«تازا قازاقستان» • 27 جەلتوقسان, 2025

قورشاعان ورتانى كوركەيتەتىن ەكولوگيالىق باعدار

30 رەت
كورسەتىلدى
15 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدە ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك پەن قورشاعان ورتانى قورعاۋ ماسەلەسى كەيىنگى جىلدارى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ستراتە­گيالىق باسىمدىقتارىنىڭ بىرىنە اينالدى. مەملەكەت باسشى­سىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرس­تار مينيسترلىگى ازىرلەگەن «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق مادەنيەتتى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى وسى باعىتتاعى جۇيەلى ءارى ۇزاقمەرزىمدى جۇمىستىڭ نەگىزى بولىپ وتىر.

قورشاعان ورتانى كوركەيتەتىن ەكولوگيالىق باعدار

ەكولوگيالىق اكتسيالار – ناقتى ناتيجە

«تازا قازاقستان» – ۋاقىتشا ناۋقان ەمەس, قوعامنىڭ ويلاۋ جۇيەسىن وزگەرتۋگە باعىتتالعان ۇزاقمەرزىمدى ساياسات, ەكولوگيالىق ءتارتىپ پەن جاۋاپكەرشىلىكتى كۇن­دەلىكتى ءومىر سالتىنا اينالدىرۋدى مۇرات تۇتقان كەشەندى ۇلت­تىق باعدار. باستى ۇستانىمى – قورشاعان ورتانى قورعاۋ مەملە­كەتتىڭ عانا ەمەس, بۇكىل قوعامنىڭ ورتاق مىندەتى ەكەندىگىن بارشانىڭ ساناسىنا ءسىڭىرۋ.

«تازا قازاقستان» تۇجىرىم­داماسى ازاماتتاردىڭ قورشاعان ورتاعا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋىن قالىپتاستىرۋ, ەكولوگيالىق ءبىلىم بەرۋدى كۇشەيتۋ, قالدىقتاردى بولەك جيناۋ مادەنيەتىن دامىتۋ, سۋ رەسۋرستارى مەن جانۋارلار الەمىنە ۇقىپتى قاراۋدى ناسيحاتتاۋ, ەكولوگيالىق بۇزۋشىلىققا «نولدىك توزىمدىلىك» قاعيداسىن ەنگىزۋ سىندى 7 نەگىزگى باعىتتان تۇرادى, 60 ءىس-شارانى قامتيدى. مينيسترلىك بۇل جۇمىستى جەر­گىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن, ازاماتتىق قوعاممەن بىرلەسىپ جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى.

بيىل «تازا قازاقستان» اياسىندا ەل اۋماعىن قوقىستان تازار­تۋ, كوگالداندىرۋ, اعارتۋ­شىلىق باعىتتاعى 1 300-گە جۋىق ەكولوگيالىق ءىس-شارا ءوتتى. ولار­دىڭ قاتارىندا داستۇرگە اينالعان «تازا قالا», «تازا ايماق», «تازا ولكە», «تازا جاعالاۋ», ء«مول­دىر بۇلاق», «كيەلى مەكەن», «بۇ­كىلقازاقستاندىق اعاش وتىرعى­زۋ كۇنى», «بولاشاقتى بىرگە وتىر­عىزايىق» اكتسيالارى, سونداي-اق «جەر ساعاتى», «World Clean Up Day», قۇستاردىڭ حالىقارالىق كۇنى, تاعى باسقا دا يگى باستامالار بار. جوبا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە جۇزەگە اسىرىلىپ, قالالار مەن اۋىلداردى, شالعاي ەلدى مەكەندەردى قامتىدى.

باستى ماقسات – ەكولوگيالىق احۋالدى جاقسارتۋ, تازالىق مادە­نيەتىن قالىپتاستىرۋ, حالىقتى ناقتى تابيعاتتى قورعاۋ ءىس-شارالا­رىنا تارتۋ. «تازا قازاقستان» اياسىندا ارقايسىسى ناقتى مىندەت­تەردى شەشۋگە باعىتتالعان ەكولو­گيالىق اكتسيالاردىڭ كەشەنى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر.

