ايتۋلى ءىس-شارا سانالى عۇمىرىن كىتاپ ىسىنە ارناعان ارداگەر كىتاپحاناشىلارعا قۇرمەت كورسەتۋمەن باستالدى. جاسى توقسانعا تاياعان كۇلاش ايازبەكوۆا باستاعان ارداگەرلەر قىزىل كىلەم ۇستىمەن ءجۇرىپ ءوتىپ, وتكەن كۇننىڭ ونەگەسى جايلى ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى. عيمارات دالىزىنەن ۇيلەسىمدى ورىن العان «ۇلتتىڭ جادى – ۇلتتىق كىتاپحاناعا 115 جىل» اتتى كورمە تاعىلىم ورداسىنىڭ وتكەنى مەن بۇگىنىنەن سىر شەرتەدى. وندا ۇلتتىق كىتاپحانانىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭدەرى, دامۋ جولى, باسشىلىق ەتكەن تۇلعالار تۋرالى مول دەرەكتەر قامتىلعان.
ءىس-شارانىڭ رەسمي بولىمىندە ءسوز العان پرەزيدەنتتىڭ كەڭەسشىسى مالىك وتارباەۆ, وردالى ۇجىمدى مەرەيلى بەلەسىمەن قۇتتىقتاپ, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قۇتتىقتاۋىن وقىپ بەردى.
«قادىرلى قاۋىم, سىزدەردى ۇلتتىق كىتاپحانانىڭ قۇرىلعانىنا 115 جىل تولۋىمەن قۇتتىقتايمىن. بۇل – حالقىمىزدىڭ رۋحاني ومىرىندەگى ايتۋلى بەلەس. ۇلتتىق كىتاپحانا عىلىم مەن ءبىلىمدى, مادەنيەت پەن ونەردى, سونداي-اق اعارتۋشىلىق قىزمەتتى دامىتۋ ىسىندە ايرىقشا ءرول اتقارادى. مۇندا سيرەك كەزدەسەتىن كىتاپتاردىڭ, قولجازبالار مەن عىلىمي ەڭبەكتەردىڭ بىرەگەي قورى جيناقتالعان. وسى تەڭدەسسىز مۇرانى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ, كەلەر ۇرپاققا جەتكىزۋ وتە ماڭىزدى. سىزدەر بۇل مىندەتتىڭ ءمانىن تەرەڭ ءتۇسىنىپ, ۇلتىمىزدىڭ زياتكەرلىك الەۋەتىن كۇشەيتۋ جولىندا تابىستى ەڭبەك ەتىپ كەلەسىزدەر. بارشاڭىزعا شىنايى ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن! بۇگىندە ىرگەلى مەكەمە ۇجىمى حالىقارالىق ۇيىمدارمەن تىعىز بايلانىس ورناتىپ, كاسىبي بىلىكتىلىگىن زامان تالابىنا ساي جەتىلدىرىپ جاتىر. كىتاپحانادا قولعا الىنعان يننوۆاتسيالىق باستامالار مەن جوبالار وقىرمان قاۋىمعا ۇسىنىلىپ وتىرعان تسيفرلىق شەشىمدەر وسىنىڭ ايقىن دالەلى. ۇلتتىق كىتاپحانا ۇجىمى الداعى ۋاقىتتا دا جاڭاشىل جانە جاسامپاز ىستەرگە ۇيىتقى بولادى دەپ سەنەمىن. بارشاڭىزعا اماندىق, زور تابىس تىلەيمىن», دەلىنگەن قۇتتىقتاۋ حاتتا.
مەرەيتوي اياسىندا كىتاپحانا ۇجىمىنىڭ زاماناۋي باعىتتاعى باستامالارى, تسيفرلىق قوردى دامىتۋ, وقىرمانمەن جۇمىس فورماتىن جاڭعىرتۋ سەكىلدى جوبالار تانىستىرىلدى. سونداي-اق كىتاپحانانىڭ ءار جىلدارداعى قىزمەتىن قامتيتىن تاريحي دەرەكتەر ارقىلى ونىڭ ۇلتتىق مادەنيەت پەن ءبىلىم كەڭىستىگىندەگى ءرولى اتالىپ ءوتتى.
