مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ءار بانك دەپوزيت مولشەرلەمەسىن ءوز ساياساتىنا ساي بەلگىلەيدى. بۇل شەشىمگە ۇلتتىق بانك بەكىتكەن بازالىق مولشەرلەمە, وزگە بانكتەردىڭ ۇسىنىستارى جانە حالىقتىڭ سالىمدارىن تارتۋ ءۇشىن جۇمسالاتىن قوسىمشا شىعىندار اسەر ەتەدى.
قاي دەپوزيتتەر بويىنشا ءوسىم بايقالدى؟
2025 جىلعى 30 جەلتوقسانداعى دەرەككە سايكەس, دەپوزيت نارىعىنىڭ بىرنەشە تۇرىندە پايىز وسكەن:
-
مەرزىمسىز دەپوزيتتەر بويىنشا مولشەرلەمەنى 2 بانك كوتەردى;
-
تولىقتىرۋعا بولاتىن مەرزىمدى دەپوزيتتەردە 3 بانك وزگەرىس ەنگىزدى;
-
تولىقتىرۋعا بولاتىن جيناق دەپوزيتتەرىندە 7 بانك ءوسىم جاسادى;
-
تولىقتىرۋسىز جيناق دەپوزيتتەرىندە 5 بانك پايىزدى ارتتىردى.
ەڭ جوعارى تابىستىلىق مەرزىمدى جانە جيناق دەپوزيتتەردە تىركەلدى. كەيبىر بانكتەر بۇل سالىمدار بويىنشا جىلدىق 20–20,5 پايىز ۇسىنا باستادى. مۇنداي جوعارى پايىز, نەگىزىنەن, 3–6 ايعا اشىلاتىن دەپوزيتتەرگە قاتىستى.
قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قورى تۇسىندىرۋىنشە, بانكتەر اقشانى مەرزىمىنەن بۇرىن الۋ نەمەسە تولىقتىرۋ شەكتەلگەن سالىمدارعا جوعارى پايىز تولەۋگە دايىن. سەبەبى مۇنداي قاراجات بانك ءۇشىن تۇراقتى رەسۋرس سانالادى.
مەرزىمسىز دەپوزيتتەردە نە وزگەردى؟
مەرزىمسىز دەپوزيتتەر قازاقستان ازاماتتارى اراسىندا ەڭ كەڭ تاراعان ءونىم رەتىندە قالىپ وتىر. ونىڭ سەبەبى – اقشانى قالاعان ۋاقىتتا سالىپ, قاجەت كەزدە شەشىپ الۋ مۇمكىندىگى.
تەڭگە دوللاردى ىعىستىردى: دەپوزيتتەگى ۇلتتىق ۆاليۋتا ۇلەسى كۇرت ءوستى
2025 جىلى بازالىق مولشەرلەمە 15,25 پايىزدان 18 پايىزعا كوتەرىلگەننەن كەيىن بانكتەر بۇل سالىم ءتۇرىنىڭ شارتتارىن دا قايتا قارادى. جىل باسىندا ەڭ جوعارى پايىز 15 شاماسىندا بولسا, جەلتوقساندا 16,9 پايىزعا دەيىن ءوستى. نارىقتاعى ورتاشا مولشەرلەمە 15,3 پايىزعا جەتتى. سونىمەن قاتار مۇنداي دەپوزيت ۇسىناتىن بانكتەر سانى ارتتى.
بانكتەر اراسىنداعى باسەكە كۇشەيدى
مەرزىمدى دەپوزيتتەر سەگمەنتىندە دە وزگەرىس بار. بۇرىن بۇل ءونىمدى 4 بانك ۇسىنسا, قازىر ولاردىڭ سانى 7-گە جەتتى. ءبىر جىل ىشىندە ەڭ جوعارى پايىز 16,7-دەن 20 پايىزعا دەيىن كوتەرىلدى.
جيناق دەپوزيتتەرى بويىنشا دا وسىنداي ءۇردىس بايقالادى. تولىقتىرۋسىز جيناق سالىمدارىندا پايىز 18,5-تەن 20,5 پايىزعا دەيىن ءوستى. جىل سوڭىندا 11 بانك دەپوزيتتەردىڭ ءتۇرلى ءتۇرى بويىنشا 20 پايىزدىق تابىس ۇسىنىپ وتىر.
سالىمشىلارعا كەڭەس
ماماندار دەپوزيت تاڭداعاندا تەك جوعارى پايىزعا ەمەس, كەلىسىمشارت شارتتارىنا دا نازار اۋدارۋعا شاقىرادى. اقشانى تولىقتىرۋ, مەرزىمىنەن بۇرىن شەشۋ مۇمكىندىگى جانە بانكتىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعى ماڭىزدى.
سونداي-اق كەپىلدەندىرىلگەن وتەماقى مولشەرى ەسكە سالىندى:
-
تەڭگەدەگى جيناق دەپوزيتتەرى – 20 ملن تەڭگەگە دەيىن;
-
ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى وزگە دەپوزيتتەر – 10 ملن تەڭگەگە دەيىن;
-
شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى دەپوزيتتەر – 5 ملن تەڭگەگە دەيىن.
ەگەر ءبىر بانكتە بىرنەشە دەپوزيت اشىلسا, وتەماقى بەلگىلەنگەن شەكتەر اياسىندا, بىراق جالپى سوماسى 20 ملن تەڭگەدەن اسپاي تولەنەدى.
