۋ جۇيەسىندە, وقۋ ماتەريالدارىن بەيىمدەۋدە جانە وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم ناتيجەسىن تالداۋدا ءتيىمدى قولدانۋعا باعىتتالادى.
«وسىلايشا, ۇكىمەت جاساندى ينتەللەكت اگەنتتەرىن ەنگىزۋ ارقىلى پەداگوگتەردىڭ جۇكتەمەسىن ازايتىپ قانا قويماي, ازاماتتارعا كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن بەرىك تسيفرلىق نەگىز قالىپتاستىرۋدى كوزدەپ وتىر», دەيدى وقۋ-اعارتۋ ۆيتسە-ءمينيسترى اسىلبەك احمەتجانوۆ.
ينتەرنەت ساپاسى ءالسىز وڭىرلەر دە نازاردان تىس قالماعان. جوبا اياسىندا وفلاين رەجىمدە جۇمىس ىستەيتىن مودۋلدەر ەنگىزۋ, كەيىن سينحرونداۋ مۇمكىندىگى, پلاتفورمالاردىڭ جەڭىلدەتىلگەن نۇسقالارى, جەرگىلىكتى سەرۆەرلەردى پايدالانۋ سەكىلدى شەشىمدەر قاراستىرىلىپ جاتقان كورىنەدى. سونىمەن قاتار سپۋتنيك جانە بالامالى بايلانىس ارنالارى ارقىلى كەزەڭ-كەزەڭىمەن قوسۋ جوسپارلانعان. نەگىزگى ماقسات – وقۋشىنىڭ قاي اۋىلدا تۇرعانىنا قاراماستان تسيفرلىق بىلىمگە تەڭ قولجەتىمدىلىك بەرۋ.
جوبانىڭ جالپى بيۋدجەتى مەن قارجىلاندىرۋ كوزدەرى ازىرگە ناقتىلانۋ كەزەڭىندە. قازىر مينيسترلىك جانىنان قۇرىلعان ارنايى جۇمىس توبى تسيفرلىق ءبىلىم بەرۋدى ەنگىزۋگە قاتىستى زاڭنامالىق وزگەرىستەردى دايىنداپ جاتىر. ونىڭ قۇرامىنا IT-ساراپشىلار, مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرى جانە تاۋەلسىز ماماندار بار. بيىل ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا ولار قاناتقاقتى جوبالاردىڭ تيىمدىلىگىن باعالاپ, ءبىلىم جۇيەسىنە ەنگىزىلەتىن ناقتى ۇسىنىستار ازىرلەيدى.
