سۋرەت: olympic.kz
– كەيىنگى 20 جىلدا يتاليا قىسقى وليمپيا ويىندارىن ەكىنشى مارتە وتكىزگەلى وتىر. ەلىمىزدەن اتتانعان سپورتشىلاردىڭ اراسىندا قالىڭ جانكۇيەر شورت-ترەكشىلەردەن دە زور ءۇمىت, ەرەن الەۋەت كۇتەدى.
– ۇلتتىق قۇراما مۇشەلەرىنىڭ دايىندىعى ويداعىداي ءوتتى. وقۋ-جاتتىعۋ جيىنى, الەم كۋبوگىنىڭ كەزەڭدەرى, باسقا دا الەمدىك دودالارعا ءتۇسىپ, شەبەرلىكتەرىن شىڭدادى. انداعايلاپ العا شىعىپ كەتكەنىم جاراماس, حالقىمىز «ارىق ايتىپ, سەمىز شىق» دەيدى. ءبارىمىزدىڭ دە كۇتەتىنىمىز – وليمپيادا مەدالى. سپورتشىلار ەل مەرەيىن ۇستەم ەتۋ جولىندا ايانىپ قالمايدى. الەم كۋبوگىنىڭ كەزەڭدەرىنەن كەيىن شورت-ترەكتەن ۇلتتىق قۇراما مۇشەلەرى وزدەرىنىڭ كەم تۇسىن تانىپ, ءالى دە ءبىر قايناۋى كەم جاتتىعۋدى پىسىرە ءتۇسۋ ماقساتىندا بارىن سالىپ ازىرلەندى. يتالياعا اتتانار الدىندا نيدەرلاند ەلىندە بىرلەسكەن جاتتىعۋ جيىنىن وتكىزىپ, تاجىريبە الماستى. ابزال اجىعاليەۆ پەن دەنيس نيكيشا, ولگا تيحونوۆا مەن يانا حان باستاعان قىز-جىگىتتەردەن زور ءۇمىت كۇتەمىز. اسىرەسە 500 مەترگە, سونىمەن قاتار ارالاس ەستافەتالىق سايىستا مەرەيىمىز ۇستەم بولادى دەپ سەنەمىز. ابزال مەن دەنيستىڭ بۇل ءتورتىنشى وليمپياداسى. ابزال جاراقاتىن ەمدەپ, ەداۋىر ۇزىلىستەن كەيىن قاتارعا قايتا قوسىلدى. كەزەكتى جاستارعا بەرۋ قاجەت ەكەنىن جەتە تۇيسىنەدى. سوندىقتان يتالياعا ەسىك-ءتور كورۋ ماقساتىندا ەمەس, مەدال الۋ مۇراتىمەن بارا جاتىر دەپ ويلايمىن. دەنيستىڭ دە الەۋەتى ارتىپ, شاربولاتتاي شىڭدالىپ كەلەدى. ەكەۋى دە ۇشقىر, ءابجىل قيمىلدايدى. يانا دا سامداعاي, ولگانىڭ ۇشقىرلىعىن كۇشەيتۋ باعىتىندا ارنايى جاتتىعۋ دا جۇرگىزدىك. قىزدارىمىزدىڭ دا تاجىريبەسى كەم سوقپايدى, سەبەبى بۇعان دەيىن دە قىسقى وليمپيادانىڭ دۋىنا قوسىلىپ, اۋراسىن سەزىندى. قالىڭ جانكۇيەر زور سەنىم ارتىپ وتىرعاندا ونى اقتاۋعا بارىن سالادى دەپ ۇمىتتەنەمىن. وليمپيادانىڭ داڭقى دا, داقپىرتى دا, بايگەسى دە وزگەشە. بۇل – الەم چەمپيوناتى, الەم كۋبوگى, جاھاندىق تۋرنير ەمەس. ءتورت جىلدا ءبىر اينالىپ سوعاتىن الامان. سوندىقتان سپورتشىلارىن باپتاپ اكەلگەن ءاربىر ەل مەدالدان دامەلى, قانجىعامىزدى مايلاپ قايتساق دەپ تاقىم قىسىپ وتىر. ازىرلىكتى كۇشەيتۋ باعىتىندا مينيسترلىك تاراپىنان بارلىق قولداۋ كورسەتىلدى. ءتىپتى سپورتشىلاردىڭ كۇندەلىكتى اس-سۋىن قاداعالاپ, مولشەرىمەن ۇسىناتىن ماماندى دا شاقىرتىپ كومەگىنە جۇگىندىك. بولگاريادان ەميل تريفونوۆ دەگەن مامان كەلدى. ول ەكى بىردەي قىسقى وليمپيادا دوداسىندا انتي دوپينگتىك كوميسسيانىڭ قۇرامىندا بولدى. سپورتشىلارعا قانداي ءدارى, دارۋمەن بەرۋ قاجەت ەكەنىن جەتە بىلەدى. قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارمەن دە قامتىلدى. ەندى تەك بارىن سالىپ, بايگەلى بولۋلارى كەرەك.
– تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىندە قىسقى وليپيادا دوداسىنا 1994 جىلدان بەرى تۇراقتى قاتىسىپ كەلەمىز. شورت-ترەكشىلەرىمىز دە دوداعا كىرگەنىمەن جۇلدەنىڭ جالىنان ۇستاي الار ەمەس...
– وسىدان 32 جىل بۇرىن نورۆەگيانىڭ ليللەحاممەر قالاسىندا وتكەن الاماندا شورت-ترەكتەن ەلىمىزدىڭ سەنىمىن ەلەنا سينيتسينا ارقالاپ شىعىپ, 32 سپورتشىنىڭ اراسىندا 31-ورىندى مىسە تۇتتى. 2010 جىلى ۆانكۋۆەر قىسقى وليمپياداسىندا (كانادا) ايدار بەكجانوۆ 32 سپورتشىمەن سىنعا ءتۇسىپ, 29-ساتىعا تۇراقتادى. 2014 جىلى سوچي قىسقى وليمپياداسىندا (رەسەي) جۇلدەگە سىنىق سۇيەم جەتپەي 5-ورىن بۇيىردى. 2018 جىلى وڭتۇستىك كورەيانىڭ پحەنچحان قالاسىندا وتكەن دودادا ەستافەتالىق سايىستا 6-ورىننان كورىندى. 2022 جىلى قىتايدا وتكەن الاماندا ابزال اجىعاليەۆ جەكەلەي سىندا 4-ورىنعا تابان تىرەسە, كوماندالىق سايىستا 5-ورىن يەلەندى. جىل وزعان سايىن ساڭلاقتار شىڭدالىپ, تاجىريبەسى تولىسىپ كەلەدى. ء«بىزدىڭ اۋىلدا دا توي بولار» دەگەندەي, سپورتشىلارىمىزدىڭ كەۋدەسىندە دە مەدال جارقىراپ تۇرار ساتكە كۋا بولساق دەپ ارماندايمىن.
– ءبىز دە سول ءساتتى كورۋگە تىلەۋلەسپىز. جاقىندا قىتايدا وتكەن حالىقارالىق تۋرنيرگە شاكىرتتەرىڭىزدى قوسىپ, جۇلدەلى ورالدىڭىز. بۇل قانداي دودا؟
– جاسوسپىرىمدەر مەن جاستاردىڭ اراسىندا ۇيىمداستىرىلاتىن تۋرنير. توعىز مەملەكەتتەن شورت-ترەكشىلەر دوداعا ءتۇسىپ, ورەندەرىمىز 2 كۇمىس, 2 قولا مەدال ەنشىلەدى. قىتاي قۇراماسىنىڭ باپكەرلەرىمەن ەرتەدەن تانىسپىن, ەسەندىك سۇراسىپ تۇرامىز. وسى ەلدىڭ ماماندارىمەن تىزە قوسىپ جاسوسپىرىمدەر قۇرامالارىن بىرگە باپتاپ وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىن وتكىزسەك دەگەن بايلام جاسادىق. ويتكەنى ۇلتتىق قۇرامانىڭ ورنىن باساتىن كەيىنگى تولقىننىڭ تاجىريبەسى كەمشىن سوعىپ تۇر. تەك بىزدە عانا ەمەس, ولاردا دا وسى كەپ. جاستار ساپىنان ەرەسەكتەر قۇراماسىنا قابىلدانعان سپورتشى بىردەن ايتۋلى الامانعا قوسىلعانداي ابدىراپ, جۇرەكسىنىپ قالادى. سەبەبى ءالى دە ءبىر قايناۋى كەم. وسى ولقىلىقتى بۇتىندەۋ ماقساتىندا ۇلتتىق قۇراماعا رەزەرۆ دايارلاۋدى دا كۇشەيتكەن ابزال. قىتايعا وسى شارۋانى دا شەگەلەپ قايتۋ ماقساتىمەن باردىم.
– ءىزباسارلار ازىرلەۋدە ىشكى باسەكەلەستىك تە بولۋى ءتيىس ەمەس پە؟
– ارينە, قاتاڭ سۇزگى, سان سالالى سۇرىپتاۋدان وتكەندە عانا حاس تالانت قارا ءۇزىپ شىعادى. حالقىنىڭ سانى ميللياردتان اساتىن قىتايدا شورت-ترەكتەن باسەكەلەستىك اناۋ ايتقانداي جوعارى ەمەس. وڭتۇستىك كورەيادا بۇل سپورت تۇرىنە ايرىقشا كوڭىل بولەدى. ولاردىڭ دا شاكىرتتەرىن قالاي باۋليتىنىن كوردىم, جۇرەگىمنەن وتكىزىپ قابىلداي المادىم. بىزگە جات سەكىلدى.
