تۇركى الەمىن بىرىكتىرۋشى تۇلعا

دجوناتان ايتكەننىڭ ن.نازارباەۆ تۋرالى كىتابى تۇرىك تىلىندە شىقتى اتالعان ءىس-شاراعا كىتاپتىڭ اۆتورى دج.ايتكەن, قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىسى ب.امىرەەۆ, تۇركيانىڭ بەلگىلى قوعامدىق ۇيىمدارى “تۇرىك وشاقتارى” باس حاتشىسى و.كاۆۋندجۋ مەن “ديا­لوگ–ەۋرازيا” تۇعىرناماسىنىڭ باس ۇيلەستىرۋشىسى ح.توكاك, بەلگىلى ساياسي قايراتكەر, حالىقارالىق قو­جا احمەت ياساۋي قورىنىڭ پرە­زي­دەنتى ن.ك.زەيبەك, حالىقارالىق قوجا احمەت ياساۋي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وكىلەتتى توراعاسى و.حوراتا, بۇرىن­عى مەملەكەتتىك مينيستر ا.اندي­جان, ءىرى تۇرىك ىسكەر ادامدارى: “چا­لىك حولدينگ” توراعاسى ا.چالىك پەن “كيبار حولدينگ” توراعاسى ا.كيبار جانە باسقا بەلگىلى سايا­ساتكەرلەر, قوعام قايراتكەرلەرى, ديپلوماتتار, جۋرناليستەر, كىتاپ ساراپشىلارى قاتىستى. تۇساۋكەسەردە ەلشى ب.امىرەەۆ كى­تاپتىڭ اۆتورىنا تۋىندىنىڭ باستى كەيىپكەرى ن.نازارباەۆتىڭ جاس قازاقستان مەملەكەتىنىڭ قالىپتا­سۋىن­داعى, جاڭارىپ قايتا قۇرى­لۋى­نداعى, دامىپ, تابىستارعا جە­تۋىن­دەگى ءرولىن تولىق اشىپ جازعانى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى. سونداي-اق, ن.نازارباەۆتىڭ سىرتقى ساياساتتاعى باستى جەتىستىكتەرى مەن باستامالارى تۋرالى, اتاپ ايتقاندا, تاۋەلسىز مەم­لەكەتتەر دوستاستىعىنىڭ قۇ­رى­لۋى, قازاقستاننىڭ ءوز ەركىمەن يادرولىق قارۋدان باس تارتۋى, تا­ريحتا تۇڭعىش رەت ازيادا ىنتىماق­تاستىق پەن قاۋىپسىزدىك تەتىگى – اوسشك قۇرىلۋى, سىرتقى شەكا­را­لاردىڭ تابىستى دەماركاتسيالانۋى وركەنيەتتەر ۇنقاتىسۋىن دامىتۋعا قوسقان ۇلەسى, تۇركى الەمىنىڭ ءبىرى­گۋىن­دەگى ماڭىزدى ءرولى تۋرالى اڭگى­مە­لەدى. ب.امىرەەۆ: “الەمدىك دەڭ­گەي­دەگى بەلگىلى ساياساتشى ن.نا­زار­باەۆ تۋرالى كوپتەگەن كىتاپتار جا­زىلعان. بۇل كىتاپتىڭ ەرەكشە قۇن­دىلىعى سوندا, ونى باتىس جازۋ­شى­سىنىڭ باتىس وقىرمانىنا جانە قازاقستان مەن ونىڭ كوشباس­شى­سى­نا باتىستىق كوزقاراس تۇرعىسىنان جازعانىندا بولىپ وتىر. تۇركيادا پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ وتە جاقسى تانىمال. دەگەنمەن, تۇركيا باتىس الەمىنىڭ دە ءبىر بولىگى بولىپ تابى­لا­دى جانە دجوناتان ايتكەن مىر­زانىڭ كىتابى تۇرىك وقىرماندارىنا ن.نازارباەۆتى جانە قازاقستاندى باسقا ءبىر ماڭىزدى جاعىنان – با­تىس­تىق قىرىنان كورۋگە كومەك­تەسەدى”, – دەپ اتاپ ءوتتى. كىتاپتىڭ اۆتورى دج.ايتكەن كى­تاپتىڭ تۇرىك تىلىنە اۋدارىلعانىنا قۋانىشىن جەتكىزە وتىرىپ, ن.نا­زارباەۆ تۋرالى كىتاپتى قولىنا الۋىنىڭ باستى سەبەپتەرىنە قىس­قا­شا توقتالدى. “بىرىنشىدەن, مەنى ن.نازارباەۆتىڭ تاڭقالدىرارلىق ءومىر جولى وتە قىزىقتىرعانىن اي­تۋىما بولادى. بۇل – كىشكەنە اۋىلدان باستالىپ, قازاقستان مەن ورتالىق ازياداعى ن.نازارباەۆتىڭ بۇگىنگى ورنىنا دەيىن اكەلەتىن جول. ەكىنشىدەن, قازاقستان باسشىسىنىڭ ديپلوماتيالىق ونەرى مەن شەبەر­لىگى. قازاقستان تاۋەلسىزدىك العان جىلدارى بارلىق كورشىلەرىمەن شەكاراسى بەكىتىلمەگەن مەملەكەت ەدى. ءبىر مەملەكەتتىڭ ەشبىر قاقتى­عىس­سىز شەكاراسىن بەكىتۋى وڭاي ءنار­سە ەمەس, دەگەنمەن, قازاقستان ءوزى سەكىلدى جاڭادان تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەن كورشى ەلدەرمەن قا­تار, رەسەي, قىتاي سەكىلدى ءىرى مەملەكەتتەرمەن دە شەكاراسىن نىق بەكىتىپ, حالىقارالىق ساحنادا ءوزىنىڭ ورنىن تابا ءبىلدى. ۇشىنشىدەن, ن.