كلاسسيك قالامگەر بەردىبەك سوقپاقباەۆتىڭ «مەنىڭ اتىم – قوجا» حيكاياتى جەلىسىمەن تۇسىرىلگەن ابدوللا قارساقباەۆتىڭ ءفيلمى الپىس جىلدان اسا ۋاقىت وتسە دە, قازاق ۇلتىنىڭ ەڭ ۇزدىك بالالار ءفيلمى بولىپ كەلەدى. وسى تۋىندىداعى سوتقار بولا تۇرا ادىلەت سۇيگىش قوجانىڭ ءرولىن سومداعان نۇرلان سانجار ۇلىن اقتىق ساپارعا شىعارىپ سالۋ ءراسىمى قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ عيماراتىندا ءوتتى.
ءىس-شارادا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆانىڭ مارقۇمنىڭ وتباسى مەن جاقىندارىنا جولداعان كوڭىل ايتۋ حاتى وقىلدى. «نۇرلان سانجار ۇلى – قازاق مادەنيەتى مەن ونەرىنىڭ دامۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان تۇلعا. ول ءوز عۇمىرىن شىعارماشىلىققا, ۇلتتىق رۋحانياتقا ارناپ, كەيىنگى ۇرپاققا ونەگە بولاتىن مول مۇرا قالدىردى. ونەرسۇيەر جۇرتشىلىققا ءالى كۇنگە قۇندىلىعىن جويماي كەلە جاتقان ابدوللا قارساقباەۆتىڭ «مەنىڭ اتىم – قوجا» فيلمىندەگى باستى رولىمەن تانىمال ونەر يەسى قازاق كينو ونەرىندەگى دارا تۇلعا بولدى. ونىڭ ەكراندا جاساعان كوركەم بەينەلەرى وتاندىق ونەر تاريحىندا ايرىقشا ورىن الادى. نۇرلان سانجار ۇلىنىڭ جارقىن بەينەسى, شىعارماشىلىق مۇراسى مەن عيبراتتى عۇمىر جولى حالقىمىزدىڭ جادىندا ماڭگى ساقتالادى دەپ سەنەمىز», دەلىنگەن اتالعان حاتتا.
سانالى عۇمىرىندا ەل رۋحانياتىنىڭ كوركەيۋىنە ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان نۇرلان سانجار ۇلى «مەنىڭ اتىم – قوجا» فيلمىنە تۇسكەننەن كەيىن ارادا 44 جىل وتكەن سوڭ, «قوش بول, گۇلسارى» فيلمىندەگى شورانىڭ ءرولىن سومداعانى بەلگىلى. دەسە دە, ول ءوزىن اكتەر رەتىندە تانىعان جوق. كەرىسىنشە, كوركەم فيلمدەرگە ستسەناري جازىپ, قالامگەر رەتىندە بىرنەشە روماندى دۇنيەگە اكەلدى. ماسەلەن, نۇرلان سانجار ۇلى – «جوشى», «باتۋ», «پەرىشتە», «قىزىل قار» اتتى روماندار مەن «اللاجار» سىندى بىرنەشە فيلم ستسەناريلەرىنىڭ اۆتورى. مارقۇممەن قوشتاسۋ سالتاناتىندا جازۋشىلار وداعىنىڭ باسقارما توراعاسى مەرەكە قۇلكەنوۆ وسى جايلاردى ءسوز ەتىپ: «بىلتىر قوناەۆ قالاسىندا بەردىبەك سوقپاقباەۆتىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىندا نۇرلان سانجار ۇلىمەن العاش جۇزدەسكەن ەدىم. سول ساتتەن باستاپ-اق كينوداعى نۇرلان مەن ومىردەگى نۇرلاننىڭ مۇلدە بولەك بولمىس ەكەنىن اڭعاردىم. ەكرانداعى البىرت, تەنتەك بالا بەينەسىنەن وزگەشە – ومىردە ول وتە قاراپايىم, ۇياڭ, ارتىق سوزگە جوق, جۇرەگى تازا, عاجاپ ءبىر قازاقتىڭ بالاسى ەكەن. وسىدان ءبىر اي بۇرىن ماعان نۇرلان سانجار ۇلىنىڭ جارى ءمادينا كەلدى. ول كىسىنىڭ ءوتىنىشى – نۇرلاننىڭ قازاقستان جازۋشىلار وداعىنا مۇشەلىككە قابىلدانۋى ەدى. ول ءوتىنىشى ورىندالدى. نۇرلان سانجار ۇلى بىرنەشە كىتاپتىڭ اۆتورى ەكەنىن, قالامى جۇيرىك ستسەناريست بولعانىن كوپشىلىك بىلە بەرمەيدى», دەدى سوزىندە.
