ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ باستاماسىمەن كوتەرىلگەن بۇل نورما تەك داۋىس (ۆوكال) فونوگراممالارىن پايدالانۋعا تىيىم ەكەنىن ايتا كەتەيىك.
«مادەني-بۇقارالىق ءىس-شارالار كەزىندە 200-دەن استام كورەرمەن الدىندا ورىنداۋشىنىڭ الدىن الا جازىلعان داۋىسىمەن (ۆوكالمەن) ونەر كورسەتۋىنە جول بەرىلمەيدى. داۋىس (ۆوكال) فونوگرامماسىن پايدالانۋ تەك ارنايى بەيىمدەلمەگەن جانە ارنالماعان ورىنداردا (يپپودرومداردا, دەمالىس ايماقتارىندا, ساياباقتاردا, سكۆەرلەردە, الاڭداردا, كوشەلەردە) رۇقسات ەتىلەدى. ياعني اشىق الاڭداردا وتكىزۋگە بولادى. بۇل اتالعان ورىنداردىڭ جاندى داۋىستا ونەر كورسەتۋگە تەحنيكالىق تۇرعىدان بەيىمدەلمەۋىمەن جانە اۋا رايى جاعدايلارىنا تاۋەلدىلىگىمەن بايلانىستى», دەلىنگەن مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ رەسمي اقپاراتىندا.
ال ساپالى تەلەديدارلىق كونتەنتىن دايىنداۋ, تەلەباعدارلامالار مەن جوبالاردى ءتۇسىرۋ بارىسىندا, اتاپ ايتساق, كونتسەرتتىڭ تولىق جازباسىن, ياعني دىبىستىڭ ساپالى جازىلۋىن كوزدەيتىن تەلەۆيزيالىق جازبالار بارىسىندا قولدانۋعا رۇقسات بەرىلەدى.
ء«ماجىلىس دەپۋتاتتارى مۋزىكالىق شىعارمالاردى ورىنداۋ كەزىندە داۋىس فونوگراممالارىن پايدالانعانى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك بەلگىلەۋدى كوزدەيتىن تۇزەتۋلەردى ازىرلەدى. ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەرگە سايكەس, 1 000 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندە ايىپپۇل كوزدەلگەن. بۇل ايىپپۇل نەگىزىنەن, ەسترادا ارتىستەرىنە, كوممەرتسيالىق جوبالارعا, جەرگىلىكتى جانە شەتەلدىك جۇلدىزدارعا قاتىستى. سەبەبى, ولاردىڭ كونتسەرتتەردەن الاتىن قالاماقىلارى ايتارلىقتاي جوعارى. سوندىقتان زاڭ بۇزۋشىلىق ورىن الۋى ورىنداۋشىلار ءۇشىن شىنىمەن ءتيىمسىز بولۋ ءۇشىن ايىپپۇل مولشەرى دە ولاردىڭ تابىسىنا ساي بەلگىلەنگەن», دەيدى مينيسترلىك.
اتالعان ۆەدومستۆونىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, فونوگرامما پايدالانعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك ارتىستەردىڭ جەكە باسىنا ەمەس, Ivent-ۇيىمدار, جەكە كاسىپكەر ء(ارتىستىڭ ونەر كورسەتۋىن ۇيىمداستىرۋشى), ۆوكاليستەر مەن شىعارماشىلىق ۇجىمدارعا جۇكتەلەتىن بولادى.
«جاڭا نورمانى قابىلداۋ مادەني ءىس-شارالار مەن كونتسەرتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ۆوكاليستەر مەن شىعارماشىلىق ۇجىمداردىڭ ورىنداۋشىلىق شەبەرلىگىن جەتىلدىرۋگە ىقپال ەتىپ, وتاندىق ەسترادانىڭ دامۋىنا جانە كورەرمەنمەن ءادىل ءارى اشىق ءوزارا ءىس-قيمىل مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا, كونتسەرتتىك ءىس-شارالاردى جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى مينيسترلىك وكىلى.