قاسيەتتى, تاريحي-مادەني نىسانداردى اباتتاندىرۋعا, تازالاۋعا ارنالعان «كيەلى مەكەن» اكتسياسى بارىسىندا ەسكەرتكىشتەر, مەموريالدار مەن قوعامدىق ماڭىزى بار ورىنداردىڭ اۋماقتارى رەتكە كەلتىرىلىپ, ءىس-شارا ەلدىڭ مادەني مۇراسىن ساقتاۋعا, تاريحقا قۇر­مەتپەن قاراۋ مادەنيەتىن قالىپ­تاستىرۋعا ىقپال ەتەدى.

وزەندەر, كولدەر, بۇلاقتار, باسقا دا سۋ ايدىندارىنىڭ جاعا­لاۋلارىن تازالاۋعا باعىتتالعان ء«مولدىر بۇلاق» اكتسياسىنا قاتىسۋشىلار قوقىستاردى جيناپ, جاعالاۋ ايماقتارىن تازالاۋ ارقىلى سۋ رەسۋرستارىن ساقتاۋعا, تابيعي ەكوجۇيەلەردىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتۋعا ۇلەس قوسادى.

اۋىلداردا تازالىق ورنا­تۋعا, قوعامدىق كەڭىستىكتەردى اباتتاندىرۋعا, كوشەلەردى تازا­لاۋعا, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ قو­لايلى ءومىر ءسۇرۋ ورتاسىن قالىپ­تاستىرۋعا باعىتتالعان «ۇلگىلى اۋىل» اكتسياسى اياسىندا اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى.

«تازا ولكە» – كوشەلەردى, اۋلالاردى, ساياباقتار مەن سكۆەرلەردى, باسقا دا قوعامدىق كەڭىستىكتەردى تۇرمىستىق قوقىستان تازالاۋعا ارنالعان اكتسيا.

«ونەگەلى ۇرپاق» اكتسياسىنىڭ ماقساتى – ارداگەرلەر مەن قارت ادامداردىڭ اۋلالارىن, قارتتار ۇيلەرىنىڭ اۋماقتارىن تازالاۋ, اباتتاندىرۋ ارقىلى قوعامداعى قامقورلىق پەن ءوزارا كومەكتى نىعايتۋ.

بيىل «تازا قازاقستان» ەكولو­گيالىق اكتسياسى اياسىندا ەل اۋماعىن كوگالداندىرۋعا باعىتتالعان «بۇكىلقازاقستاندىق اعاش وتىر­عىزۋ كۇنى», «تۇلەكتەردىڭ اعاش ەگۋى», «جاسىل اۋلا», «جاسىل ەلدى مەكەن», «مەرەيلى وتباسى», ء«وز اعاشىڭدى وتىرعىز» سىندى اكتسيالار اياسىندا 335,6 ملن ءتۇپ اعاشتىڭ وتىرعىزىلۋى – ەكولوگيالىق تەپە-تەڭدىكتى ساق­تاۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى جۇمىس. بۇل تەك ستاتيستيكالىق كورسەتكىش ەمەس, بولاشاق ۇر­پاققا قالدىرىلاتىن ناقتى ەكولوگيالىق كاپيتال. ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە تۇراقتى تۇردە وتكىزىلەتىن جاپپاي سەن­بىلىكتەر مەن اۋماقتاردى تازالاۋ جۇمىستارىنا تۇرعىندار, ەرىكتىلەر, ستۋدەنتتەر, كاسىپورىن قىزمەتكەرلەرى, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر بەلسەندى قاتىستى.

 

العاشقى اۋقىمدى ەكوفەستيۆال

بيىل 21–26 ءساۋىر ارالىعىندا ەلىمىزدە اۋقىمدى ەكولوگيالىق ءىس-شارا ءوتتى. تاقىرىپتىق اپتا استانادا ەرىكتىلەردىڭ, بەل­سەندىلەردىڭ, ستارتاپەرلەردىڭ, ءىرى ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردىڭ قاتىسۋىمەن «تازا قازاقستان» باس­تاماسىن ىسكە اسىرۋدىڭ ءبىرىنشى جىلىنىڭ قورىتىندىلارىنا ارنالعان رەسپۋبليكالىق ەكوفەس­تيۆالدەن باستالدى. مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ەكوفەستيۆال اياسىندا يننوۆاتسيالىق ەكولوگيالىق جوبالار مەن ستارتاپتار كورمە­سى, ينتەراكتيۆتى ايماقتار ۇيىمداس­تىرىلدى.

