قازاقستاندا ۆولەيبولدىڭ دامۋىنا سانالى عۇمىرىن ارناپ, ويىنشى, جاتتىقتىرۋشى ءارى تالىمگەر رەتىندە ءوز قولتاڭباسىن قالدىرعان سونداي تۇلعالاردىڭ ءبىرى شالبارباەۆ ءامرا مۇحاتاي ۇلى. ول 1972 جىلدىڭ 3 ناۋرىزىندا الماتى وبلىسى, ۇيعىر اۋدانىنى, كەتمەن اۋىلىندا دۇنيەگە كەلدى.
اسقار تاۋ اكەسى مۇحاتاي شالبارباەۆ كولحوزدا ادال ەڭبەك ەتىپ, ەل ىرىسىن ماڭداي تەرىمەن ارتتىرعان بولسا, اناسى ءتۇرسىنبيبى ازيەۆا اۋىل تىرشىلىگىنىڭ اۋىر جۇگىن كوتەرىپ, التى بالانى دۇنيەگە اكەلىپ, مەيىرىم مەن سابىردى, ەڭبەكقورلىق پەن تاتۋلىقتى بويىنا سىڭىرە تاربيەلەگەن اياۋلى انا ەدى. وسىنداي قاراپايىم دا پاراساتتى وتباسىندا ءوسۋى ءامرانىڭ ومىرلىك ۇستانىمدارىنىڭ قالىپتاسۋىنا بەرىك نەگىز قالادى.
ءامرا مۇحاتاي ۇلى 1995 جىلى الماتى قالاسىنداعى قازاقتىڭ سپورت جانە تۋريزم ينستيتۋتىنا وقۋعا ءتۇسىپ, 1999 جىلى «ۆولەيبولدان جاتتىقتىرۋشى» ماماندىعى بويىنشا جوعارى وقۋ ورنىن ءساتتى ءتامامدادى. 2000–2004 جىلدار ارالىعىندا ەڭبەك جولىن الماتى قالاسىنداعى №104 قازاق ورتا مەكتەبىندە دەنە تاربيەسى ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ باستادى. 2004 جىلدان باستاپ قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن الماتى قالاسىنداعى نارحوز ۋنيۆەرسيتەتىندە اعا وقىتۋشى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. وسى جىلدار ارالىعىندا ءبىلىم مەن سپورتتى قاتار ۇشتاستىرىپ, جوعارى وقۋ ورداسىندا بولاشاق مامانداردى تاربيەلەۋگە بار كۇش-جىگەرىن ارنادى.
اعا وقىتۋشى رەتىندە تەك كاسىبي ءبىلىم بەرۋمەن شەكتەلمەي, ستۋدەنتتەردىڭ بويىنا ءتارتىپ پەن تاباندىلىقتى, جاۋاپكەرشىلىك پەن سالاۋاتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋعا ەرەكشە ءمان بەردى. ۆولەيبول سپورتى ارقىلى جاستاردىڭ جىگەرىن جانىپ, كوماندالىق رۋحتى, ءوزارا سەنىم مەن جەڭىسكە ۇمتىلىستى تاربيەلەپ كەلەدى. ونىڭ جەتەكشىلىگىمەن دايىندالعان ستۋدەنتتەر ءتۇرلى دەڭگەيدەگى جارىستاردا جوعارى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىپ, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ابىرويىن اسقاقتاتتى.
دەنە تاربيەسى, ۆولەيبول, سپورتتىق پەداگوگيكا جانە سپورتتىق ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋ سالاسىندا كاسىبي بەدەلى قالىپتاسقان شالبارباەۆ– پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ ماگيسترى, 25 جىلدان استام ەڭبەك ءوتىلى بار تاجىريبەلى اعا وقىتۋشى ءارى جاتتىقتىرۋشى. ول – قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۆولەيبول ارداگەرلەرى فەدەراتسياسىنىڭ بەلسەندى مۇشەسى. قازاقستان نامىسىن قورعاپ, رەسەي, وزبەكستان, قىرعىزستان, برازيليا مەملەكەتتەرىندە وتكەن حالىقارالىق تۋرنيرلەرگە, سونداي-اق ەل ىشىندەگى ءىرى جارىستارعا بىرنەشە رەت قاتىسقان.
ۇزاق جىلدار بويى جوعارى وقۋ ورنىندا قىزمەت اتقارىپ, ۆولەيبول كوماندالارىن دايىنداعان كەيىپكەرىمىزدىڭ جەتەكشىلىگىنەن وتكەن سپورتشىلار قالالىق, رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق جارىستاردا جۇلدەلى ورىندارعا يە بولىپ, ەل نامىسىن قورعادى. ونىڭ ءتالىمىن العان شاكىرتتەردىڭ كوپشىلىگى ءىرى قالالىق, رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق تۋرنيرلەردىڭ جەڭىمپازدارى اتانىپ, كەيىن كاسىبي سپورت كلۋبتارىندا, سونداي-اق ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە جاتتىقتىرۋشى, پەداگوگ رەتىندە ءوز جولىن جالعاستىردى.
ونىڭ قولىنان ءتالىم العان, ۆولەيبولدان سپورت شەبەرلىگىنە ۇمىتكەر اتانعان شاكىرتتەر قاتارىندا: ازاروۆا اليونا ۆلاديميروۆنا, ەركەنگازينا ايدانا ەربولوۆنا, ەرجان ارۋجان, ستانكەۆيچ ەليزاۆەتا دميتريەۆنا, تولەگەنوۆا اقنيەت بەرىكقىزى, تيان دارينا دميتريەۆنا, ۋسەينوۆا الينا رۋستامجانوۆنا, مامبەت امينا سەرىكقىزى, كوندراتەنكو انگەلينا ۆالەرەۆنا, ساعناي مانشۇك قۋانىشقىزى, ءالجان ءىنجۋ تالعاتقىزى, كاراتاەۆا ديانا سەرگەەۆنا, ورازباەۆا داليا قايراتوۆنا بار.