ەندى ونەر ۇجىمدارى دا جاڭا وزگەرىستىڭ اياسىندا جۇمىس ىستەۋگە ءتيىس. دەسە دە كونتسەرتتىك ۇيىمداردىڭ ساحناسى جاندى داۋىسقا دايىن با دەگەن ساۋال ءبىزدى دە تولعاندىرادى. روزا باعلانوۆا اتىنداعى «قازاقكونتسەرت» مەملەكەتتىك اكادەميالىق كونتسەرتتىك ۇيىمىنىڭ ديرەكتورى اقان ابدۋاليەۆ زاڭمەن بەكىتىلگەن شەكتەۋدىڭ كاسىبي ونەرگە تيگىزەر ىقپالى كوپ بولاتىنىن العا تارتىپ وتىر.
«جالپى, اتالعان زاڭنىڭ قابىلدانۋىن دۇرىس دەپ سانايمىن. بۇل – كاسىبي ونەر يەلەرىنە قويىلعان ورىندى تالاپ. قازىرگى تاڭدا «قازاقكونتسەرت» ساحناسىندا وسى تالاپقا ساي جۇمىس جۇرگىزىلىپ كەلەدى. كونتسەرت الدىندا ءار ءارتىس ءوز داۋىسى نەمەسە اسپاپتىق شەبەرلىگىن كورەرمەنگە تىكەلەي كورسەتۋى ءۇشىن مۇقيات دايىندالادى. وسى زاڭنىڭ ناتيجەسىندە ورىنداۋشىلىق ونەردىڭ ساپاسى ارتىپ, كاسىبي دەڭگەيدىڭ جوعارىلايتىنىنا سەنىمدىمىن. سەبەبى, كورەرمەن دە جاندى داۋىستاعى شىنايى ونەردى تاماشالاۋ مۇمكىندىگىنە يە بولادى. شىنايى ونەر يەلەرى تورگە وزادى, ال فونوگراممانىڭ ارقاسىندا اتاق-ابىروي العاندار كولەڭكەدە قالادى», دەيدى اقان ابدۋاليەۆ.
ءيا, جاساندىلىق, كوزبوياۋشىلىق شىن ونەرگە ءتان ەمەس. فونوگرامماعا زاڭمەن تىيىم سالىنۋى – ەڭ الدىمەن, جاندى داۋىستاعى ونەردى, ورىنداۋشىلىق مادەنيەتتى قورعاۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى شەشىم.
حالىق ءارتىسى رامازان ستامعازيەۆ تە فونوگرامماعا قاتىستى ءوز ويىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە, ونەر ادامدارىنىڭ كاسىبي دەڭگەيى وسپەسە, قوعامنىڭ مادەني ساپاسىنا دا قاۋىپ تونبەك.
«فونوگرامماعا قاتىستى زاڭنىڭ كەي تۇستارى تۇسىنىكسىز. قازىر ساحنادا جۇرگەن ارتىستەردىڭ ءبارى (ۇلكەندەردى قوسپاعاندا) توي-تومالاققا باراتىنى راس. ولار تويدا فونوگراممامەن ايتسا بولادى. ۇلكەن ستاديونداردا دا ايتا بەرەدى. تەك 200 ادامنان كوپ جينالعان كونتسەرتتىك ۇيىمداردا جاندى داۋىسپەن ايتۋى كەرەك. ياعني بۇل زاڭ ازىرشە انشىلەردى عانا قامتىپ وتىر. ال دومبىراشىلار, اسپاپشىلار مەن قوبىزشىلارعا قانداي شەكتەۋ بولادى؟ انشىلەردىڭ كاسىبي تۇردە وسۋىنە مۇنداي زاڭ كەرەك-اق, قولداۋ كەرەك. ءبىز قازىر جاساندىلىققا, كوزبوياۋشىلىققا ابدەن ۇيرەندىك. ونەردە جۇرگەندەردىڭ كاسىبي دەڭگەيلەرى ءوسىپ جاتقان جوق. ال دەڭگەي وسپەسە, ءبىز داڭعازا مادەنيەتتىڭ ەتەگىندە قالىپ قويامىز», دەيدى رامازان ستامعازيەۆ.
