سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – جانگەلدى ابدىعالىم
ءوڭىر وقۋشىلارىنىڭ حالىقارالىق وليمپيادالار مەن دۇنيەجۇزىلىك دەڭگەيدەگى باسەكەلەردە كورسەتكەن جوعارى كورسەتكىشتەرى قاراعاندىنىڭ بۇل سالاداعى الەۋەتىن ايقىن دالەلدەيدى. روبوتتەحنيكا – بالالاردىڭ ينجەنەرلىك ويلاۋىن دامىتۋمەن قاتار, ولاردىڭ عىلىمي زەرتتەۋگە قۇشتارلىعىن ارتتىرىپ, شىعارماشىلىقپەن جۇمىس ىستەۋىنە جاڭا كەڭىستىك اشادى. جاسوسپىرىمدەر مەكتەپ قابىرعاسىندا ءجۇرىپ-اق يننوۆاتسيالىق جوبالار قۇراستىرىپ, ستارتاپتار جاساۋعا ماشىقتانىپ جاتىر. بۇل – ەلىمىزدىڭ تەحنولوگيالىق بولاشاعىنا سالىنعان ينۆەستيتسيا.
قاراعاندى وبلىسىندا روبوتتەحنيكاعا قىزىعۋشىلىق مەكتەپتەن ەمەس, بالاباقشادان باستالادى. بىرقاتار مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردا روبوتتەحنيكا بۇرىشتارى مەن قاراپايىم قۇراستىرۋشى جيىنتىقتار ەنگىزىلگەن. بۇل – بالانىڭ كەڭىستىكتى قابىلداۋىن, لوگيكالىق ويلاۋىن, دالدىك پەن جۇيەلىلىككە ۇيرەنۋىن قالىپتاستىراتىن ءتيىمدى ءادىس.
مەكتەپتەر مەن كوللەدجدەردە زاماناۋي جابدىقتالعان روبوتتەحنيكا كابينەتى جۇمىس ىستەيدى. 3D-پرينتەرلەر, ميكروكونتروللەرلەر, سەنسورلار, دروندار مەن ينجەنەرلىك جيىنتىقتاردى قولدانۋ بالالاردىڭ تەحنيكالىق تانىمىن كەڭەيتىپ, ولاردى تەوريانى تاجىريبەمەن ۇشتاستىرۋعا ىنتالاندىرادى. مۇنداي ورتادا وسكەن وقۋشىلار حاكاتوندارعا, وليمپيادالار مەن ءتۇرلى دەڭگەيدەگى جارىستارعا بەلسەندى قاتىسىپ, رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق سايىستاردا ۇزدىكتەر قاتارىنان كورىنىپ ءجۇر.
وڭىردەگى جەتەكشى ءبىلىم وشاقتارى – «مۇراگەر» مامانداندىرىلعان مەكتەپ-ليتسەي-ينتەرناتى, «دارىن» مەكتەبى, ن.نۇرماقوۆ اتىنداعى مامانداندىرىلعان مەكتەپ-ينتەرنات, №103 گيمنازيا, قاراعاندى ءىت مەكتەبى – كەيىنگى جىلدارى روبوتتەحنيكادا بيىك بەلەستەردى باعىندىرىپ كەلەدى. بۇل وقۋ ورىندارىنىڭ كوماندالارى اقش, كورەيا, تۇركيا, نيدەرلاند سياقتى مەملەكەتتەردە وتكەن روبوتتەحنيكالىق سايىستاردا جۇلدەلى ورىندارعا قول جەتكىزىپ, ەل قورجىنىن ەسەلەدى.
مەكتەپتەر اراسىندا تاجىريبە الماسۋ ۇدايى جۇرگىزىلەدى: شەبەرلىك ساباقتارى, بىرلەسكەن جوبالار, ورتاق قۇراستىرۋ لاگەرلەرى – وسىنىڭ ءبارى وبلىستاعى روبوتتەحنيكا جۇيەسىن قالىپتاستىرىپ وتىر.
قاراعاندى اقپاراتتىق تەحنولوگيالار مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ فيزيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى, كوپتەگەن حالىقارالىق جۇلدەگەرلەردى دايىنداعان ۇستاز قايرات يسمايلوۆ ءوڭىردىڭ بۇل بەلسەندىلىگىن زاڭدىلىق دەپ سانايدى.
«جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندە روبوتتەحنيكانى بولەك قاراستىرۋ مۇمكىن ەمەس. ەگەر, روبوت – دەنە بولسا, جي – ونىڭ اقىل-ويى. ەكى سالا بىرىككەندە عانا ينتەللەكتۋالدى, اۆتونومدى جۇيەلەردى جاساي الامىز», – دەيدى تاجىريبەلى پەداگوگ.
ونىڭ شاكىرتتەرى جۋىردا ابۋ-دابيدە وتكەن حالىقارالىق جارىستا ءى ورىندى جەڭىپ الىپ, قازاقستاننىڭ روبوتتەحنيكا سالاسىنداعى دەڭگەيىن تاعى ءبىر مارتە دالەلدەدى.
