سۋرەت جي كومەگىمەن جاسالدى
باسپاگەردىڭ سوزىنشە, ققس-تىڭ تابيعاتىن دۇرىس تۇسىنبەي, ماسەلەنى كاسىپكەردىڭ تابىسىنا تەلۋ – قاتە پايىم.
«جالپى, ققس – كاسىپكەر ەمەس, تۇتىنۋشى تولەيتىن سالىق. ماسەلەن, تاۋار ساتىپ الساڭ, تۇبىرتەگىندە باعا ققس-پەن كورسەتىلەدى. ءبىز ماسەلەن بۇگىنگە دەيىن 3000 تەڭگەنىڭ كىتابىن ققس-تى قوسپاي, 3000 تەڭگەگە ساتىپ وتىرمىز. 3000 تەڭگەدەن 4% سالىق تولەيمىز. 120 تەڭگە. وزىمىزگە 2 880 تەڭگە قالادى. ال ەندى ققس تولەيتىن جالپىلاما سالىق رەجيمىنە (جسر), ءبىز كىتاپتى 3 480 تەڭگەگە ساتامىز. 480 تەڭگەسىن مەملەكەتكە تولەيمىز, وزىمىزگە 3 000 تەڭگە قالادى», دەيدى شىڭعىس مۇقان.
1 قاڭتاردان باستاپ سالىق رەفورماسى كۇشىنە ەنەدى. بازارداعى باعا شارىقتاۋى ىقتيمال
الايدا ماسەلە مۇنىمەن شەكتەلمەيدى. شىڭعىس مۇقان ميكروەكونوميكا زاڭدىلىقتارىنا سۇيەنە وتىرىپ, باعانىڭ ءوسۋى ساتىلىم كولەمىنىڭ ازايۋىنا اكەلەتىنىن العا تارتادى.
ء«بىر قاراعاندا شىعىن بىزگە ەمەس, كىتاپ ساتىپ الۋشىعا وتەتىن سەكىلدى. دەسە دە باسپانىڭ شىعىنى قىسقا مەرزىمدە وسپەگەنىمەن, ال ۇزاق مەرزىمدە وسەدى. سەبەبى ميكروەكونوميكا بويىنشا, كىتاپ باعاسى قىمباتتاسا, كىتاپ از ساتىلادى. بىراق باسپانىڭ وپەراتسيالىق شىعىندارى سول كۇيىندە قالادى, ياعني كىرىسپەن سالىستىرعانداعى شىعىننىڭ ۇلەسى ارتادى. بۇل – ءبىر», دەيدى ول.
سالىق تولەۋشى «تسيفرلىق بيۋدجەت» ارقىلى ءوز اۋدارىمىن كورە الادى
باسپاگەردىڭ پىكىرىنشە, ماسەلەنىڭ ءتۇپ-توركىنى ققس مولشەرلەمەسىنىڭ وسۋىندە ەمەس.
«ەكىنشىدەن, بۇل جەردە ققس-ءتىڭ 12-دەن 16-عا, ياعني 4% ءوسۋى دە ۇلكەن ماسەلە ەمەس. ەڭ باستى ماسەلە ەندى جسر-لەر ءبىز سەكىلدى شاعىن كاسىپتەردىڭ – كوبىنە وڭايلاتىلعان سالىق رەجيمىندەگىلەردەن (وسر) ساتىپ الاتىن كىتابىن ەسەپكە الا المايدى», دەيدى شىڭعىس مۇقان.
شىڭعىس مۇقان وسى سەبەپتى جسر-لەر ءۇشىن وسر-لەردىڭ جسر-گە وتكەنىن ءتيىمدى دەپ سانايدى. ال باسپا سالاسىنىڭ ءوزى ەكونوميكالىق قىزمەت تۇرلەرىنىڭ جالپى جىكتەۋىشى بويىنشا وسر-گە جاتاتىن كاسىپ تۇرلەرىنىڭ قاتارىندا. بۇل جاعداي ءىرى كىتاپ دۇكەندەرى مەن شاعىن باسپالاردىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناسقا اسەر ەتپەك.
«باسپا سالاسى ەكونوميكالىق قىزمەت تۇرلەرىنىڭ جالپى جىكتەۋىشى تىزىمىندە وسر-گە جاتاتىن كاسىپ تۇرلەرىنە كىرەدى, بىراق ەگەر بىزدەن كىتاپ الىپ ساتاتىن ءىرى كىتاپ دۇكەندەرى ءۇشىن بىزبەن – وسر-لەرمەن جۇمىس ىستەۋ ءتيىمسىز», دەيدى باسپاگەر.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل تەك – شاعىن باسپالارعا ەمەس, ءىرى كىتاپ دۇكەندەرىنە دە ۇزاق مەرزىمدى قاتەر.
«بۇل جەردە ءىرى كىتاپ دۇكەندەرى ءۇشىن دە, ياعني بارلىق جسر-لەرگە دە ۇزاق مەرزىمدە قاتەر بار. ولار بىزدەن كىتاپ الماسا, ولار دۇكەندەرىندە نە ساتادى. ال شاعىن باسپالار ءۇشىن ءوز كىتابىمىزدى وقىرماندارعا تىكە ساتاتىن كانالدار بار, ايتالىق ماركەتپلەيستەر, ۇلكەن دۇكەندەر بىزدەن كىتاپ الماسا دا, شاعىن باسپالار بانكروت بولمايدى.
كىتاپ – بۇل نان ەمەس. باسپاداعى كىتاپتاردىڭ كوبى بىرەگەي, ياعني زياتكەرلىك قۇقىقپەن باسپا عانا شىعارا الادى. ال وقىرمان وقىعىسى كەلەتىن كىتابىن ونلاين تاپسىرىس بەرىپ قويىپ, بىرنەشە كۇن كۇتە الادى. سوندىقتان بۇل جەردە – جسر مەن وسر سوعىسىندا تەك قانا وسر ۇتىلادى دەگەن ءسوز ەمەس. ءيا, وسر قىسقا مەرزىمدە ۇتىلسا, جسر ۇزاق مەرزىمدە ۇتىلادى. ال كەز كەلگەن كاسىپتە ماڭىزدىسى – ۇزاق مەرزىمدەگى ناتيجە», دەيدى باسپاگەر شىڭعىس مۇقان.