كەشتىڭ قورىتىندىسىندا قورشاعان ورتانى قورعاۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان سالا كوشباسشىلارى ماراپاتتالدى. جەڭىمپازدار 4 اتالىم اياسىندا انىقتالدى. «ۇزدىك ەكولوگيالىق ستارتاپ جوبا» اتالىمىندا كۇن, جەل ستانسالارىنىڭ جۇمىسىن باقىلاۋعا, باسقارۋعا ارنالعان يننوۆاتسيالىق پلاتفورما – «Faceplate» جوباسى جەڭىسكە جەتتى. ەكولوگيا سالاسىنداعى عىلىمي جوبالار مەن ءبىلىم باع­دار­لامالارىنا ارنالعان «جا­سىل ۋنيۆەرسيتەت» اتالىمىندا «داۋلەت سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى» كەاق جەڭىمپاز اتاندى. «ەكولوگيالىق ءبىلىم ۇزدىگى» كونكۋرسىندا قاراعاندى وبلىسى, تەمىرتاۋ قالالىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ №16 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەبى, «ەكولوگيالىق اعارتۋ جانە اقپاراتتاندىرۋ» اتالىمىندا قوستاناي قالالىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ №7 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەبى ۇزدىك دەپ تانىلدى.

ەستافەتانى ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرى دە قابىلداپ, اپتالىق اياسىندا قا­لالار مەن اۋىلداردا 200-گە جۋ­ىق ءتۇرلى ەكولوگيالىق ءىس-شا­را ءوتتى.

 

ەل رەكوردى

«تازا قازاقستان» اياسىنداعى ماڭىزدى وقيعالاردىڭ ءبىرى ەلى­مىزدىڭ دۇنيەجۇزىلىك تازالىق كۇنى – «World Clean Up Day» حالىقارالىق اكتسياسىنا قاتىسۋى بولدى. بۇل كۇنى ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە جۇزدەگەن مىڭ ادامدى بىرىكتىرگەن اۋقىمدى ەكولوگيالىق ءىس-شارالار ءوتتى. اۋماق, اۋلالار تازالانىپ, مىڭداعان توننا قوقىس جينالدى, اعاشتار مەن بۇتالار وتىرعى­زىلدى.

باستامانىڭ اۋقىمى مەن قامتۋ دەڭگەيى «تازا قازاقستان» شەڭبەرىندە ەكولوگيالىق اكتسياعا قاتىسۋشىلار سانى جو­نىنەن ۇلتتىق رەكورد تىر­كەۋگە مۇمكىندىك بەردى. بۇل كورسەتكىش ەكو­لو­گيالىق كۇن ءتار­تى­بىنىڭ قوعامدا كەڭ قولداۋ تاپقانىن, ءار جاستاعى, ءتۇرلى ما­مان­دىق يەلەرىن بىرىك­تىرە الاتىنىن ايقىن دالەلدەدى.

تازا

20 قىركۇيەكتە «World Clean Up Day» اياسىندا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە جاپ­پاي اباتتاندىرۋ, تازالىق جۇمىسى ۇيىم­داستىرىلدى. 422 مىڭنان استام ادام سەنبىلىكتەرگە قاتىستى. 9 000 گەكتاردان استام اۋماق قوقىستان تازارتىلدى, 12 000 توننادان استام قالدىق جينالدى, 18 000 ءتۇپ اعاش پەن بۇتا وتىرعىزىلدى.

جاسالعان جۇمىس قورىتىن­دىلارى, قاتىسۋشىلار سانى, قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەر ەلىمىز تاريحىنداعى ەڭ اۋقىمدى ەكولو­گيالىق ءىس-شارالاردىڭ ءبىرى رەتىندە كينەس رەكوردتار كىتابىنا تىركەلدى.

 

بارشانى بىرىكتىرگەن باستامالار

«تازا قازاقستان» تۇجىرىم­داماسىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگىنىڭ ءبىرى – «Amanat» پار­تياسىنىڭ باستاماسىمەن جۇ­زەگە اسىپ كەلە جاتقان «تازا بەيسەنبى» اكتسياسى. اپتا سايىن وتەتىن اكتسياعا پارتيا مۇشەلەرى, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر, جاستار مەن ەرىكتىلەر بەلسەندى قاتىسادى. ءىس-شارا بارىسىندا كوشەلەر, ساياباقتار, وزەن مەن كول جاعالاۋلارى, تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنىڭ اۋماقتارى قو­قىستان تازارتىلىپ, جاسىل جە­لەك وتىرعىزىلادى. ءسويتىپ, «تازا بەيسەنبى» اكتسياسى تەك ءبىر كۇندىك تازالىق ەمەس, ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىكتى قالىپتاستىرىپ, ەكولوگيالىق مادەنيەتتى كۇن­دەلىكتى ومىرگە ەنگىزۋگە باعىتتالعان تۇراقتى داستۇرگە اينالدى. بيىل اكتسيا ءىرى قالالاردا 34 رەت وتكىزىلىپ, 2 500-دەن استام ادام قاتىستى, 29 توننادان استام قوقىس شىعارىلدى, 200-گە جۋىق كوشەت ەگىلدى.

