قازىر قالاعا كىرەتىن كولىكتەر سانى كوبەيگەن. بۇل كوپىرمەن قالا اۋماعىنا كىرەتىن وتاندىق, شەتەلدىك اۋىر جۇك كولىكتەرى, اۆتوبۋستار جۇرۋگە ءتيىس ەدى. «كەرۋەن» كوشەسىمەن ءجۇرىپ جاتقان كولىكتەر تار جولدا كەپتەلىپ, ۋاقىتتارىن جوعالتىپ جاتادى. ونىڭ ۇستىنە قازىرگى كوپىر ەسكى, ىلعي جوندەۋ قاجەت بولىپ ءجيى جابىلىپ قالادى. مۇنىڭ ءوزى «جۇمىسشى» كەنتىندە تۇراتىن نەمەسە ول جاققا ءبىر شارۋامەن باراتىن تۇرعىندارعا دا قيىنشىلىق تۋعىزىپ, ماشينالار تىزبەگىنەن وتە الماي, اۋرەگە تۇسەدى. ەندى جاڭا كوپىر سالىنسا, وسى تىعىرىقتان شىعارمىز دەپ قالا تۇرعىندارى ءماز بولىپ قالعان ەدى, الايدا توعىز ايدا بىتەدى دەگەن كوپىردىڭ اياقتالۋ مەرزىمى ءۇش جىلعا سوزىلىپ كەتتى. اۋەلى 2024 جىلعى شىلدەدەن كولىكتەر جۇرە باستايدى دەگەن ۋادە بولعان, ەندى تەك 2026 جىلدىڭ جازىندا اياقتالادى دەپ وتىر.
جالعىز بۇل ەمەس, تۇرىك كومپانياسى جۇرگىزىپ جاتقان كوپبەيىندى اۋرۋحانانىڭ قۇرىلىسى دا پايدالانۋعا بەرىلۋ مەرزىمىنەن قاشىقتاپ كەتتى. قازاق دراما تەاترىنىڭ قۇرىلىسى دا سولاي سوزىلىپ, ايتەۋىر اياقتالماعان كۇيىندە تاپسىرىلىپ, قۇرىلىس جۇمىستارى تەاتردىڭ ءوز جۇمىسىمەن قوسارلانا جۇرگىزىلىپ, ارەڭ اياقتالعان. سوندىقتان قۇرىلىس سالاسىن باقىلاۋشىلار مەن ارحيتەكتورلار قىزمەتتەرىنە كىم كورىنگەندى قويا سالماي, مامانداردى مۇقيات تاڭداعان دۇرىس-اۋ.
ارينە, پەتروپاۆل مەن ونىڭ ماڭايىن ەكى جىل قاتارىنان سۋ باسىپ, ەلدىڭ نازارى كوبىنە تاسقىنمەن كۇرەسكە اۋدى. مىڭداعان جاڭا ءۇي سالىندى. زارداپ شەككەندەردىڭ ءبىرازىنا جاڭا ءۇي ساتىلىپ الىندى. الايدا ونىڭ شىعىنىنا كوپىرگە بولىنگەن قاراجات جۇمسالعان جوق, ارنايى قورلاردان, مەملەكەتتىك كومەكتەن كەلگەنى جاريالانعان.
جاڭا كوپىردىڭ ۇزىندىعى – 1100 مەتر. ول قالاعا ەنگەن كولىكتەردى «ۋنيۆەرسالنىي» كوشەسىنە الىپ بارادى. بۇل جاقتا تۇرعىن ۇيلەر جوق, نەگىزىنەن ءوندىرىس كاسىپورىندارى ورنالاسقان. سوندىقتان تۇرعىندار ماشينا گۇرىلىنەن قورىقپاسا دا بولادى.
قۇرىلىس جۇمىستارىن اۋەلدە كوكشەتاۋلىق «بۋكا» جشس باستاعان. الايدا ول جۇمىستى ءارى قاراي جۇرگىزە الماعان سوڭ, اكىمدىك كەلىسىمشارتتى بۇزىپ, جاڭا مەردىگەر تاپقان. «قۇرىلىس-سەرۆيس سق» جشس دەپ اتالاتىن بۇل كومپانيا ازىرگە جۇمىسقا ءجىتى كىرىسىپ جاتىر. قۇرىلىستىڭ 80 پايىزى اياقتالعان. جۋىردا وبلىس اكىمى بارلىق ءتيىستى باسشىلارمەن قۇرىلىس باسىندا بولعاندا كومپانيا باسشىسى مۇرات حارسيەۆ: «بۇگىنگە دەيىن كوپ جۇمىستار ىستەلدى. تەك تروتۋاردى اياقتاپ, بەتونداپ, جارىق تارتىپ, سۋاعار جاساۋ سياقتى قوسالقى جۇمىس قالىپ تۇر. وسىعان دەيىن 30 تەحنيكا جۇمىس ىستەگەن, قازىر اسا كوپ تەحنيكانى جۇمىلدىرۋدىڭ قاجەتى جوق. قازىر كوپىردىڭ تومەنگى قۇرىلىسى قولعا الىندى. توپىراقتى جانە باعانداردى بەكىتۋ ءۇشىن 53 مىڭ كىرپىش قالادىق, 32 مىڭ تونناداي قيىرشىقتاس, جول پولوتنوسىن جەتكىزدىك», دەيدى ول. ال «بەلگىلەنگەن مەزگىلدە تاپسىرىلا ما؟» دەگەن سۇراققا مەردىگەر «بارىنشا تىرىسامىز» دەپ جاۋاپ بەردى. كوپىر قۇرىلىسى اياقتالسا, پەتروپاۆل قالاسىنىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن ۇلكەن ولجا بولار ەدى.
پەتروپاۆل