سىرتتاي قاراعاندا جىلجىمايتىن م ۇلىك نارىعى تۇراقتى ءارى بەلسەندى كورىنەدى. الايدا وسى كورسەتكىشتەردىڭ ارتىندا شەشىلمەي تۇرعان كۇردەلى قۇرىلىمدىق ماسەلە بار. كاسىبي قاۋىمداستىقتىڭ باعالاۋىنشا, بۇگىندە ريەلتورلىق قىزمەتتىڭ شامامەن 70 پايىزى كولەڭكەلى سەگمەنتتە جۇمىس ىستەيدى. اينالىمى جۇزدەگەن ملرد تەڭگەگە جەتەتىن ۇلكەن نارىق ءالى كۇنگە دەيىن بىرىڭعاي ەرەجەسىز, ناقتى ستاندارتتارسىز, جاۋاپكەرشىلىك تەتىكتەرىنسىز قالىپ وتىر.
PANA دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, ەلىمىزدە ريەلتورلىق قىزمەتپەن اينالىساتىن 25–30 مىڭعا جۋىق ادام بار. بىراق ولاردىڭ تەك جارتىسىنا جۋىعى عانا رەسمي تىركەلگەن. قالعاندارى ليتسەنزياسىز جۇمىس ىستەيتىن, كليەنت الدىندا ناقتى مىندەتتەمە المايتىن جەكە دەلدالدار. نارىقتىڭ جىلدىق كولەمى شامامەن 170 ملرد تەڭگە دەپ باعالانادى. سونىڭ وزىندە كولەڭكەلى اينالىم سالدارىنان مەملەكەت بيۋدجەتى جىل سايىن 22 ملرد تەڭگەدەن استام قارجىدان قاعىلىپ وتىر.
ۇلتتىق ريەلتورلار پالاتاسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى اسەت ايتباەۆ بۇل ماسەلەنى كەزدەيسوق قۇبىلىس ەمەس, جۇيەلى تۇيتكىل دەپ سانايدى. ونىڭ ايتۋىنشا, «ريەلتور» ماماندىعى زاڭ جۇزىندە ناقتى بەكىتىلمەگەن. مىندەتتى سەرتيفيكاتتاۋ جوق, بىرىڭعاي جۇمىس ستاندارتتارى مەن بىلىكتىلىك تالاپتارى قالىپتاسپاعان. سونىڭ سالدارىنان كەز كەلگەن ادام بۇل سالاعا وڭاي كىرىپ, مامىلە جاساپ, كەيىن ەش جاۋاپكەرشىلىك الماي جوعالىپ كەتۋى مۇمكىن. 2024–2025 جىلدارى مامىلەلەر سانىنىڭ كۇرت ءوسۋى تاۋەكەلدى ودان ءارى كۇشەيتتى. نارىق قىزعان سايىن داۋلى جاعدايلار دا كوبەيەدى. قاتەلىك, تۇسىنبەستىك, جانجال جيىلەيدى. ونىڭ ۇستىنە تۇرعىن ءۇي باعاسىنىڭ قىمباتتاۋى, يپوتەكالىق جۇكتەمەنىڭ ارتۋى جانە حالىق تابىسىنىڭ تومەندەۋى بۇل ماسەلەنى قاراپايىم ازاماتتار ءۇشىن وتە سەزىمتال تاقىرىپقا اينالدىردى.
«جىلجىمايتىن م ۇلىك نارىعى قازىر رەفورماسىز ءارى قاراي دامي المايتىن مەجەگە جەتكەن. سوندىقتان ماجىلىستە ريەلتورلىق قىزمەتكە ءوزىن-ءوزى رەتتەۋ تەتىگىن ەنگىزۋ تۋرالى باستاما كوتەرىلدى. بۇل ۇسىنىستى دەپۋتات ولجاس قۇسپەكوۆ ۇسىنىپ, جاۋاپكەرشىلىكتى كاسىبي قاۋىمداستىقتىڭ وزىنە جۇكتەۋ مودەلىن قاراستىرۋدى العا تارتتى. بۇل جەردە قاتاڭ مەملەكەتتىك باقىلاۋ ەنگىزۋ تۋرالى ءسوز جوق. نەگىزگى ماقسات – ايقىن ءارى ورتاق ەرەجەلەر قالىپتاستىرۋ. ياعني ماماندىققا كىرۋ تالاپتارى, جۇمىس ستاندارتتارى, جاۋاپكەرشىلىك دەڭگەيى مەن كليەنت قۇقىعىن قورعاۋ جۇيەسى انىقتالۋعا ءتيىس», دەيدى ءا.ايتباەۆ.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, جىلجىمايتىن م ۇلىك نارىعى كەزىندە اۋديتورلار, باعالاۋشىلار مەن نوتاريۋستار وتكەن كاسىبيلەنۋ جولىنان ءوتۋى كەرەك. ماماندار قىسقا مەرزىمدە وزگەرىستەر وڭاي بولمايتىنىن ايتادى. نارىقتان كەيبىر ويىنشىلار كەتۋى مۇمكىن, قىزمەت باعاسى دا ءوسۋى ىقتيمال. بىراق ورتا مەرزىمدە بۇل وزگەرىستەر اشىقتىقتى ارتتىرىپ, نارىققا سەنىم قالىپتاستىرىپ, تولىققاندى كاسىبي ورتا قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«بۇگىندە ءبىز ناقتى ەرەجەلەرى جوق ۇلكەن نارىقتى كورىپ وتىرمىز. بۇل سۇر سحەمالاردىڭ كوبەيۋىنە, ماماندىققا دەگەن سەنىمنىڭ السىرەۋىنە اكەلەدى. ءوزىن-ءوزى رەتتەۋ تىيىم سالۋ ەمەس, بۇل سۇزگى. سونىڭ ناتيجەسىندە ەرەجەمەن جۇمىس ىستەۋگە جانە ءوز ىسىنە جاۋاپ بەرۋگە دايىن ماماندار عانا قالادى. جىلجىمايتىن م ۇلىك سالاسى بۇرىن ەكونوميكالىق ءوسىم كەزىندە بايقالماعان ماسەلەلەردى ەندى انىق سەزىنە باستادى. ەكونوميكا باياۋلاپ, حالىق تابىسى قىسقارعان سايىن قۇرىلىمدىق تەڭسىزدىكتەر ايقىنىراق كورىنەدى. ەگەر رەفورما 2026 جىلى قابىلدانسا, نارىق ساپالى جاڭارۋ كەزەڭىنە قادام باسۋى مۇمكىن. كولەڭكەلى سحەمالار ازايىپ, ازاماتتاردىڭ سەنىمى ارتىپ, ريەلتور ماماندىعى تولىققاندى كاسىبي دەڭگەيگە كوتەرىلەدى», دەيدى ۇلتتىق ريەلتورلار پالاتاسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى.
ال وزگەرىس كەيىنگە قالسا, نارىق بۇرىنعىداي بەلگىسىزدىك پەن تاۋەكەلگە تولى كۇيىندە قالىپ, بۇل جاعداي ءارى ادامدارعا, ءارى ەكونوميكاعا قوسىمشا سالماق تۇسىرە بەرەدى.
