سۋرەت: aqshamnews.kz
تابيعي جولمەن ءسابي سۇيە الماي, الايدا ء«ومىردىڭ ءبىر قىزىعى – بالانى» كوتەرگىسى, كورگىسى كەلگەن جۇپتار بارلىق ەلدەردە دە كوپتەپ سانالادى. عالىمدار ايەلدى جاساندى ۇرىقتاندىرۋدى العاش رەت 1973 جىلى اۋستراليانىڭ موناش قالاسىندا جاساعان. العاشقى تاجىريبەلەر ءساتسىز شىققانىمەن, ادامزاتقا اسا قاجەتتى بۇل ءادىس جىلدار بويى جەتىلدىرىلىپ, قازىر قاتارداعى مەديتسينالىق ۇدەرىستىڭ بىرىنە اينالدى. العاشقى تاجىريبەدەن بەرگى 50 جىلدان ارتىق ۋاقىتتا «ەكستراكورپورالدى ۇرىقتاندىرۋ» (ەكۇ) دەپ اتالاتىن بۇل مەديتسينالىق ءادىس الەم ەلدەرىندە كەڭىنەن قولدانىلىپ, دۇنيەگە مىڭداعان ادام كەلگەن.
ەلىمىزدەگى ەكۇ تاجىريبەسى 1996 جىلدان باستاۋ الادى. باستاپقىدا قىمبات پروتسەدۋرا بولعاندىقتان, وعان كوپشىلىكتىڭ قولى جەتە بەرمەيتىن. ال 2010 جىلدان باستاپ مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى كۇشەيتىلدى. رەسمي ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, قازىر ەلىمىزدە 4 مىڭنان استام ەر ادام مەن 29 مىڭنان اسا ايەل بەدەۋلىك دەرتىمەن ەسەپتە تۇر.
وسى ورايدا 2021 جىلى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن ىسكە قوسىلعان «اڭساعان ءسابي» باعدارلاماسىنىڭ ورنى ەرەكشە. باعدارلاما اياسىندا ءمامس جۇيەسى ارقىلى 24 مىڭعا جۋىق وتباسى تەگىن جولداما الدى. ناتيجەسىندە, 8 مىڭعا جۋىق كەلىنشەك جۇكتى بولىپ, 7 مىڭ وتباسى كوپتەن كۇتكەن نارەستەسىن باۋىرىنا باستى. مامانداردىڭ پىكىرىنشە, بۇل – ەۋروپانىڭ دامىعان ەلدەرىمەن دەڭگەيلەس كورسەتكىش.
الايدا باعدارلامانىڭ ورىندالۋ بارىسىندا وڭىرلىك سايكەسسىزدىكتەر دە جوق ەمەس. سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق پەريناتالدىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ەلەنا كاليۋجنايانىڭ دەرەگىنشە, تەرىسكەيدە كەيىنگى ءتورت جىلدا اتالعان باعدارلامامەن 334 ءسابي ومىرگە كەلگەن. وكىنىشكە قاراي, بولىنگەن كۆوتالار تولىق يگەرىلمەي وتىر.
ماسەلەن, 2021 جىلى بولىنگەن 217 كۆوتامەن 110 ءسابي, 2023 جىلى 190 كۆوتامەن 89 ءسابي دۇنيەگە كەلگەن. 2024 جىلى 169 كۆوتا بولىنگەنىمەن, نەبارى 65 نارەستە تۋعان. بولىنگەن 887 جولدامادان ءتورت جىلدا 334 ناتيجە شىعۋى – ويلانتاتىن جاعداي.
بۇل كورسەتكىش سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا سۇرانىستىڭ تومەندىگىن, حالىقتى اقپاراتتاندىرۋ جۇمىسىنىڭ كەمشىن ەكەنىن اڭعارتادى. سوندىقتان قۇزىرلى ورگاندار مەملەكەت قارجىسىنىڭ ءتيىمدى جۇمسالۋىن قاداعالاپ, يگەرىلمەگەن كۆوتالاردى سۇرانىسى جوعارى وزگە وڭىرلەرگە قايتا ءبولۋ ماسەلەسىن قاراستىرعانى ءجون سياقتى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
