ەكونوميكا • 16 جەلتوقسان, 2025

وتاندىق ءونىم, وزىق تەحنولوگيا

21 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

قاراعاندى وڭىرىنەن كەيىنگى ون ايداعى كورسەتكىش بويىنشا 4 ترلن تەڭگەنىڭ ءونىمى شىعارىلىپتى. وسىعان وراي وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە ونەركاسىپ باسقارماسى كوشەلى كورسەتكىشكە ۇلەس قوسىپ وتىرعان «Kaz-metiz» جشس مەن «WEC Trade» كاسىپورنىنا ءباسپاسوز تۋرىن ۇيىمداستىردى.

وتاندىق ءونىم, وزىق تەحنولوگيا

سۋرەتتى تۇسىرگەن – الەكساندر مارچەنكو

«Kaz-metiz» كاسىپورنى – ورتالىق ازيادا دايىن ارماتۋرالىق ارقان مەن مىرىشتالعان سىمعا دەيىن تولىق اي­نا­لىممەن جۇمىس ىستەيتىن جالعىز كا­سىپورىن. زاۋىتتىڭ العاشقى قادامى مەملەكەتتىك يمپورتتى الماستىرۋ باع­دارلاماسىنان باستالعان. ون التى جىل ىشىندە ءونىم كولەمى جىلىنا 5 مىڭنان 35 مىڭ تونناعا دەيىن وسكەن. ەندىگى مەجەلەرى – 50 مىڭ تونناعا جەتۋ.

زاۋىت باسشىسى دميتري مالاحوۆ كومپانيا 1,8 ملرد تەڭگەگە جاڭعىرتۋدىڭ العاشقى كەزەڭىن اياقتادى دەيدى.

– ءبىز كاسىپورىن جۇمىسىن 2008 جىلدىڭ سوڭىندا باستادىق. بىراق كا­سىپ­ورىن تۋعان كۇنىن  2009 جىل دەپ سانايمىز. العاشقى ءونىم جول شپالدارىنا سارپ ەتىلدى. كەيىننەن – جابىن پليتالارىن وندىردىك. سوسىن شاحتالارعا ارنالعان تەمىر ارقاندار شىعارىلدى. مىنە, جاڭا تسەح تا دايار.  بۇل دا سوڭعىسى ەمەس. جىل سايىن جاڭعىرىپ وتىرامىز, – دەيدى كاسىپورىن ديرەكتورى.

مىرىشتالعان سىم ورالىمدارىن تيەگەن ەلەكترلى جۇك كوتەرگىش كەلەسى تاپسىرىستىڭ قامىندا. مۇنى رەسەي­دەگى تەمىرجول شپالدارىن وندىرەتىن زاۋىتتارعا جەتكىزەدى. ءبىر بولىگى وزبەك­ستانعا, ءبىر بولىگى بەلارۋسكە جونەلتىلەدى. كومپانيانىڭ ەڭ باستى باعىتى – ىشكى نارىقتى قامتۋ. ورتالىق ازياداعى سۇرانىس 73 مىڭ تونناداي.

«ونىڭ باسىم بولىگىن جابا الامىز. ەڭ باستىسى, ۇلتتىق كومپانيالار وتاندىق ءونىمدى السا, سوندا ەكونوميكا شىنىمەن وسەدى», دەيدى كومپانيا وكىلدەرى.

– بولات ارقان ءوندىرىسى ىسىندە بيىل 63 جاڭا جۇمىس ورنىن اشتىق. باعدارلاما اياقتالعانشا 345 ادامعا جەتەدى. ورتاشا جالاقى قازىردىڭ وزىندە 400 مىڭ تەڭگەدەن استى. ال بيۋدجەتكە جىل سايىن شامامەن 3,5 ملرد تەڭگە تولەيمىز. بەس جىلدىق ينۆەستباعدارلاما 2027 جىلى اياقتالادى. سۇرانىس ارتا تۇسسە, ءارى قاراي دامي بەرمەكپىز, – دەيدى دميتري مالاحوۆ.

