قوعام • 13 جەلتوقسان, 2025

توسىن مىنەزدى توقاش

20 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاق ادەبيەتىنىڭ كورنەكتى وكىلى, مايدانگەر, توسىن مىنەزدى اقىن, پروزاشى توقاش بەردياروۆتىڭ تۋعانىنا بيىل 100 جىل تولىپ وتىر. وسى مەرەيتويعا وراي ۇلتتىق كىتاپحانادا اقتاڭگەر اقىننىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن دارىپتەۋ ماقساتىندا ەسكە الۋ كەشى ءوتتى. اتالعان ءىس-شارا اياسىندا «تاعدىرلى دارىن» اتتى ەستەلىكتەر كىتابىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى.

توسىن مىنەزدى توقاش

جازۋشىلار وداعى ۇيىتقى بول­عان بۇل ءىس-شاراعا ەلدىڭ رۋحاني ورتاسىندا جۇرگەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى مەن شاكىرت­تەرى, تۋعان تۋىستارى مەن ستۋدەنتتەر قا­تىستى.

ءىس-شاراعا جينالعان قالامگەرلەر ەرەكشە مىنەزدى اقىن-مايدانگەر تۋرالى ەستەلىكتەرىن ايتىپ, ەمەن-جارقىن اڭگىمەنىڭ تيەگىن اعىتتى. كىتاپحانا قورى ۇيىمداستىرعان كورمەنى تاماشالادى.

كەش تىزگىنىن جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ حاتشىسى, پروفەسسور قانسەيىت ابدەز ۇلى الىپ, باس باياندامانى اقىن بولات شاراحىمباي جاسادى.

ول بۇگىنگى مەرەيتوي يەسىنىڭ ءومىر جولى مەن شىعارماشىلىعى جايىندا كەڭىنەن تولعاي كەلىپ, توقاش بەردياروۆ تۇلعاسىنا ەرەكشە توقتالدى.

«توقاش بەردياروۆ – ادەبيەتكە وتكەن عاسىردىڭ بەل ورتاسىندا كەلگەن. سوعىس كورگەن اعا بۋىننىڭ قاتارىنا جاتادى. ول ادەبيەتكە جاي كەلمەي, پوەزياعا وزىندىك ورنەگىن سالا كەلگەن سىرشىل, سىنشىل, شىنشىل اقىنداردىڭ ءبىرى بولىپ قوسىلدى. اشىعىن ايتساق, توقاش بەردياروۆ وتكەن عاسىردىڭ 50-80 جىلدار ارالىعىنداعى اتاعى مەن شاتاعى قاتار شىققان ەڭ داڭقتى اقىن. كوپتەگەن ءىزباسار اقىن توقاشتىڭ جانىندا جۇرگەندى, ۇستەل باسىندا ونىمەن بىرگە وتىرعاندى ۇلكەن دارەجە سانايتىن. وسى كەزەڭدە اتى شىققان مۇقاعالي ماقاتاەۆ, قادىر مىرزا ءالى, تولەگەن ايبەرگەنوۆ, وتەجان نۇرعاليەۆ, ەسەنعالي راۋشانوۆ, امانحان ءالىم, قاسىمحان بەگمانوۆ, تاعى باسقا سياقتى تەگەۋرىندى اقىنداردىڭ ءبارى توقاشتى ۇستاز تۇتقان, ونىڭ شى­عار­­ماشىلىعىنان كوپ ۇيرەنگەن. توقاش – ءبىر ءوڭىردىڭ, نە ءبىر ايماقتىڭ عانا اقىنى ەمەس, ول قارا ورمان بۇكىل قازاق حالقىنىڭ اقىنى. سوندىقتان ەل باسىندا جۇرگەن اكىم-قارالار وسى جونىندە مىقتاپ ويلانعاندارى ءجون دەمەكپىن,  دەدى بايانداماشى ءوز سوزىندە. سونداي-اق, بايانداماشى كىتاپتىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە قاتىستى وي ءوربىتىپ, جيناققا زاڭعار جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆتەن باستاپ 50-دەن استام اۆتوردىڭ ەستەلىكتەرى مەن زەرتتەۋلەرى توپتاستىرىلعانىن اتاپ ءوتتى.

كەش بارىسىندا بەلگىلى قالامگەرلەر مارات توقاشباەۆ, جۇماش كەنەباي, مىرزان كەنجەباي, ەلدوس توقتارباي, الىبەك بايبول, قانات التىنبەك, قازاقتىڭ مۇز­­بالاق اقىنى مۇقاعاليدىڭ ۇلى جۇلدىز ماقاتاەۆ, بەلگىلى فارابيتانۋشى عالىم جاقىپبەك التاەۆ, دارىگەر-پرو­فەس­سور ساۋىربەك رۋزيددينوۆ, ورتالىق مەم­لە­كەت­تىك ارحيۆ ديرەكتورى, تاريحشى-عالىم ءسابيت شىلدەباي ءسوز سويلەپ, كىتاپ جايىن­دا لەبىزىن ءبىلدىردى.

ءىس-شاراعا توقاڭنىڭ تۋعان جەرىنەن ارنايى ات باسىن بۇرىپ كەلگەن قوناق­تار «تاعدىرلى دارىن» كىتابىنىڭ قۇراس­­تى­رۋ­­­شى­س­ى ءارى توقاش اقىننىڭ ىزدەۋشىسى اقىن بولات شاراحىمبايعا اۋدان اكىمى اتى­­نان العىس ايتىپ, قۇرمەتتەرىن كور­سەت­تى.

كىتاپحانادا وتكەن بۇل باسقوسۋ ازۋلى اقىن توقاش بەردياروۆ شاكىرتتەرىنىڭ باسى قوسىلىپ, ۇستازدارىن دارىپتەپ, اقىن­­­نىڭ ارتىندا قالعان مۇراسىن ەل رۋحانيا­­­تىن­­­­­دا­عى ورنى مەن ميسسياسىن تاعى ءبىر مارتە ايعاق­تايتىن ەرەكشە كەش رەتىن­دە ەستە قال­دى. 

سوڭعى جاڭالىقتار