فوتو: Turkistan.kz
ساراپشىلاردىڭ پايىمداۋىنشا, بۇل سۇحبات جەتىستىكتەردى تىزبەلەۋ نەمەسە اقتالۋ سيپاتىنداعى ءماتىن ەمەس. ول رەفورمالاردىڭ جاڭا نورمالارى مەن كۇتىلەتىن تالاپتارىن بەكىتەتىن باعدارلىق قۇجات ءرولىن اتقارادى.
رەفورمالار – تالقى ەمەس, تالاپ
سۇحباتتا رەفورمالار قايتىمسىز ۇدەرىس رەتىندە سيپاتتالادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىلىندە «سىناپ كورۋ» نەمەسە «قاراپ كورەمىز» دەگەن ۇستانىم جوق. رەفورمالار جاڭا شىندىق رەتىندە قابىلدانىپ, وعان مەملەكەتتىك ينستيتۋتتار بەيىمدەلۋى ءتيىس. بۇل باسقارۋ جۇيەسىنە ناقتى سيگنال رەتىندە باعالانىپ وتىر: ەندىگى كەزەڭدە تالقىلاۋدان ورىنداۋعا كوشۋ قاجەت.
ءپوپۋليزمنىڭ ورنىنا جاۋاپكەرشىلىك
سالىق, تاريف جانە بيۋدجەتتىك ءتارتىپ ماسەلەلەرى «امالسىز شارا» ەمەس, كەمەل ساياساتتىڭ بەلگىسى رەتىندە تۇسىندىرىلگەن. ساياسي لەگيتيمدىك قىسقا مەرزىمدى تانىمالدىقپەن ەمەس, مەملەكەتتى داعدارىستان ساقتاي الۋ قابىلەتىمەن ولشەنەدى. وسى تۇرعىدا حالىققا ۇنامايتىن شەشىمدەر بيلىكتىڭ السىزدىگى ەمەس, ونىڭ جاۋاپكەرشىلىگى رەتىندە كورسەتىلەدى.
جاڭا قوعامدىق كەلىسىم
الەۋمەتتىك ادىلەت ۇعىمى قايتا قارالادى. اڭگىمە بارشاعا تەڭ ۇلەستىرۋ ەمەس, ناقتى مۇقتاج جاندارعا اتاۋلى كومەك كورسەتۋ جايىندا. قامتاماسىز ەتىلگەن توپتاردى جاسىرىن سۋبسيديالاۋدان باس تارتۋ قاجەتتىگى ايتىلعان. نەگىزگى قاعيدا – «تۇتىنۋىنا قاراي تولەيدى, قاجەتتىلىگىنە قاراي الادى». بۇل – ماسىلدىققا جول بەرمەيتىن, ءوزارا مىندەتكە نەگىزدەلگەن الەۋمەتتىك مودەل.
ينستيتۋتسيونالدىق كەپىل
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, مەملەكەت تۇراقتى وتەماقىلار كوزى رەتىندە ەمەس, زاڭدىلىق پەن مۇددەلەر تەڭگەرىمىن قامتاماسىز ەتەتىن اربيتر رەتىندە سيپاتتالعان. نەگىزگى ماسەلە رەسۋرستىڭ كولەمىندە ەمەس, ينستيتۋتتاردىڭ ساپاسى مەن باسقارۋ تيىمدىلىگىندە ەكەنى اتاپ وتىلەدى. وسىلايشا, قولداۋ شارالارىنىڭ سانىنان گورى ينستيتۋتسيونالدىق قايتا باپتاۋعا باسىمدىق بەرىلەدى.
ەكونوميكا: ءوسىم ماقسات ەمەس
ءىجو ءوسىمى بار ەكەنى مويىندالعانىمەن, وعان ينفلياتسيا, سالالار اراسىنداعى تەڭسىزدىك جانە ەكونوميكانىڭ ورتا دەڭگەيدە تۇرىپ قالۋ قاۋپى قاتار جۇرەدى. قۇرىلىمدىق وزگەرىستەرسىز مۇنداي ءوسىمنىڭ ۇزاققا سوزىلمايتىنى اشىق ايتىلادى. سوندىقتان باستى نازار جالاڭ كورسەتكىشتەرگە ەمەس, ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە ءوسىمنىڭ ساپاسىنا اۋدارىلادى.
بيزنەسكە جاڭا تالاپ
بيزنەس ەكونوميكانىڭ تىرەگى رەتىندە باعالانادى, الايدا وعان الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك پەن قوعامدىق مىندەتتەرگە قاتىسۋ جونىندە جاڭا ەتيكالىق تالاپتار قويىلادى. بۇل رەتتە نارىققا قارسى ريتوريكا دا, جەكە مەنشىككە قول سۇعۋ دا جوق. ەكونوميكالىق تيىمدىلىك الەۋمەتتىك لەگيتيمدىكپەن تولىقتىرىلۋى ءتيىس دەگەن ۇستانىم ايقىندالعان.
زاڭ مەن ءتارتىپ – نەگىزگى نورما
قاڭتار وقيعالارى, سىبايلاس جەمقورلىق, كوشى-قون, ارميا جانە الەۋمەتتىك ساياسات ماسەلەلەرى زاڭ ۇستەمدىگى قاعيداسى ارقىلى بىرىكتىرىلگەن. ساراپشىلار مۇنى اقتالۋ كەزەڭى اياقتالىپ, قۇقىقتى جۇيەلى قولدانۋ كەزەڭى باستالعانىنىڭ بەلگىسى دەپ باعالايدى.
تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكت
تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت ستراتەگيالىق, ءتىپتى ەكزيستەنتسيالىق باسىمدىق دەڭگەيىنە كوتەرىلگەن. بۇل باسەكەگە قابىلەتتىلىك, ەگەمەندىك جانە قاۋىپسىزدىكپەن تىكەلەي بايلانىستى. تيىسىنشە, كادر, ءبىلىم بەرۋ جانە ينستيتۋتسيونالدىق رەفورمالارعا باسىمدىق بەرىلۋى ءتيىس.
جالپى العاندا, سۇحباتتا ءبىرتۇتاس لوگيكا قالىپتاسادى: جاڭعىرتۋ – ادىلەت – زاڭ – ەڭبەك – جاۋاپكەرشىلىك. ساراپشىلار 2026 جىلعى بۇل سۇحباتتى رەفورمالار مۇمكىن نۇسقا ەمەس, ەلدىڭ ورنىقتى دامۋى ءۇشىن مىندەتتى شارت رەتىندە ىسكە اسىرىلاتىن نورماتيۆتىك شەڭبەر دەپ باعالايدى.
