فوتو: اشىق دەرەككوز
بىلتىر جىل سوڭىندا ەلدە 207 فارماتسەۆتيكالىق كاسىپورىن تىركەلىپتى. ولاردىڭ ىشىندە 43-ءى دارىلىك زاتتار وندىرىسىنە, 164-ءى مەديتسينالىق بۇيىمدار وندىرىسىنە ماماندانعان. ىشكى نارىقتىڭ السىزدىگى باسقا-باسقا كوروناۆيرۋس تۇسىندا قاتتى بايقالدى. قاراپايىم ماسكا, پاراتسەتامولدان باستاپ, ءدارى-دارمەكتىڭ بىرنەشە ءتۇرى تاپشى بولدى. قانداي پەرەپاراتتاردىڭ كومەگىمەن ۆيرۋستىڭ الدىن الۋعا بولاتىنىن دا ەل-جۇرت بىلمەدى. شىندىعىندا, ءدارى-دارمەك قاۋىپسىزدىگى – ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك دەڭگەيىندەگى ماسەلە ەكەنىن سول كەز ۇقتىق. وسىنىڭ بارلىعىن ەسكەرە كەلە, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە 2029 جىلعا قاراي وتاندىق دارىلىك زاتتاردىڭ ىشكى نارىقتاعى ۇلەسىن 50%-عا دەيىن جەتكىزۋ جونىندە مەجە قويدى. مىنە, سودان بەرى فارماتسەۆتيكا سالاسىن دامىتۋ بويىنشا كەشەندى ءىس-شارالار قابىلداندى. دارىلىك زاتتاردىڭ اينالىمىن باقىلاۋ ءۇشىن تاڭبالاۋ ءادىسى ەنگىزىلدى. ءدارى وندىرىلگەننەن كەيىن, ەلگە كىرگەن, دارىحاناعا جەتكەن جانە تۇتىنۋشىنىڭ قولىنا تيگەنگە دەيىنگى ارالىعى باقىلاۋدا بولادى. زاڭسىز ءدارى-دارمەك تاسىمالداۋدىڭ جولى كەسىلدى. سوسىن, وندىرۋشىلەردى قولداۋ باعىتىندا دا قابىلدانىپ جاتقان ءىس-شارالار بار. ءوندىرىستى ۇلعايتۋدىڭ تاعى ءبىر نەگىزگى باعىتى – ينۆەستيتسيامەن بايلانىستى. ينۆەستيتسيا سالۋعا نيەتتى كومپانيالارعا دا ەلدە جەڭىلدىكتەر جاسالعان. جالپى, ينۆەستيتسياسىز 2029 جىلعا دەيىن مەملەكەت باسشىسى بەكىتكەن مەجەنى باعىندىرا الامىز دەپ ايتۋ قيىن.
بۇگىندە Pfizer, Roche جانە AstraZeneca سىندى الەمدىك فارماتسەۆتيكالىق الىپتارمەن 3 ۇزاق مەرزىمدى شارت جاسالعان. اتالعان كومپانيالار شارتتىق ءوندىرىس تاپسىرىس بەرۋشىلەرى رەتىندە ەلىمىزدە ءوز ونىمدەرىن شىعارىپ, جەتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. بيىل دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمدەر جاساسۋ ءۇشىن 398,2 ملرد تەڭگەگە 246 دارىلىك زات بويىنشا 9 ءوتىنىم كەلىپ تۇسكەن. وسىعان قاراعاندا, قازىرگى قارقىن باسەڭ دەپ ايتۋعا كەلمەيدى. ال ونىڭ ناتيجەسى قالاي بولارىن كەزى كەلگەندە بىلە جاتارمىز. قورىتا كەلە, مينيسترلىككە تۇسكەن وتىنىمدەردىڭ ءتىزىمىن تومەندە قالدىردىق:
- «Khan Tengri Biopharma» جشس – الماتى قالاسىنداعى «يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى» اەا-دا تولىق تسيكلدى بيوفارماتسەۆتيكالىق كەشەن قۇرىلىسى.
- «حيمفارم» اق – شىمكەنت قالاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ فارماتسەۆتيكالىق ونەركاسىبى كاسىپورىندارىن جاڭعىرتۋ جانە ءدارى-دارمەكتەردى وتاندىق ءوندىرۋ ۇلەسىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا ينفۋزيالىق دارىلىك زاتتار ءوندىرىسى بويىنشا جاڭا جەلى اشۋ.
- «ابدي يبراگيم گلوبال فارم» جشس – الماتى وبلىسىندا جوعارى تەحنولوگيالىق فارماتسەۆتيكالىق ءوندىرىس قۇرۋ.
- «قاراعاندى فارماتسەۆتيكالىق كەشەنى» جشس – قاراعاندى فارماتسەۆتيكالىق كەشەنىنىڭ وندىرىستىك قۋاتىن جاڭعىرتۋ جانە ۇلعايتۋ.
- «نوبەل الماتى فارماتسەۆتيكالىق فابريكاسى» اق – الماتى قالاسىندا فارماتسەۆتيكالىق كەشەن سالۋ (بەلسەندى فارماتسەۆتيكالىق سۋبستانتسيالار, دايىن دارىلىك زاتتار, بيوفارماتسەۆتيكالىق ونىمدەر – حالىقارالىق GMP ستاندارتتارىنا ساي).
- «سانتيفارم» جشس – الماتى قالاسىنداعى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى اەا-دا بيوفارماتسەۆتيكالىق كەشەن قۇرىلىسى.
- «Steppe Pharmaceuticals» جشس – الماتى قالاسىندا تولىق تسيكلدى فارماتسەۆتيكالىق زاۋىت سالۋ.
- «MSN Pharmalab» جشس – الماتى قالاسىندا قاتتى پەرورالدى دارىلىك تۇرلەردى شىعاراتىن جاڭا فارماتسەۆتيكالىق زاۋىت قۇرىلىسى.
- «MSPL-ROMPHARM» جشس – تۇركىستان وبلىسىنداعى ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتا دارىلىك زاتتار شىعاراتىن فارماتسەۆتيكالىق زاۋىت قۇرىلىسى.