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى, مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى, مادەنيەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى, اقىن-جازۋشىلار, ونەر سالاسىنىڭ ماماندارى, ارداگەر كىتاپحاناشىلار مەن وقىرماندار قاتىسقان مازمۇندى ءىس-شارادا بىرقاتار ۆەدومستۆو باسشىلارىنىڭ, قالا مەن وبلىس اكىمدەرىنىڭ قۇتتىقتاۋ حاتتارى تابىستالىپ, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ بەينەقۇتتىقتاۋى كورسەتىلدى.
جازۋشى بەكسۇلتان نۇرجەكەەۆ «كوپ بىلەتىن ادامدار بار, بىراق ءبارىن بىلەتىن ادام جوق. ءبارىن بىلەتىن – كىتاپ. رۋحاني ءومىرىمىزدىڭ ايناسى, ۇلتقا قىزمەت ەتۋدىڭ جارقىن ونەگەسى – كىتاپحانا. ءومىرىن وسى يگىلىكتى ىسپەن ۇشتاستىرعان جاندارعا العىس بىلدىرەمىن», دەپ كىتاپحاناشىلارعا جۇرەكجاردى لەپەسىن جەتكىزدى.
ال اقىن اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆا ادەبيەت الىپتارىنىڭ كىتاپحاناداعى قىزىقتى وقيعالارىن بايانداپ, ءوزىنىڭ العاش وسى كىتاپحاناعا اياق باسقانداعى وقىرمان بيلەتىن كورسەتتى.
ء«بىز كىتاپحانانىڭ تاريحىمەن قاتار ءومىر سۇرگەندەردىڭ بىرەۋىمىز. بۇل كىتاپحانا جايىندا جازۋشىلار ورتاسىندا قىزىقتى دۇنيەلەر كوپ. وسپانحان اۋباكىروۆ ستۋدەنت كەزىندە وسى كىتاپحاناعا جاقسى كورەتىن قىزىن كەزدەسۋگە شاقىرىپتى. سول كۇنى قاتتى جەر سىلكىنىپ, وسپانحان ءبىرىنشى قاباتتىڭ تەرەزەسىنەن سەكىرىپ قاشىپ كەتسە كەرەك. ء«سويتىپ, مەن وسىلايشا, جاقسى كورگەن قىزىمنان ايىرىلىپ قالدىم» دەگەن ەكەن اۋباكىروۆ. قادىر مىرزاليەۆ
6 767 كىتابىن تۋعان جەرى ورالداعى قادىر ورتالىعىنا كوشىرىپ الدى. قادىردى بىلمەيتىن قازاق جوق دەسەك, سول 6 767 كىتاپتىڭ بەتتەرىندە قاداعاڭ قويعان بەلگى بار. ەندەشە, سونداي اقىن بولۋ ءۇشىن قانشا كىتاپ وقۋ كەرەك بولعان. ءابىش كەكىلباي ۇلى سوناۋ ماڭعىستاۋدىڭ تۇكپىرىندەگى ەشقانداي كىتاپ بارمايتىن, پويىز بەن ۇشاق قاتىنامايتىن تۇكپىردە وتىرىپ, بۇكىل اۋىل مەن اۋداننىڭ كىتاپحاناسىن مەكتەپتە ءجۇرىپ تاۋىسىپتى. سوندىقتان دا, ونىڭ باسى كومپيۋتەردەن دە مىقتى ەدى, كەز كەلگەن تاقىرىپتى تەرەڭ بىلەتىن. بۇل – كىتاپتىڭ ماڭىزىن, قاسيەتىن كورسەتەتىن دۇنيە», دەيدى ا.باقتىگەرەەۆا.
سالتاناتتى جيىن اياسىندا «جۇلگەسى ۇزىلمەگەن 115 جىل» اتتى اقىندار ءمۇشايراسىنىڭ جەڭىمپازدارى ماراپاتتالدى. بايقاۋ جاس قالامگەرلەردى قولداۋعا جانە پوەزيا ارقىلى كىتاپحانا قۇندىلىعىن ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان.
ايتا كەتەيىك, ۇلتتىق كىتاپحانا 1910 جىلعى 31 جەلتوقساندا ۆەرنىي قالالىق كىتاپحاناسى رەتىندە نەگىزى قالانىپ, كەيىنگى تاريحي كەزەڭدەردە وڭىرلىك جانە رەسپۋبليكالىق مارتەبەلەر بەرىلدى. ال 2020 جىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن «ۇلتتىق» مارتەبەسى بەكىتىلدى.
الماتى
