دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنشە, ەلىمىزدە «بوسانعاننان كەيىنگى دەپرەسسيا» دەگەن رەسمي دياگنوز جوق, تەك ايەلدەردىڭ جالپى پسيحوەموتسيونالدى جاعدايى عانا باعالانادى. دەگەنمەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ دابىل قاعاتىنداي ءجونى بار. يۋنيسەف-ءتىڭ ءمالى-مەتىنشە, بىلتىر ەلىمىزدە انالاردىڭ 60%-ى بوسانعاننان كەيىن كۇيزەلىسكە ۇشىراعان. بۇل – الەمدەگى ەڭ جوعارى كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى.
ەۋروپا مەن ورتالىق ازياداعى يۋنيسەف-ءتىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مامانى فاحريددين نيزاموۆ رەسمي ستاتيستيكانىڭ جوقتىعىنا قىنجىلىس بىلدىرەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, 2022 جىلى سەمەي قالاسىندا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ ناتيجەسىندە انالاردىڭ 59,4%-ى ءسابيلى بولعان العاشقى جىلى دەپرەسسياعا شالدىققانى انىقتالعان. بۇعان باسپانانىڭ جوقتىعى, وتباسىلىق كيكىلجىڭدەر, پسيحولوگيالىق قولداۋدىڭ بولماۋى تۇرتكى بولعان. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ (ددۇ) بولجامىنشا, ەلىمىزدەگى ايەلدەردىڭ 19-25%-ى وسى دەرتتەن زارداپ شەگۋى مۇمكىن.
مامانداردىڭ پىكىرىنشە, بوسانعاننان كەيىنگى دەپرەسسيا – ۇزاقمەرزىمدى ەموتسيونالدى, فيزيكالىق وزگەرىستەرمەن سيپاتتالاتىن كۇردەلى جاعداي. ۇيقىنىڭ بۇزىلۋى, تابەتتىڭ جوعالۋى, ءوزىن كىنالى سەزىنۋ سەكىلدى بەلگىلەر سوڭىندا انانىڭ وزىنە نەمەسە نارەستەگە زيان كەلتىرۋىنە اكەپ سوعۋى ىقتيمال. پسيحياتر اراي العوجيننىڭ ايتۋىنشا, وتاندىق مەديتسينادا دارىگەرلەردىڭ نازارى كوبىنە اناعا ەمەس, بالاعا اۋادى.
اكۋشەر-گينەكولوگ ۆلاديمير كالاشنيكوۆ گورمونالدى وزگەرىستەردىڭ اسەرى كوپ ەكەنىن العا تارتادى. «بوسانعاننان كەيىن 3 تاۋلىك وتكەن سوڭ انالاردىڭ 70%-ىندا گورمونالدى وزگەرىس پسيحيكاعا اسەر ەتە باستايدى. جاتىردىڭ قالپىنا كەلۋ ۇدەرىسىنىڭ ءوزى 6-8 اپتاعا سوزىلادى», دەيدى دارىگەر.
ددۇ-نىڭ قازاقستانداعى كەڭەسشىسى نيكولاي نەگايدىڭ پىكىرىنشە, ايەلدەر ء«السىز انا» بولىپ كورىنۋدەن قورىققاندىقتان, وزدەرىنىڭ جان كۇيزەلىسىن جاسىرىپ قالادى. سوندىقتان پسيحولوگيالىق قولداۋدى پاتروناجدىق قىزمەتكە رەسمي تۇردە ەنگىزۋ قاجەت.
بۇل ورايدا تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى سالتانات اسانوۆا ماسەلەنىڭ ءتۇيىنىن بۇرمالانعان داستۇردەن ىزدەيدى. «قازىرگى قوعامدا كەلىندەردى بوسانعان بويدا ءۇي شارۋاسىنا جەگۋ بەلەڭ العان. بۇل – دۇرىس ەمەس. اتا-بابامىز جاس بوسانعان انانى ەرەكشە كۇتىپ, 40 كۇن بويى وعان اۋىر جۇمىس ىستەتپەي, تىنىعۋىنا مۇمكىندىك بەرگەن», دەيدى تاريحشى.
راسىندا, باياعىدا كەلىنىن كۇتىپ-باپتاعان قازاقتىڭ بۇگىندە جاس انانى قولداۋسىز قالدىرۋى – ويلانارلىق جايت.
ايزات سەرىكبەك