«WEC Trade» كاسىپورنى بىردەن-ءبىر تولىق اينالىمدى ەكولوگيالىق تۇرمىستىق حيميا وندىرەدى. اۋماعى 1 500 شارشى مەتر بولاتىن الاپتا زاماناۋي جەلىلەر, زەرتحانا, قويمالار مەن اكىمشىلىك عيماراتتارى بار. قازىر كاسىپورىن 80 ءتۇرلى ءونىم شىعارادى. ەكولوگيالىق تازا, ءتيىمدى, ءارى «وتاندىق ءونىم» بولعانى ءۇشىن ەمەس, شىن مانىندە ساپاسىمەن ءوز تۇتىنۋشىلارىن قۋانتادى.

– كاسىپورىن اتاۋى رەسمي تۇردە 2019 جىلى پايدا بولعانىمەن, 2016 جىلى قاراپايىم عانا اۆتوجۋ بەكەتىنەن ورىستەگەن سەرىكتەستىكپىز. سول كەزدىڭ وزىندە قۇرىلتايشىلار اي سايىن قانشا اۆتوحيميا جۇمسالىپ جاتقانىن كورىپ, ءبىر ويعا كەلگەن-ءتىن. «مۇنى نەگە ءبىز ءوزىمىز شىعارماسقا؟» دەگەن. سول ساتتەردەن باس­تاپ  العاشقى ءوندىرىس ءونىمى دە جارىققا شىقتى. كەيىن ۋاقىت وتە كەلە تۇسىنىك تە تەرەڭدەدى. ىزدەندىك تە. ەندى ءبىز تەك كولىك يەلەرىنە عانا ەمەس, ءۇيىن تازا ۇستاعىسى كەلەتىن ءاربىر ادامعا پايدا اكەلە باستادىق, – دەيدى كاسىپورىن ماركەتولوگى دينا بەدەلباەۆا.

كاسىپورىن ونىمدەرى Magnum, SMALL, Galmart سورەلەرىندە دە, ەلدەگى ءىرى جەلىلەردە دە, Kaspi, Freedom, Halyk, Wildberries, Ozon سورەلەرىندە كەزەگىن كۇتىپ تۇر. ال اۋىر كانيستر ارقالاعىسى كەلمەيتىندەرگە دە شەشىم بار. قويمادان تىكەلەي جەتكىزىپ بەرۋ قىزمەتىن ۇسىنىپ قويعان. قازىر مۇنداي وڭتايلى قويمالار قاراعاندى, استانا, الماتى مەن جەز­قاز­عاندا جۇمىس ىستەپ تۇر. بۇعان قوسا, ماركەتپلەيستەر ار­قى­لى بۇكىل تمد اۋماعىنا ءونىم تاراتىلادى.

ەڭ كوپ ساتىلاتىن ونىمدەر قاتارىندا كىر جۋ گەلدەرى تۇرسا, ودان كەيىنگى قا­تار­دى تۇرمىستىق تازالاعىش زاتتارى, كۇندەلىكتى كومەكشى قۇرالداردان باس­تاپ, كاسىبي كلينينگكە ارنالعان قۇرام­دى سۇيىقتىقتار الادى. مۇنىڭ ءبارى كاسىپورىن زەرتحاناسىندا جاراتىلعان دۇنيەلەر.

حيميك-تەحنولوگ ماماندار فورمۋلالاردى كۇنبە-كۇن جەتىلدىرىپ وتىرادى. ءيا, بازالىق تەحنولوگيالار – شەتەلدىك. بىراق ونى الەمدىك برەندتەرمەن جۇمىس ىستەگەن ماماندار قايتا وڭدەپ, وتاندىق قالىپقا بەيىمدەيدى.