وسىلايشا, «تازا بەيسەنبى» اكتسياسى قوعامداعى ەكولوگيالىق مادەنيەتتىڭ قالىپتاسۋىنا ناقتى ۇلەس قوسىپ كەلەدى.

قىركۇيەك ايىندا الماتى وبلىسى, تارعاپ اۋىلى تۇسىنداعى كەمپينگ-الاڭدا اۋقىمدى ەكولو­گيالىق باستاما – «Taza Qazaqstan» road-ەستافەتاسى ءوتتى. ءبىر اپتاعا جالعاسقان اۋقىمدى ءىس-شارا بارىسىندا قاتىسۋشىلار الماتى, شىمكەنت قالالارى, جامبىل, تۇركىستان, قىزىلوردا وبلىستارى ارقىلى مىڭ شاقىرىمنان استام جولدى ەڭسەردى.

ەستافەتا اياسىندا تەك قوقىس جيناۋ عانا ەمەس, دەپۋتاتتاردىڭ حالىقپەن كەزدەسۋلەرى, جاستارعا ارنالعان open-air ءىس-شارالارى, قوعامدىق قابىلداۋلار, تازا اۋادا «چەمپيوندىق رۋح» جاتتىعۋلارى ۇيىمداستىرىلدى. سونىمەن قاتار «ۆانداليزمگە جول جوق!» جوباسى شەڭبەرىندە «تۇلعالار تۇعىرى» مەموريالدىق كەشەنى, «اقىرتاس» ساراي كەشەنى, «بىرلىك» مونۋمەنتى, ەجەلگى ساۋران قالاشىعى سياقتى تاريحي نىساندار تازارتىلىپ, اباتتاندىرىلدى. وسىلايشا, road-ەستافەتا تابيعاتتى قور­عاۋ, مادەني مۇرانى ساقتاۋ, ەكولوگيالىق ءپا­تريو­تيزمدى قالىپتاستىرۋ مىن­دەتتەرىن توعىستىردى.

ەكىنشى جىل قاتا­رىنان حا­لىقارالىق قۇستار كۇنى اياسىندا قا­ناتتىلارعا قام­قورلىق تانىتۋ جۇ­مىستارى جۇر­گىزى­لىپ كەلەدى. تا­بيعات قور­عاۋ مەكەمە­لە­رىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەكتەپ وقۋشىلارىمەن, سونداي-اق ەرىكتىلەرمەن بىرلەسە قۇستاردىڭ مەكەندەۋىنە, كوبەيۋىنە قولايلى جاعداي جاساۋ ماقساتىندا ءارتۇرلى فورماداعى ۇيالار جاساپ, ورناتادى. بيىل 1–7 ءساۋىر ارالىعىندا 200-دەن اس­تام مەكتەپ اۋماعىنا 1 500-گە جۋىق قۇس ۇياسى مەن جەم­سال­عىشتار ورناتىلدى. وعان 3000-نان استام مەكتەپ وقۋشىلارى مەن تابيعات قورعاۋ مەكەمەلەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قاتىستى.

 

ءتارتىپ پەن تالاپ قاتار جۇرۋگە ءتيىس

رۇقسات ەتىلمەگەن قوقىس ورىن­دارىن جويۋ باعىتىندا قابىل­دانىپ جاتقان ءىس-شارالار دا نازار اۋدارارلىق. 1 300-دەن استام ءموبيلدى توپتىڭ 100 مىڭنان اسا رەيد جۇرگىزۋى ەكولوگيا سالاسىنداعى ءتارتىپتىڭ كۇ­شەيگەنىن كورسەتەدى. عارىشتىق مونيتورينگ ارقىلى زاڭسىز قوقىس ورىندارىنىڭ 25%-عا ازايۋى باقىلاۋ مەن تالاپتىڭ ناتيجەسى زور ەكەنىن اڭعارتادى. بۇل رەتتە تازالىق باقىلاۋمەن عانا ەمەس, سانا ارقىلى ورنىعۋعا ءتيىس. قوعامدا «تازالىق بىرەۋدىڭ مىندەتى ەمەس, ءبارىمىزدىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگىمىز» دەگەن تۇسىنىك قالىپتاسقاندا عانا ماسەلە تۇبەگەيلى شەشىلەدى.

«تازا قازاقستان» تۇجىرىم­داماسىندا جاپپاي تسيفرلاندىرۋ ماسەلەسى دە بەكىتىلگەن. قوعامنىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەردى جاپپاي پايدالانۋىنا ەرەكشە كوڭىل بولە وتىرىپ, 2024 جىلعى 5 شىلدەدەن باستاپ قىزمەت ەتەتىن @TazaQazBot تەلەگرام-چات-بوتىنىڭ نەگىزىندە حالىقتان ءوتىنىم الۋدىڭ جاڭا سەرۆيسى ازىرلەنىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. ءبىرجارىم جىلدىڭ ىشىندە چات-بوت حالىق اراسىندا كەڭىنەن تارالىپ, @TazaQazBot چات-بوتىنىڭ ىسكە قوسىلۋى مەن eGov ارقىلى ميلليونداعان ازاماتتى قامتىعان حابارلامالار حالىقپەن كەرى بايلانىستىڭ جاڭا دەڭگەيىن قالىپتاستىردى. 25 مىڭنان استام ءوتىنىشتىڭ ءتۇسۋى, ولاردىڭ باسىم بولىگىنىڭ ورىندالۋى تسيفرلىق قۇرالداردىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتەدى.

جىل باسىنان @TazaQazBot چات-بوتقا 25 676 ءوتىنىم كەلىپ ءتۇستى, ونىڭ 23 890-ى ورىندالدى, 126-سى ورىندالىپ جاتىر, 1 660-سى ءتۇرلى ساناتتاعى وزگە دە ماسەلەلەر بول­عاندىقتان, ورىنداۋدان الىنىپ تاستالدى.

چات-بوتتىڭ قىزمەتى مەملە­كەتتىك ورگانداردىڭ حالىققا جا­قىنداي تۇسكەنىن, ازاماتتاردىڭ ءوز اۋلاسى مەن كوشەسىنە بەي-جاي قارامايتىنىن بىلدىرەدى. پلات­فورما قورشاعان ورتانىڭ لاس­تانۋىنا, ەكولوگيالىق نورمالاردى بۇزۋعا «نولدىك تو­زىمدىلىك» مادە­­نيەتىن قالىپ­تاستىرۋعا ىقپال ەتەدى.

«تازا قازاقستان» تۇجىرىم­داسامىن حالىق اراسىندا كەڭىنەن تاراتۋعا وڭىرلەردەگى تانىمال ەكوبلوگەرلەر ات سالىستى. ەكو­بلوگەرلەر ءوزىنىڭ كۇندەلىكتى ومى­رىندە تازالىقتى, قوقىس سۇ­رىپتاۋدى ەكولوگيالىق ادەتكە اينالدىرعان, اعارتۋشىلىق پەن ەكولوگيالىق داعدىنى قالىپ­تاستىرۋعا باسا نازار اۋدارادى.

«تازا قازاقستان» باستاماسى تەك اۋماقتاردى تازالاۋمەن شەكتەلمەي, ەكولوگيالىق ءبىلىم مەن اعارتۋشىلىق جۇمىسقا ەرەكشە كوڭىل بولەدى. باعدارلاما اياسىندا ەلىمىزدىڭ بىرنەشە قالاسىندا جاسىل بالاباقشالار اشىلدى. وندا بالالارعا قورشاعان ورتانى قورعاۋ, قالدىقتاردى سۇرىپتاۋ, تابيعاتتى ساقتاۋ داعدىلارى ەرتە جاستان ۇيرەتىلەدى. سونىمەن قاتار جوعارى وقۋ ورىندارىندا دا ەكولوگيالىق ساباقتار, پىكىرتالاستار مەن سەمينارلار ۇيىم­داستىرىلىپ, ستۋدەنتتەردى ناقتى جوبالارعا تارتۋ ارقىلى ولاردىڭ ەكولوگيالىق ساناسىن ارتتىرۋ كوزدەلگەن. مىسالى, ۋنيۆەرسيتەتتەردە جاسالعان اكتسيالار مەن زەرتتەۋلەر ارقىلى قالدىقتاردى وڭدەۋ, جاسىل كەڭىستىكتەردى ساقتاۋ, ەكوتۋريزمدى دامىتۋ ماسەلەلەرى ناسيحاتتالادى. وسىنداي ءىس-شارالار ارقىلى «تازا قازاقستان» ەكولو­گيالىق ءبىلىم سالاسىندا تۇراقتى جۇيە قالىپتاستىرىپ, بولاشاق ۇرپاقتىڭ تابيعاتقا دەگەن جاۋاپكەرشىلىگىن نىعايتۋعا ۇلەس قوسادى.

