ساياسات • 28 قاڭتار, 2026

كوكتەمگى ەگىسكە ازىرلىك بارىسى پىسىقتالدى

20 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇكىمەتتە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعاريننىڭ توراعالىعىمەن كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارىن دايارلاۋ مەن وتكىزۋ جونىندەگى جەدەل شتابتىڭ وتىرىسى ءوتتى.

كوكتەمگى ەگىسكە ازىرلىك بارىسى پىسىقتالدى

اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى ازات سۇلتانوۆتىڭ حابارلاۋىنشا, بيىل وڭىرلەر الەۋمەتتىك ماڭىزى بار كوكونىس­تەردىڭ, ەڭ الدىمەن, كارتوپ پەن ءسابىزدىڭ ەگىس القاپتارىن ۇل­عاي­تۋى قاجەت. ونىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى كارتوپ ەگىسىن ارت­تىرۋ بويىنشا ماقساتتى جۇمىس جۇرگىزىلىپ, ۇيىمداسقان شارۋا­شىلىقتارداعى ەگىس كولەمى 12,5 مىڭ گەكتارعا ۇلعايعان.

ء«ونىم كولەمى نارىقتاعى باعا تۇراقتىلىعىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى. وسىعان بايلانىستى وڭىر­لەر تۇپكىلىكتى ەگىس قۇرىلى­مىن بەكىتۋ كەزىندە ءسابىز ەگىسىن ۇلعايتۋ مىندەتىن ەسكەرۋى قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى ۆيتسە-مينيستر.

سونداي-اق بولجامدى ەگىس قۇرىلىمىندا قاراقۇمىق ەگىس القاپ­تارىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ۇلعايتۋ كوزدەلگەن. بيىل ونىڭ ەگىسىن 10 مىڭ گەكتارعا – 101 مىڭ گەك­­تارعا دەيىن كەڭەيتۋ جوس­پار­­لانىپ وتىر (وتكەن جىلى – 91 مىڭ گەكتار). وڭىرلەرگە بەلگى­لەن­­­گەن ينديكاتورلارعا قول جەتكىزۋ­دى قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلدى.

جۇگەرى ەگىسىن كەڭەيتۋگە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. الاڭ­داردىڭ ايتارلىقتاي ۇلعا­يۋى جامبىل وبلىسىندا جۇگەرى­نى تەرەڭ وڭدەۋ بويىنشا Fufeng Group كومپانياسىنىڭ جاڭا تىك ينتەگراتسيالانعان ونەر­كاسىپ­تىك پاركىن, سونداي-اق تۇركىستان وبلىسىنداعى «قازكراحمال» جشس-نىڭ كراحمالدى سىرنە ءوندىرۋ زاۋىتىن شيكىزات­پەن قام­تاماسىز ەتۋ ءۇشىن قاجەت.

جاڭا وندىرىستەردىڭ قاجەتتى­لىگىن تەك وڭتۇستىك وڭىرلەر ەسەبى­نەن قامتاماسىز ەتۋ مۇمكىن ەمەس­تىگى ايتىلدى. وسىعان بايلا­نىس­تى سولتۇستىكتەگى استىق ەگەتىن ءۇش وڭىردە جۇگەرى ەگىس القاپتارىن ارقايسىسىندا ورتا ەسەپپەن 15 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتۋ مىندەتى قويىلدى.

اۋىل شارۋاشىلىعى مي­نيستر­لىگى ءوز تاراپىنان ۇلتتىق اگرار­لىق عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ ورتالىعىمەن, مەملەكەتتىك سورت سىناۋ كوميسسياسىمەن بىرلەسىپ, وڭىرلەرگە ادىستەمەلىك ءارى تەحنو­لوگيالىق قولداۋ كورسەتۋگە دايىن ەكەنىن ءبىلدىردى. بۇل سولتۇستىك وڭىرلەردىڭ جاعدايىنا بەيىمدەلگەن ءوسىرۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ مەن سايكەس سورتتاردى ىرىكتەۋ بولىگىندە جۇزەگە اسىرىلادى.

قوسىمشا اۋىل شارۋاشى­لىعى مينيسترلىگى جۇگەرى وسىرۋدە پراكتيكالىق كومەك كورسەتۋگە دايىن ەكەنىن بىلدىرگەن قىتايلىق كومپانيامەن كەزدەسۋ وتكىزدى. قىتاي تاراپى ءوز ەلىنىڭ توپىراق-كليماتتىق جاعدايلارى ۇقساس سولتۇستىك وڭىرلەرىندە جۇگەرى ءوسىرۋ تاجىريبەسىن بولىسۋگە, سونداي-اق وسىنداي جاعدايلارعا بەيىمدەلگەن تەحنولوگيالار مەن سورتتاردى ۇسىنۋعا دايىن. وسىعان بايلانىستى وڭىرلەرگە حالىقارالىق تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ, جۇگەرى ەگىسىن كەڭەيتۋ باعىتىنداعى جۇمىستى جانداندىرۋ ۇسىنىلدى.

سونداي-اق وڭىرلەردە مينەرال­دى تىڭايتقىشتاردى جونەل­تۋ باستالعانى ايتىلدى. اۋىل شار­ۋا­­شىلىعى مينيستر­لىگى «قاز­فوسفات» جشس-مەن بيىل اممو­فوس­تىڭ قوسىلعان قۇن سالىعىن ەسەپ­تەمەگەندەگى تون­ناسىنا 254 مىڭ تەڭگە دەڭ­گەيىندە (وتكەن جىلمەن سالىس­تىرعاندا 15%-عا جوعارى) بەكىتىل­گەن باعا بەلگىلەۋ تۋرالى مە­مو­راندۋمعا قول قويدى. قازىر اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋ­شىلەرىمەن شارتتار جاساسۋ مەن جەتكىزۋ كەستەلەرىن كەلىسۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.

بىلتىر كوكتەمگى ەگىس پەن جيناۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ­گە 7 مىڭنان استام اۋىل شارۋا­شىلىعى وندىرۋشىسىنە جالپى سوماسى 501,5 ملرد تەڭگە كولەمىن­دە كرەديت بەرىلىپ, 7 ملن گەكتار­دان اس­تام ەگىس القابى قام­­تىلدى. قازىر اگرارلىق كرەديت كورپوراتسياسى ارقىلى ەگىس ناۋ­­قانىنا 126 فەرمەرگە 17 ملرد تەڭگە كولەمىندە قارجى­لاندى­رۋ ماقۇلداندى, تاعى 235 ءوندىرۋ­شىنىڭ 76 ملرد تەڭگەگە وتىنىمدەرى قارالىپ جاتىر. 

سوڭعى جاڭالىقتار