قاراعاندى ءىت مەكتەبىنىڭ وقۋشىلارى دا يننوۆاتسيالىق ويلارىمەن ەرەكشەلەنىپ كەلەدى. بيىل ولار يتاليادا وتەتىن حالىقارالىق جارىسقا «اۆتوماتتاندىرىلعان اكۆاريۋم» جوباسىن الىپ بارماق. جوبا بالىق شارۋاشىلىعىنا ارنالعان اۆتوماتتاندىرىلعان ەكوجۇيە قۇرۋدى كوزدەيدى. اكۆاريۋمدا بالىقتى تاۋلىگىنە قاجەتتى مولشەردە اۆتوماتتى تۇردە قورەكتەندىرەتىن قۇرىلعى, سۋ ساپاسىن باقىلاۋ جۇيەسى جانە «ينتەرنەت زاتتارى» تەحنولوگياسى ەنگىزىلگەن. بۇل پايدالانۋشىعا پارامەترلەردى قاشىقتان وزگەرتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
مەكتەپ وقۋشىلارى جاساعان تاعى ءبىر ەرەكشە جوبا – جاساندى ينتەللەكتىمەن جابدىقتالعان گيد-روبوت. اعاش پىشىنىندەگى انيماترونيك تۇرىندەگى روبوت ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى مەن مۇراجايلاردا اقپارات بەرۋشى كومەكشى بولا الادى. كەلۋشىلەرگە كابينەت ءنومىرى, ساباق كەستەسى, مۋزەي ەكسپوزيتسياسى تۋرالى اقپاراتتى داۋىس ارقىلى جەتكىزەدى. بۇل روبوتتىڭ باستاپقى نۇسقاسى بىلتىر نيدەرلاندتا وتكەن «RoboCup» جارىسىنا دايىندىق بارىسىندا قۇراستىرىلعان. كەيىن جوبا جەتىلدىرىلىپ, تولىققاندى گيد-روبوتقا اينالدى. قازىر بالقاش قالاسىنداعى تۋريستىك مۇراجايعا ەنگىزۋ ماسەلەسى تالقىلانىپ جاتىر.
قازاقستان بيىل روبوتتەحنيكا سالاسىندا تاريحي جەتىستىككە قول جەتكىزدى. اقش-تىڭ حيۋستون قالاسىندا وتكەن «FIRST World Championship – 2025» ينتەللەكتۋالدى سايىسىندا ەلىمىزدىڭ اتىنان قاتىسقان جەتى كوماندا جوعارى ناتيجە كورسەتتى. وسى كوماندالار قاتارىندا قاراعاندىداعى «مۇراگەر» مەكتەبىنىڭ «Jeltoqsun» جانە «Rasslexx» توپتارى دا بار. ولار ءوز جوبالارىن اعىلشىن تىلىندە قورعاپ, حالىقارالىق جارىستىڭ ەكى دۇركىن جەڭىمپازى اتاندى.
مەكتەپ ديرەكتورى سەيفۋلمالىك سۇلتانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل ناتيجە – پەداگوگتەر ەڭبەگىنىڭ, دۇرىس قۇرىلعان ءبىلىم بەرۋ ستراتەگياسىنىڭ جەمىسى. تاجىريبەلى ۇستازدار ءجانادىل شاكارىم مەن بەردىبەك قازىعۇلوۆ دايىنداعان شاكىرتتەر ءار جارىستا ۇزدىك اتانىپ ءجۇر. «مۇراگەر» مەكتەبى جىل سايىن اقش-تا وتەتىن «International Emerging Leaders Conference» كونفەرەنتسياسىنا تۇراقتى قاتىساتىن رەسپۋبليكاداعى جالعىز ءبىلىم وشاعى.
بيىلعى ەرەكشە جوبالاردىڭ ءبىرى – مەكتەپ قىزمەتكەرلەرىنە ارنالعان ەدەن جۋاتىن ۆەلوسيپەد. جوبا جۇمىسشى ماماندىقتارىنىڭ جىلى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ, قازىر مەكتەپ ىشىندە قولدانىسقا ەنگىزىلگەن. سونداي-اق 10-سىنىپ وقۋشىلارى اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەنۋگە ارنالعان جاساندى ينتەللەكتىگە نەگىزدەلگەن شاعىن روبوت جاساپ, وقۋشىلاردىڭ سويلەۋ داعدىسىن شىڭداۋ ماقساتىندا تاجىريبەگە ەنگىزىپ وتىر.
قاراعاندى وبلىسىندا روبوتتەحنيكاعا جاسالعان جاعداي – تۇتاس ەل بويىنشا يننوۆاتسيالىق سەرپىلىستىڭ كورىنىسى. مۇندا وقۋشىلار جارىسقا قاتىسىپ قانا قويماي, ناقتى ونىمدەر ازىرلەپ, ستارتاپ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا ۇلەس قوسىپ وتىر.
قاراعاندىداعى روبوتتەحنيكا مەن جاساندى ينتەللەكتىنىڭ دامۋى – ءوڭىردىڭ عانا ەمەس, مەملەكەتىمىزدىڭ يننوۆاتسيالىق كەلەشەگىن ايقىندايتىن ماڭىزدى قادام.
قاراعاندى وبلىسى