– نەگە؟
– ولار ەل ىشىندە ىرىكتەۋ وتكىزىپ, 100 بالانى سۇرىپتاپ شىعارادى. «سۇيەگى مەنىكى, ەتى سەنىكى» دەپ اتا-اناسى جاتتىعۋعا جىبەرگەن بالانى ابدەن ء«يى قانعانشا» باپتايدى. وسى ءجۇز بالانىڭ ىشىنەن تەك 10 ساڭلاقتى عانا قۇراماعا قابىلدايدى. جاھاندىق دوداعا قاتىسىپ جۇرگەن ءتورت سپورتشىنىڭ ورنىنا وزگە تورتەۋىن شىعارسا دا ءدال سونداي مەجەدەن كورىنەدى. اتا-انا تاڭعى تورتتە بالاسىن شورت-ترەك كەشەنىنە ەرتىپ اكەلىپ جاتتىعۋ اياقتالعانشا كۇتەدى. تاڭعى اسىمەن سول جەردە اۋقاتتاندىرىپ مەكتەپكە الىپ كەتەدى. كارىستەر بالالارىن سپورتتىق ۇيىرمەگە اقىلى نەگىزدە قوسادى. ياعني بالاسىنىڭ اي سايىنعى جاتتىعۋعا جۇمسالاتىن قاراجاتىن ءوزى تولەيدى. مۇنداي ءتاسىل بىزگە كەلمەيدى. سوندىقتان قىتاي باپكەرلەرىمەن تىزە قوسىپ جاستاردى شىڭداۋدى قولعا الۋداعى ماقساتىمىز – كەيىنگى تولقىننىڭ دا تەگەۋرىن تانىتۋىنا سەپتەسۋ.
– جاس بۋىنعا دا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنۋى كەرەك دەپ ورىندى ماسەلە كوتەردىڭىز. كەيىنگى جىلدار بەدەرىندە قىسقى سپورتتى دامىتۋ باعىتىندا ارنايى كەشەندەر دە اشىلىپ جاتىر. ورەندەردىڭ قىزىعۋشىلىعى قالاي؟
– بالاسىن قىسقى سپورتقا بەرگىسى كەلەتىن اتا-انالاردىڭ دا شوعىرى قالىڭداپ كەلەدى. مۇز سارايلارى, سپورت كەشەندەرى سالىنعانى, اشىلعانى جاقسى-اق. دەگەنمەن ستاندارتقا ساي بوي كوتەرسە دەيسىڭ. كەيبىرى بۇقارالىق سىرعاناۋعا ارنالعان, ونداي كەشەندە كاسىبي سپورتشىنى شىڭداۋ قيىنعا سوعادى. مۇز ايدىنىن كۇتىپ قاراۋدىڭ ءوزى جەڭىل شارۋا ەمەس. كەشەننىڭ ىشىندە سپورتشىنىڭ فيزيكالىق الەۋەتىن ارتتىراتىن جاتتىعۋ زالى بولۋى كەرەك, جۇگىرۋ جولاعى قاراستىرىلۋعا ءتيىس. استاناداعى «الاۋ» مۇز سارايىن سالاردا حالىقارالىق كونكي وداعىنىڭ ماماندارى كەلىپ جوبامەن تانىسىپ, وڭ باعاسىن بەردى. بۇگىندە كەز كەلگەن الەمدىك سايىستاردى وتكىزۋگە ساقاداي-ساي ءازىر تۇر. قىتايعا بارعاندا كورگەنىمدى ايتايىن. ەلدىڭ مۇز سارايىندا جاتتىعۋ جيىنىن وتكىزدىك. بىزدەن كەيىن ايدىنعا مانەرلەپ سىرعاناۋشىلار شىقتى. سول ساتتە كەشەننىڭ توبەسىنەن تومەنگە, ايدىنعا دەيىن ارنايى قۇرىلعىمەن ەسىك پەن توردەي اينانى ءتۇسىردى. سپورتشىلار ايناعا قاراپ ازىرلىك وتكەرەدى. كەشەن سپورتشىنىڭ جاتتىعۋ جاساۋىنا ءاردايىم قولايلى بولۋى كەرەك. بىزگە دە ۇلتتىق قۇراما سپورتشىلارىنىڭ ورنىن باسار جاستاردى دايارلاۋ جولىندا وسىنداي زاماناۋي سپورت كەشەندەرى سالىنۋعا ءتيىس. قازاق جاستارىنىڭ دا قىسقى سپورتتان الار ەنشىسى مول ەكەنىن ايگىلەيتىن تالانتتار شىعارىنا سەنەمىن.
–ۋاقىت تاۋىپ سۇحباتتاسقانىڭىزعا العىس ايتامىز, ساڭلاقتارىمىزعا ساتتىلىك تىلەيمىز!
اڭگىمەلەسكەن –
قۋانىش نۇردانبەك ۇلى,
«Egemen Qazaqstan»