امرا مۇحاتاي ۇلىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن نارحوز ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتىك كوماندالارى مەن ارداگەرلەر قۇرامالارى ۇلتتىق جانە حالىقارالىق ارەنالاردا تۇراقتى تۇردە جوعارى ناتيجەلەر كورسەتىپ كەلەدى. اسىرەسە 2024 جىلى ونىڭ جۇيەلى دايىندىعى مەن كاسىبي باسشىلىعىنىڭ ارقاسىندا سەگىز ستۋدەنتكە بىردەي «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سپورت شەبەرلىگىنە كانديدات» اتاعىنىڭ بەرىلۋى – جاتتىقتىرۋشىنىڭ دارىندى سپورتشىلاردى قالىپتاستىرۋداعى ەرەكشە قابىلەتىنىڭ دالەلى.
ونىڭ پەداگوگيكالىق مادەنيەتى, تەرەڭ ادىستەمەلىك دايىندىعى, جاستاردى سەندىرە ءارى شابىتتاندىرا ءبىلۋ قاسيەتى ءوڭىر سپورتىنىڭ دامۋىنا ۇزاق مەرزىمدى سەرپىن بەرىپ وتىر. سونىمەن قاتار ارداگەرلىك سپورتتاعى جاڭا كوشباسشىلاردىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتىپ, ۆولەيبولدى ۇرپاقتار اراسىن جالعايتىن رۋحاني ءارى سپورتتىق قۇندىلىق دەڭگەيىنە كوتەرە ءبىلدى.
ال ارداگەرلەر ۆولەيبول فەدەراتسياسى اياسىندا ول تەك قاتىسۋشى عانا ەمەس, نەگىزگى ۇيىمداستىرۋشى تۇلعا رەتىندە تانىلعان. ارداگەرلەر اراسىندا وتەتىن جارىستاردىڭ بارلىعىنا دەرلىك بەلسەنە قاتىسىپ, تۋرنيرلەردىڭ جوعارى دەڭگەيدە وتۋىنە جەتەكشىلىك جاساپ كەلەدى.
امرا مۇحاتاي ۇلى سپورت پەن ءبىلىم سالاسىنداعى ۇزاق جىلعى جۇيەلى ەڭبەگى ءۇشىن كوپتەگەن بەدەلدى ماراپاتتارعا يە بولدى. ولاردىڭ قاتارىندا حالىقارالىق ارداگەرلەر تۋرنيرلەرىندە قول جەتكىزگەن جەڭىستەرى ءۇشىن تابىستالعان مەدالدار مەن اتاقتار بار. بۇل جەتىستىكتەر ونىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى سپورتتىق دايىندىعىن عانا ەمەس, جارىس تاجىريبەسى مول, تاكتيكالىق ويلاۋى قالىپتاسقان كاسىبي سپورتشى ەكەنىن ايقىن كورسەتەدى.
امرا مۇحاتاي ۇلىنىڭ وتباسى – ءبىلىم مەن پاراسات, سۇيىسپەنشىلىك پەن تاتۋلىق ۇيلەسكەن بەرەكەلى شاڭىراق. ومىرلىك سەرىگى, جان جولداسى قالامقاس الايدارقىزى – عىلىم جولىندا ءوز ورنىن تاپقان, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, ۇلاعاتتى ۇستاز, جوعارى وقۋ ورنىندا ءدارىس وقىپ, سانالى عۇمىرىن جاستارعا ءتالىم مەن تاربيە بەرۋگە ارناعان جان.
بۇل ونەگەلى شاڭىراقتا ءۇش ۇل ءوسىپ كەلەدى. تۇڭعىشى – ايبەك ءامرا ۇلى, الماتى قالاسىنداعى «Qalam High School» جەكە مەكتەبىنىڭ 10-سىنىپ وقۋشىسى, ىزدەنىمپاز دا زەرەك جاس, اتا-اناسىنىڭ ءۇمىتىن اقتاپ كەلە جاتقان تالاپتى شاكىرت. ورتانشى ۇل الىبەك پەن كەنجە ۇل اليحان — الماتى قالاسىنداعى №173 مەكتەپ-ليتسەيىندە ءبىلىم الۋدا. الىبەك – سەگىزىنشى سىنىپتىڭ, ال اليحان – ءتورتىنشى سىنىپتىڭ وقۋشىسى. ەكەۋى دە زەرەك, تاربيەلى, سپورت پەن بىلىمگە بەيىم ۇلدار.
امرا مۇحاتاي ۇلى ۆولەيبولدى جۇرەگىمەن سەزىنگەن, سپورت ارقىلى رۋح تاربيەلەگەن, جەڭىستەن بۇرىن ادامدى بيىك قويعان جان. ونىڭ ۆولەيبول سپورتىنا قوسقان ۇلەسى جىلنامامەن ەمەس, تاربيەلەگەن شاكىرتتەرىنىڭ تاعدىرىمەن, قالىپتاستىرعان مىنەزىمەن ولشەنەدى. وسىنداي ازاماتتار باردا ۆولەيبول دا, سپورت رۋحى دا بيىكتەي بەرمەك.
نۇرپەيىس قونىسباي,
ۆولەيبولدان قازاقستان قۇراماسىنىڭ مەملەكەتتىك جاتتىقتىرۋشىسى