 

تازا ورتا – ۇرپاققا امانات

جىل باسىنان بەرى «تازا قا­زاقستان» تۇجىرىمداماسى اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان اكتسيالارعا 6 ملن 400 مىڭعا جۋىق ادام, ياعني ەلىمىزدىڭ ءاربىر ءۇشىنشى تۇرعىنى قاتىستى. مۇنداي بەلسەندىلىك ەكولوگيالىق مادەنيەت بىرتىندەپ قالىپتاسىپ كەلە جاتقانىن كور­سەتەدى. ەرىكتىلەردىڭ سانى بىل­تىرعىمەن سالىستىرعاندا كوبەيىپ, شامامەن 800 مىڭعا جۋىق بولدى.

ەكولوگيالىق اكتسيا اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان شارالار بارىسىندا 844 مىڭ توننادان استام قالدىقتىڭ جينالۋى, 1,1 ملن گەكتار اۋماقتىڭ تازارتىلۋى – اتقارىلعان جۇمىستىڭ ناقتى ناتيجەسى. بۇل دەرەكتەر ەكولوگيا سالاسىنداعى باستامالاردىڭ ءسوز جۇزىندە ەمەس, ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىپ جاتقانىن دالەلدەيدى.

«تازا قازاقستان» – ەكولوگيا تۋرالى عانا ەمەس, ءتارتىپ, مادەنيەت, جاۋاپكەرشىلىك تۋرالى تۇجىرىمداما. تابيعاتتى ايالاۋ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ, تازالىقتى ساقتاۋ – ۋاقىتشا ناۋقان ەمەس, ۇلتتىڭ ءومىر سالتىنا اينالۋعا ءتيىس قۇندىلىقتار. ورتاق ءۇيىمىز – وتانىمىزدىڭ تازالىعى ءار ازاماتتىڭ كۇندەلىكتى ىسىنەن باستالادى. وسى ورايدا مەملەكەت پەن قوعامنىڭ بىرلەسكەن ارەكەتى ەكولوگيالىق مادەنيەتى جوعارى ەل قالىپتاستىرۋدىڭ بەرىك نەگىزى بولماق.

«تازا قازاقستان – تازا بولاشاق. سول بولاشاقتى قالىپتاس­تىرۋعا ۇلەس قوسۋ ارقايسىمىزدىڭ ازا­ماتتىق پارىزىمىز. وسى تۇرعىدا «تازا قازاقستان» ءار ازاماتتى بەي-جاي قالدىرمايتىن, ەلدىك سانانى نىعايتاتىن ماڭىزدى باستاما بولىپ قالا بەرمەك. تۇجى­رىمداما 2029 جىلعا دەيىن جالعاسىپ, قالدىقتاردى باسقارۋ, جاسىل جەلەك وتىرعىزۋ, ەكولوگيالىق ءبىلىم, قوعامدىق جاۋاپ­كەرشىلىكتى قالىپ­تاستىرۋ باعىتىنداعى كەشەندى شارالاردى قامتيدى. ءار ازاماتتىڭ قاتىسۋى – تابيعاتتى قورعاۋ ىسىندەگى باستى مىندەت. كوشەنىڭ تازالىعىنان باستاپ, اۋلا مەن ساياباق­تاردى قورعاۋعا دەيىنگى ءاربىر ءىس-ارەكەتىمىز ورتاق ءۇيىمىزدىڭ كەلىستى كەلبەتىن ايقىندايدى. سول ارقىلى ءبىز تازا بولاشاققا ءوز ۇلەسىمىزدى قوسامىز.

سوڭعى جاڭالىقتار