فوتو: قارجى نارىعىن زەرتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى
تومەندە مۇنى قالاي جاساۋ كەرەكتىگى تۋرالى تولىق نۇسقاۋلىق بەرىلگەن.
قاجەتتىلىكتى انىقتاڭىز
كرەديتتى رەسىمدەۋ الدىندا وزىڭىزگە سۇراق قويىڭىز: مەن شىنىمەن كرەديتسىز جاساي المايمىن با؟ كرەديت – بۇل قارجىلىق كومەك قانا ەمەس, سونىمەن قاتار بەلگىلەنگەن مەرزىمدە ورىندالۋى كەرەك قارجىلىق مىندەتتەمە ەكەنىن ەستە ساقتاۋ ماڭىزدى.
كرەديتتىك جۇكتەمەنى ەسەپتەڭىز
قارىز الۋدى شەشپەس بۇرىن, ءسىزدىڭ كىرىستەرىڭىزدىڭ قانشا بولىگىن كرەديتتەر الىپ جاتقانىن انىقتاڭىز. بۇل كورسەتكىش بورىش جۇكتەمەسىنىڭ كوەففيتسيەنتى (بجك) دەپ اتالادى – كرەديتتەر بويىنشا بارلىق اي سايىنعى تولەمدەردىڭ جيىنتىق ايلىق كىرىسكە قاتىناسى.
بجك-نى كەلەسى فورمۋلامەن ەسەپتەۋگە بولادى:
بجك = (قارىزدار بويىنشا بارلىق اي سايىنعى تولەمدەردىڭ سوماسى / ايلىق كىرىس) × 100%
قازاقستاندا زاڭنامالىق شەكتەۋلەر بەلگىلەندى: كرەديت الۋ ءۇشىن قارىز الۋشىنىڭ بجك-سى 50%-دان اسپاۋى كەرەك. بۇل كىرىستىڭ جارتىسى كۇندەلىكتى شىعىستارعا (ازىق-ت ۇلىك, تۇرعىن ءۇي, كولىك جانە كۇتپەگەن شىعىندار) قالۋى كەرەك دەگەندى بىلدىرەدى. قارىز بويىنشا اي سايىنعى تولەمدى بانك سايتتارىنداعى كالكۋلياتورلاردىڭ كومەگىمەن ءوز بەتىنشە تەكسەرۋگە بولادى.
ءار ءتۇرلى بانكتەردەگى شارتتاردى سالىستىرىڭىز
كرەديتتى تاڭداماس بۇرىن جىلدىق ءتيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسىن (جتسم) سالىستىرىڭىز, سەبەبى ول كوميسسيالار مەن ساقتاندىرۋدى ەسكەرە وتىرىپ, كرەديتتىڭ تولىق قۇنىن كورسەتەدى جانە قارىز بويىنشا اي سايىنعى تولەمدى ناقتىلايدى. بىرنەشە بانكتىڭ ۇسىنىستارىن تەكسەرىڭىز: پايىزدىق مولشەرلەمەلەردەگى ايىرماشىلىق ايتارلىقتاي بولۋى مۇمكىن.
ءوزىڭىزدىڭ كرەديتتىك تاريحىڭىزدى تەكسەرىڭىز
كرەديتتى رەسىمدەۋ الدىنداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى قادام – كرەديتتىك تاريحتى تەكسەرۋ. ءسىزدىڭ كرەديتتىك تاريحىڭىز جاقسى ەكەنىنە كوز جەتكىزىڭىز. كەز كەلگەن تولەم مەرزىمىن كەشىكتىرۋ, ءتىپتى ەسكى بولسا دا, بانكتىڭ كرەديت بەرۋ تۋرالى شەشىمىنە اسەر ەتۋى مۇمكىن.
كرەديتتىك تاريح تۋرالى ەسەپتى eGov.kz مەملەكەتتىك قىزمەتتەر پورتالىنان نەمەسە ءبىرىنشى كرەديتتىك بيۋرونىڭ سايتىنان الۋعا بولادى. ەگەر ەسەپتە قاتەلەر نەمەسە وتەلگەن ەسكى قارىزداردى تاپساڭىز – تۇزەتۋگە سۇراۋ سالۋ جىبەرىڭىز. جاقسى كرەديتتىك تاريحتان تەك ماقۇلداۋ عانا ەمەس, سول سياقتى كرەديتتىڭ شارتتارى دا بايلانىستى بولۋى مۇمكىن.