قوشتاسۋ راسىمىندە «قازاقتىڭ قوجاسىنىڭ» دۇنيە سالار الدىندا جازۋشىلار وداعىنىڭ باسشىسىنا جازعان امانات-حاتى وقىلدى. ول حاتتا: «سىزگە مىناداي سەبەپپەن حات جولداپ وتىرمىن: 2026 جىلعى 28 قاڭتاردا جاسىم 75-كە تولادى. سونىڭ 65 جىلىن قازاق كينەماتوگرافياسى, ادەبيەتى مەن فيلوسوفيا عىلىمىنداعى شىعارماشىلىق قىزمەتكە ارنادىم. وسى جىلدار ىشىندە قىرۋار ەڭبەك اتقارىلىپ, عىلىمي زەرتتەۋلەر جاريالاندى, كوركەم جانە قۇجاتتىق فيلمدەر ءتۇسىرىلدى.
قازىرگى تاڭدا تىرشىلىكتىڭ ءتۇرلى كەلەڭسىزدىكتەرى مەن دەنساۋلىققا بايلانىستى قيىندىقتارعا قاراماستان, ءومىردىڭ سىناعىنا توتەپ بەرىپ, شىعارماشىلىق جۇمىستان قول ۇزگەن جوقپىن. سوڭعى جىلدارداعى ەڭ ماڭىزدى ادەبي ەڭبەگىم – «فيلوسوفسكي پاروحود» اتتى تاريحي رومانىم دا اياقتالۋعا جاقىن. ۋاقىت پەن ساياساتتى قالقان ەتپەي, جازۋشى رەتىندە سول ءداۋىردى شىنايى جىرلاعانىما ءوزىمدى باقىتتى سانايمىن. وسى ەڭبەكتەرىمدى وسكەلەڭ ۇرپاق ەلەپ, باعالايدى دەپ سەنەمىن.
وسىعان وراي, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ باسشىسى رەتىندە سىزدەن جازۋشىلار, ادەبيەت سىنشىلارى مەن تاريحشى عالىمداردان تۇراتىن ساراپشىلار توبىنا قولجازبامدى ۇسىنۋىڭىزدى سۇرايمىن. اتالعان روماندى «جۇلدىز» جۋرنالىندا قازاق تىلىنە اۋدارىپ جاريالاۋعا نەمەسە حالىقارالىق تۇركسوي ۇيىمىنىڭ (انكارا, تۇركيا رەسپۋبليكاسى) رەداكتسياسىنا ۇسىنۋعا مۇمكىندىك تۋادى دەپ ۇمىتتەنەمىن. سونداي-اق «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە قازاق جازۋشىلارىنىڭ رۋحاني قوزعالىسى اياسىندا ۇلكەن جانە كىشى تۇركى حالىقتارىنىڭ بىرلىگى تۋرالى ماتەريال جاريالاۋدىڭ دا رەتى كەلەر دەگەن ويدامىن. بۇدان بولەك, التىن وردانىڭ 800 جىلدىعىنا وراي جازىلىپ, جارىق كورگەن «نەجداننىي گوست – دجۋچي» جانە «باتۋ-حان» روماندارىنان تۇراتىن ديلوگيام بار» دەلىنىپتى.
وكىنىشتىسى سول, قازاق رۋحانياتىنىڭ قايتالانباس تۇلعاسى ءومىرىنىڭ سوڭعى ساتىندە ايتقان قازاق جازۋشىلارىنىڭ رۋحاني قوزعالىسى جانە تۇركى حالىقتارىنىڭ بىرلىگى تۋرالى ماقالالارىن «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە جاريالاي الماي, ومىردەن وزدى. دەسە دە, نۇرلان سانجار ۇلىنىڭ ەسىمى مەن شىعارماشىلىق مۇراسى قازاق كينوسى مەن ۇلتتىق مادەنيەت تاريحىندا ماڭگى ساقتالادى.
مارقۇمنىڭ يمانى سالامات, توپىراعى تورقا بولسىن.