سونداي-اق ول اتالعان زاڭنىڭ ءالى تولىقتىراتىن تۇستارى بار ەكەنىن العا تارتتى.
«ەندى ءبىر جاعىنان, جاندى داۋىستى تالاپ ەتكەنمەن, انشىلەردىڭ دە ءۋاجى بار. ەلىمىزدەگى بارلىق كونتسەرتتىك زالدار جاندى داۋىستا كەش وتكىزۋگە تولىق جابدىقتالماعان. حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي كەلمەۋى مۇمكىن. بۇل جاعىنا كىم جاۋاپ بەرەدى؟» دەيدى ءانشى.
ە.راحماديەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلارمونيا ديرەكتورى ءمادي تايپين ونەر وشاعىنداعى بارلىق كونتسەرت تەك جاندى داۋىستا وتەدى دەيدى.
«فيلارمونيا – تابيعاتىنان كاسىبي مۋزىكانتتار قىزمەت ەتەتىن كاسىبي مۋزىكانىڭ ورداسى. سوندىقتان بۇل تالاپ بىزگە جاڭا مىندەت ەمەس, كەرىسىنشە بۇرىننان قالىپتاسقان كاسىبي قاعيدالارىمىزدى زاڭداستىرۋ دەپ تۇسىنگەن ءجون. فيلارمونيا ساحناسىندا بارلىق كونتسەرتتەرگە تەك جاندى داۋىستا ورىنداۋشىلار شىعادى. بىزدە دىبىس رەجيسسۋراسى تەك اكۋستيكانى ەسەپكە الا وتىرىپ, ورىنداۋشىنىڭ تابيعي داۋسىن ايقىنداۋ ماقساتىندا قولدانىلادى. بۇل تالاپتىڭ ورىندالۋىن كوركەمدىك كەڭەس, تەحنيكالىق قىزمەت جانە اكىمشىلىك جۇيەلى تۇردە باقىلاپ, قاداعالاپ وتىرادى», دەيدى ءمادي تايپين.
سونداي-اق ول زاڭدى تىيىم ورىنداۋشىعا قويىلعان شەكتەۋ ەمەس, كەرىسىنشە ونەر ساپاسىنا قويىلعان تالاپ ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«ەندى وسى زاڭنان سوڭ بىرنەشە وڭ وزگەرىس بولادى دەپ ويلايمىن. بىرىنشىدەن, تىڭدارمان مەن ساحنا اراسىنداعى سەنىم ارتادى, كورەرمەن جاندى داۋىستى ەستىپ, شىنايى ەموتسياعا كەنەلەدى. ەكىنشىدەن, ورىنداۋشىلار كاسىبي تۇرعىدا وسە تۇسەدى, ۆوكالدىق جانە اسپاپتىق دايارلىققا كوبىرەك كوڭىل بولەدى. ۇشىنشىدەن, كاسىبي مۋزىكانىڭ بەدەلى كۇشەيىپ, ۇلت اسپاپتار وركەسترلەرىنە, سيمفونيالىق جانە كامەرالىق ونەرگە ەلدىڭ قىزىعۋشىلىعى ارتادى», دەيدى فيلارمونيا باسشىسى.
جاندى داۋىستا ءان شىرقاۋ كاسىبي شەبەرلىكتى, دايىندىقتى, جاۋاپكەرشىلىكتى قاجەت ەتەدى. زاڭمەن تىيىلعان بۇل وزگەرىستىڭ ءبىر ماقساتى اق پەن قارانى ايىرىپ, ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ دەڭگەيىن كوتەرۋدى كوزدەپ وتىر.
