فوتو: ءماجىلىس
وسىعان بايلانىستى 2 اقپاندا فراكتسيا وتىرىسىندا, ال كەشە بارلىق وڭىرلىك فيليالدار مەن پارتيا اكتيۆىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن پارتيانىڭ ساياسي كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا كونستيتۋتسيا جوباسى ەگجەي-تەگجەيلى قارالىپ, جان-جاقتى تالقىلانعان. كەڭەستەردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا «اۋىل» پارتياسى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنا تولىق ءارى ءبىراۋىزدان قولداۋ ءبىلدىردى.
ماقسات تولىقباي: جاڭا اتا زاڭنىڭ قازاق تىلىندەگى نۇسقاسى تولىقتاي قايتا جازىلدى
دەپۋتات بايانداماسىندا قوعامدا تارالىپ جاتقان جالعان اقپاراتقا ناقتى توقتالدى. ءبىرىنشى ماسەلە – جەردى شەتەلدىكتەرگە ساتۋ تۋرالى قاۋەسەت.
«الەۋمەتتىك جەلىلەردە جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنان بۇل تىيىم بىلدىرتپەي الىپ تاستالدى دەگەن پىكىرلەر كەڭىنەن تارالىپ وتىر. بۇل اقپاراتتىڭ جالعان ءارى شىندىققا ساي كەلمەيتىنىن بۇكىل جاۋاپكەرشىلىگىممەن اتاپ وتكىم كەلەدى», دەدى ول.
جەرگە, جەر قويناۋىنا, سۋعا, وسىمدىكتەر مەن جانۋارلار دۇنيەسىنە قاتىستى نەگىزگى تۇجىرىمدار وزگەرىسسىز قالعان. كونستيتۋتسيالىق رەفورما شەڭبەرىندە مەملەكەتتىڭ ىرگەلى قاعيداتتارى السىرەگەن جوق, كەرىسىنشە نىعايتىلدى. جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى قازاقستاننىڭ بۇكىل اۋماعى بولىنبەيتىن, قولسۇعىلمايتىن جانە مەملەكەت قورعاۋىنداعى ءبىرتۇتاس كەڭىستىك ەكەنىن ناقتىلايدى.
ەكىنشى ماسەلە – ادامي كاپيتالدى مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق تاڭداۋى رەتىندە دامىتۋ.
«اتا زاڭدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادامي كاپيتالدى, ءبىلىم بەرۋدى, عىلىم مەن يننوۆاتسيالاردى دامىتۋدى مەملەكەت قىزمەتىنىڭ ستراتەگيالىق باعىتى رەتىندە مويىندايتىنى انىق جازىلعان.
سونداي-اق, مەملەكەتتىڭ ادامدارعا جۇيەلى ءارى دايەكتى تۇردە ينۆەستيتسيالار سالۋ, ءبىلىم مەن عىلىمي سالانى دامىتۋ, سول ارقىلى ۇلتتىڭ ادامي الەۋەتىنىڭ ساپاسىن كوتەرۋ جونىندەگى ۇزاق مەرزىمدى نيەتىن كورسەتەدى.
بۇل جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ باسقا دا ەرەجەلەرىندە باسا كورىنىس تاباتىنىن اتاپ ءوتۋ ماڭىزدى.
اتا زاڭ زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىقتارىن قورعاۋدى كۇشەيتەدى, مۇنىڭ ءوزى ۇزدىك حالىقارالىق قۇقىق قولدانۋ پراكتيكالارىنا سايكەس كەلىپ, يننوۆاتسيالىق دامۋ ءۇشىن قولايلى قۇقىقتىق ورتا جاسايدى», دەدى دەپۋتات.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, تەحنولوگيالىق دامۋ ەكونوميكانى, ەڭبەك نارىعىن, الەۋمەتتىك پروتسەستەردى كۇن سايىن وزگەرتىپ جاتقان قارقىندى الەمدە باستى رەسۋرس ەندى تابيعي قازبالار ەمەس, ادامدار, ولاردىڭ ءبىلىمى, قۇزىرەتى مەن زياتكەرلىك الەۋەتى بولىپ وتىر. ء«بىلىم ەكونوميكاسى» بارلىق باستى وزگەرىستەردىڭ نەگىزى ءارى قوزعاۋشى كۇشى بولىپ تابىلادى. كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە ادامي كاپيتالدى دامىتۋ باعىتىن بەكىتۋ قازاقستانعا الەمدىك دامۋدىڭ الدىڭعى شەبىنە شىعۋعا جانە دامىعان مەملەكەتتەر اراسىندا لايىقتى ورىن الۋعا ناقتى مۇمكىندىك بەرەدى.
ەركىن ءابىل: تاريحي ساباقتاستىقتى كونستيتۋتسيادا بەكىتۋ – ۇلت جادىن قورعاۋ
ءۇشىنشى ماڭىزدى جاڭالىق – ارناۋلى قۇقىقتىق رەجيمدەر مەن «قارقىندى داميتىن قالا».
«جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جەكەلەگەن وڭىرلەرىن قارقىندى ەكونوميكالىق دامىتۋ ماقساتىندا «قارقىندى داميتىن قالا» ارناۋلى قۇقىقتىق رەجيمىن بەلگىلەۋ مۇمكىندىگى بەكىتىلەدى», دەدى ە.ساۋرىقوۆ.
بۇل رەجيمدە مەملەكەتتىك باسقارۋ مەن سوت جۇيەسىنىڭ جۇمىس ەرەكشەلىكتەرى قاراستىرىلۋى مۇمكىن, بىراق ول كونستيتۋتسيالىق زاڭدار شەڭبەرىندە قاتاڭ جۇزەگە اسىرىلادى. الەمدىك تاجىريبە (قىتاي, ءباا, ءۇندىستان, ۆەتنام) وسىنداي تەتىكتەردىڭ جوعارى تيىمدىلىگىن كورسەتەدى. نورما ەل اۋماعىنىڭ ۋنيتارلىعىن, تۇتاستىعىن بۇزباي, ەكونوميكالىق يكەمدىلىك پەن ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىقتى قامتاماسىز ەتەدى.
ءسوز سوڭىندا ەربولات ساۋرىقوۆ جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ قوعام سۇرانىسى مەن مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق مۇددەلەرىنە ساي ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ء«بىزدىڭ فراكتسيا جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن تولىعىمەن قولداپ, ەلدىڭ تۇراقتى دامۋى, مەملەكەتتىلىكتى نىعايتۋ جانە بولاشاق ۇرپاقتىڭ ءال-اۋقاتى ءۇشىن ارىپتەستەرىمىزدى ونى قولداۋعا شاقىرادى», دەدى دەپۋتات.
جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن تسيفرلىق ورتادا قورعاۋ نورماسى بەكىتىلدى