نازارباەۆتىڭ ساياسي كارەراسى. سوناۋ دج.كەننەدي مەن ن.حرۋ­ششەۆ­تىڭ كەزىنەن باستاۋ العان الەمدەگى ءبىر­دەن-ءبىر ساياساتكەر دەسەم جازباي­تىن شىعارمىن. ءدال سول كەزدە ەندى عانا كومسومولعا كىرىپ, ساياساتقا قادام باسقان جاس جىگىت ن.نازارباەۆ ساياساتكەر رەتىندە قالىپتاسىپ, سايا­سي كارەراسى بۇگىنگى كۇنگە دەيىن جال­عاسىپ كەلە جاتىر. بۇل وقي­عا­لاردىڭ قىزىقتىراتىنى ءسوزسىز”, – دەدى دج.ايتكەن. تۇركيانىڭ بەلگىلى “تۇرىك وشاق­تارى” قوعامدىق ۇيىمى باس حات­شىسى و.كاۆۋندجۋ اتالعان ۇيىم تاراپىنان ن.نازارباەۆقا “تۇركى الەمىنە قىزمەت” ماراپاتى بەرىلىپ, وسى ۇيىم جۋرنالىندا قازاقستان مەن پرەزيدەنت ن.نازارباەۆقا ارنالعان 9 ماقالا جارىق كورگەنىن, سون­داي-اق ن.نازارباەۆ ەسكەرت­كى­شى­نىڭ انكارانىڭ بايىرعى دا كوركەم “جاستار” ساياباعىنا ورناتىلعانىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان پرەزيدەنتىنە وسىنداي قۇرمەت, بىرىنشىدەن, تۇركى الەمىن بىرىكتىرۋ, ەكونوميكالىق جانە مادەني سالالاردى تىعىز باي­لانىستىرۋ جولىنداعى ەڭبەگىنە باي­لانىستى بولسا, ەكىنشىدەن, ن.نا­زارباەۆتى قازاقستاندى ءبىرتۇ­تاس مەملەكەت رەتىندە قالىپتاس­تى­رىپ, ەلدىڭ كەلەشەگىن كەلىستى ەتۋ جو­لىنداعى ماڭىزدى ىستەرى ءۇشىن قۇرمەتتەيتىندىكتەرىن ءبىلدىردى. و.كاۆۋندجۋ: “تۇركيا پرەزيدەنتى ا.گۇلدىڭ سوزدەرىمەن ايتقاندا, پرە­زيدەنت ن.نازارباەۆ “تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ كوشباسشىسى” جانە كوپ ەتنوستى قازاقستاندا ەتنوستىق قاقتىعىستارعا جول بەرمەگەن كوشباسشىنىڭ جەتىستىگى ءۇشىن بارلىق ادامزات اتىنان وعان العىس ءبىلدىرۋ قاجەت”, – دەدى. “ديالوگ–ەۋرازيا” تۇعىرناما­سى­نىڭ باس ۇيلەستىرۋشىسى ح.توكاك قازاقستان پرەزيدەنتى بايسالدى سايا­سات جۇرگىزۋىنىڭ ارقاسىندا ورتا­لىق ازيا مەن بۇكىل الەمدەگى ۇلگىلى كوشباسشىعا اينالعانىنا نازار اۋداردى. ول ءوز سوزىندە: “قا­زاق­ستان­داعى كوپۇلتتى حالىق­تىڭ – 130 ۇلت وكىلدەرىنىڭ مادە­نيەتىن بىرلىك, دوستىق, باۋىر­ماشىلىق ارقىلى قوسىپ وتىرعان ن.نازارباەۆ بارشامىز ءۇشىن كوشباسشىلىقتىڭ ۇلگىسى”, – دەپ اتاپ كورسەتتى. حالىقارالىق قوجا احمەت ياساۋي قورىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ك.زەي­بەك قازاقتاردىڭ تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ءبىر بولىگى ەكەندىگىن جانە تۇركى الەمىنىڭ ورتالىق ازيا­دا پايدا بولعانىن, قازاق دالا­سىن­دا ەركىندىك پەن تاۋەلسىزدىكتىڭ ءار­دايىم قۇپتالعانىن, قازاقتىڭ ءور­كەندەۋى بارلىق تۇركىتىلدەس حالىق­تاردىڭ وركەندەۋى ەكەندىگىن اتاپ ءوتىپ, “قازاقستان ەلباسى تۋرالى قولىنا قالام الىپ, ونى جارىققا شىعارعان دج.ايتكەنگە ۇلكەن العى­سىمىزدى بىلدىرەمىز”, – دەدى. سون­داي-اق, قازاقستان باسشىسىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى وسى زامانعى كوشباسشى ەكەنىنە توقتالىپ, “ن.نازارباەۆ زامانىمىزدىڭ اتاتۇركى” دەپ مالىمدەدى. بەلگىلى ساياساتكەر, عىلىم ادامى جانە بۇرىنعى مەملەكەتتىك مي­نيستر ا.انديجان “الەمدىك كوش­باس­شى ۇعىمى – قوعامنىڭ تاريحي باعاسى مەن ساياساتكەرگە دەگەن العى­سىنىڭ جەمىسى. مەنىڭ كوزقاراسىم بويىنشا, تۇركى الەمىندە ن.نازار­باەۆتىڭ ساياسات ساحناسىندا جوعارى كوتەرىلۋى تاريح بەتتەرىندە ءىزىن قالدىرادى” دەگەن وي تاستادى. كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرىنىڭ سوڭىن­دا دج.ايتكەن قولتاڭباسىن تارا­تىپ, تۇرىك تىلشىلەرىنە سۇحبات بەردى.