– جاڭا جىل قارساڭىندا گرۋزياعا ۇلكەن فۋرا جونەلتكەلى جاتىرمىز. ول جاقتان جاقسى سەرىكتەس تاپتىق. بۇعان دەيىن وزبەكستانعا دا تاۋار جولداپ تۇراتىنبىز. بۇل تەك باستاماسى عانا. ەكىنشى ءبىر مىقتى باعىتىمىز كەلىسىمشارتتىق ءوندىرىس. اسسورتيمەنتىن كەڭەيتكىسى كەلەتىن دايىن برەندتەر بىزگە كەلەدى. ءبىز بولساق, سولاردىڭ اتىمەن شىعاتىن جاڭا ءونىم جاساپ بەرەمىز. بىراق ساپا  وزگەرمەيدى. ساپا ءار كەزدە جوعا­رى دەڭگەيدە, – دەيدى ماركەتولوگ مامان.

بۇگىندە ۇجىمدا 50 ادام قىزمەت ەتەدى. اي سايىن ءوسىپ, جاڭا جەلىلەر ساتىپ الىپ, ءىرى جەلىلەرگە شىعۋعا ءتاستۇيىن دايىن. وتكەن جۇمادا سەرىكتەستىكتىڭ باس ديرەكتورى ۆياچەسلاۆ تسوي ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قولىنان «قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى» اتتى ماراپاتىن الدى. كەلەر جىلعا بالالارعا ارنالعان ەكولوگيالىق سەريا شىعارۋ جانە قىرعىزستان مەن تاجىكستان نارىعىنا شىعۋ جوسپارى تۇر.

– كاسىپورىنداردى مودەرنيزا­تسيالاۋ شەڭبەرىندە پروكات, بولات, شو­يىن وندىرىسىندە ىلگەرىلەۋ بار. ءوسىم – 5 پا­يىز. بۇل – قۋاتتىلىعى ارتقان پەش­تەردىڭ, جاڭارتىلعان كونۆەيەرلەردىڭ, توزىعى جەتكەن جەلىلەردىڭ قايتا تىنىس العانىنىڭ بەلگىسى. اسىرەسە Saran وندىرىستىك ايماعى بيىل ءوندىرىستىڭ جاڭا ماگيسترالىنە اينالدى. مۇندا بۇگىنگى كۇننىڭ وزىندە 2000-عا تارتا اۆتوبۋس قۇراستىرىلىپ, جارتى ميلليونعا جۋىق اۆتوكولىك شيناسى شىعارىلعان. 250 مىڭعا تارتا تۇرمىستىق تەحنيكا تاسپا بويىمەن ۇزدىكسىز جول تارتىپ جاتىر, – دەيدى وبلىستىق كاسىپ­كەرلىك جانە ونەركاسىپ باسقارما­سى باس­شىسىنىڭ ورىنباسارى الىبەك رىسباي ۇلى.

«Kaz-metiz» زاۋىتى يمپورتتى الماس­تىرۋ باعىتىندا ءوندىرىس اۋقىمىن جىل سايىن كەڭەيتىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشىپ, ىشكى جانە سىرتقى نارىققا ساپالى ءونىم جەتكىزىپ وتىر. ال «WEC Trade» ەكولوگيالىق تۇرمىستىق حيميا ءوندىرىسىن جولعا قويىپ, وتاندىق برەندتەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتى بولاتىنىن دالەلدەپ وتىر.

جالپى, قاراعاندى ءوڭىرىنىڭ ونەر­كاسىپتىك دامۋى – ناقتى ناتيجەلەرگە سۇيەنگەن جۇيەلى جۇمىستىڭ جەمىسى. بۇل ءۇردىس الداعى جىلدارى دا جالعاسىپ, جاڭا جوبالار مەن ءوندىرىس ورىندارى ارقىلى ءوڭىر ەكونوميكاسىن ودان ءارى ىلگەرىلەتۋگە نەگىز بولماق.

 

قاراعاندى وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار