ءيا, الەمدىك مۋزىكانىڭ ەڭ كۇردەلى كەڭىستىگىن باعىندىرۋ – كەز كەلگەن ونەر يەسىنىڭ ماڭدايىنا بۇيىرا بەرمەيتىن باق. سول باقىت بيىل قازاقتىڭ ماڭدايىنا جازىلدى. ديماش قۇدايبەرگەن «Stranger World Tour» اياسىندا تەك شىعىس ەۋروپا مەن ازيا ەمەس, سولتۇستىك پەن وڭتۇستىك امەريكادان باستاپ باتىس ەۋروپاعا دەيىنگى قالالارعا بارىپ, قازاق مۋزىكاسىن جاھان ساحناسىندا ايگىلەدى.
«Stranger» تۋرى بىرنەشە قۇرلىقتى قامتىدى. ءار كونتسەرتتىڭ الدىندا ساتىلىمعا شىققان بيلەتتەر بىرنەشە مينۋتتا ءوتىپ كەتىپ, ارەنالاردىڭ بارلىعى دەرلىك انشلاگپەن ءوتتى. اتاپ ايتساق, ديماش نيۋ-يوركتەگى ايگىلى «Madison Square Garden» مەن مەحيكونىڭ ەكى ءىرى ارەناسىندا جاندى داۋىستا ونەر كورسەتىپ, قازاق اتىن الەمگە اسقاقتاتسا, بارسەلونانىڭ «Palau Olímpic de Badalona», ۇلىبريتانيانىڭ «OVO Arena Wembley», بەرليننىڭ «Max Schmeling Halle», ريگانىڭ «Xiaomi Arena» ساحناسىندا وتكەن كونتسەرتتەرىنىڭ كوركەمدىك دەڭگەيى – ءوز الدىنا بولەك اڭگىمەنىڭ ارقاۋى.
ديماشتىڭ الەمدىك تۋرىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى – مۋزىكالىق دراماتۋرگيا مەن زاماناۋي تەحنولوگيالاردىڭ ۇيلەسىمى. ءار قالادا ۇسىنىلعان شوۋ ءبىر-بىرىنە ۇقسامايدى: LED-گرافيكا, لازەرلىك پانوراما, ۆيرتۋال ۇستەمە دىبىستار, ەتنوستىق موتيۆتەر – ءبارى دە ءانشىنىڭ داۋىسىنا باعىنىپ, ساحنادا جاڭا كەڭىستىك اشادى. ساحنالىق رەجيسسۋرادا قازاق مادەنيەتىنىڭ رامىزدەرى ايقىن كورىنەدى: قوبىز ءۇنى, دومبىرانىڭ شەرتپە ناقىشى, جىراۋلىق ءداستۇردىڭ اۋەنى – مۇنىڭ ءبارى جاھان تىڭدارمانىنا ۇلتتىق ونەردىڭ تەرەڭدىگىن تانىتادى. ونى ءانشىنىڭ ءوزى دە ۇلكەن ساحنالاردا ۇنەمى ايتىپ ءجۇر.
«قاي ەلگە بارسام دا, قازاقشا ءان ايتۋعا تىرىسامىن. بۇل – مەنىڭ وزىمە ءارى حالقىما دەگەن قۇرمەتىم. ماقساتىم – تەك ءان ايتۋ ەمەس, ءان ارقىلى حالقىمنىڭ مادەنيەتىن جەتكىزگىم كەلەدى. ءار كونتسەرتىم – قازاق ونەرىنىڭ ءبىر بولشەگى», دەيدى ديماش.
راس, ءوزى ايتقانداي, ءانشى ءاربىر كونتسەرتىندە تۋعان جەرىن, حالقىن, ۇلتتىق مۋزىكالىق مەكتەپتى ەرەكشە اتاپ وتەدى. ونىڭ ورىنداۋىنداعى «ايت» نەمەسە «دايديداۋ», سونداي-اق دومبىرامەن ايتىلعان شاعىن يمپروۆيزاتسيالار قازاقتىڭ رۋحاني بولمىسىن الەمگە تانىستىرسا, ءار ەلدە ورناتىلاتىن «Kazakhstan corner» ايماقتارى – ونەر ارقىلى ەلدى تانىتۋدىڭ جاڭا ءتاسىلى. وزدەرىنە «Dears» دەپ ات قويعان ديماشتىڭ جانكۇيەرلەرى دە الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ەرىكتى تۇردە ۇيىمداسىپ, قايىرىمدىلىق جوبالارىن جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. مۋزىكا ماماندارىنىڭ پىكىرىنشە, ديماشتىڭ الەمدىك تۋرى تەك ونەر وقيعاسى ەمەس – جاھاندىق مادەني كوممۋنيكاتسيانىڭ جاڭا مودەلى.
جەر ءجۇزىنىڭ ايگىلى ساحنالارىندا جارقىن ونەر كورسەتىپ, انىمەن الەمدى الديلەگەن ديماشتىڭ ايتۋلى تۋرداعى تاعى ءبىر ءتانتى ەتكەن قاسيەتى – ءار قيمىلى مەن ارەكەتىنەن, ءۇنى مەن ونەرىنەن ءوزىنىڭ قازاق ەكەنىن ايگىلەپ وتىرار بولمىسىنىڭ ۇلتجاندىلىعى دەر ەدىك. ءۇنى عانا ەمەس, تىلىمەن دە ۇلتىن ۇلىقتاپ, ءانى ارقىلى الەمدى قازاققا باس يگىزگەن ەرلىگى – ديماش فەنومەنىنىڭ ءبىر قۇپياسى دەر ەدىك. سونىڭ ايقىن ايعاعى – «Madison Square Garden» ساحناسىندا العاش رەت قازاقتىڭ ءانۇرانى شىرقالدى. ديماشتىڭ اكەسى قانات ايتباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل – ۇلىنىڭ كوپتەن بەرگى تىلەگى ەكەن. ۇيىمداستىرۋشىلار العاشىندا تاڭدانىسپەن قابىلداعان ايتۋلى يدەيا حالىقارالىق حاتتاماعا ساي رەسمي تۇردە كەلىسىلىپ, وسىلايشا ءبىر ساتتە «Madison Square Garden» ءىشىن قازاقتىڭ قوڭىر ءۇنى تەربەدى. كوڭىل تولقىتىپ, كوزگە جاس ۇيىرەتىن كورىنىس دەمەي كورىڭىزشى!
ء«انۇران ورىندالعان ساتتە مەنىڭ كوز الدىمنان ۇلتىمىزدىڭ بار تاريحى ءوتىپ كەتكەندەي بولدى», دەيدى قانات ايتباەۆ.
ساحنا ارقىلى قازاقتىڭ ءانىن عانا ەمەس, سالتى مەن ءداستۇرىن, عۇرپى مەن عيبراتىن, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن دا ونەرىمەن ءبىرتۇتاس بىرلىكتە ۇسىنا الۋى – ءانشى الەمىنىڭ ادەمىلىگى ءھام بىرەگەيلىگى. ايتپەسە, قازاق قاي زاماندا دا تالانتتان كەندە بولعان جوق قوي. بىراق ءدال ديماشتاي دۇنيەنى قازاققا باس يگىزىپ, الەم حالقىنا قازاقشا ءان شىرقاتقانى نەكەن-ساياق. ال ونىڭ داۋىس دياپازونى مۋزىكا تىلىمەن ايتقاندا, 5-6 وكتاۆادان تۇرادى. بىراق ءانشىنىڭ ءوزى بولسا: «مەنىڭ داۋسىمدى 5-6 وكتاۆا دەپ, تىڭدارماندارىم تەك سوعان عانا ءمان بەرمەسە ەكەن. داۋىس تەك ءان ايتۋ قۇرالى عانا. مەنىڭ ماقساتىم – سول داۋىستىڭ قۇدىرەتىمەن ادامداردى كۇندەلىكتى تىرلىكتىڭ كۇيبەڭىنەن الىپ كەتىپ, ارماندار مەن ەرتەگىلەر الەمىنە اپارۋ», دەيدى. ول شىنىمەن دە سولاي. ماسەلەن, بەرليندەگى «Max-Schmeling-Halle» زالىندا كورەرمەندەر ەرەكشە ەموتسيونالدى كەشتى باستان وتكەردى. ساحنادا ديماش ءبىر ءاننىڭ ىشىندە بىرنەشە ۆوكالدىق تەحنيكا قولدانا وتىرىپ, ادام داۋىسىنىڭ مۇمكىندىگىن دالەلدەگەندەي بولدى. مۋزىكا سىنشىلارى ونىڭ تەحنيكاسىن: «ەۋروپانىڭ كلاسسيكالىق مەكتەبى مەن شىعىس ءداستۇرلى ۆوكالىنىڭ سينتەزى», دەپ باعالادى.
شەتەل باسىلىمدارى دا ديماشتىڭ ونەرىن ءاردايىم جوعارى باعالاپ كەلەدى. اتاپ ايتساق, اعىلشىننىڭ اتاقتى «The Guardian» گازەتى: «قازاقتان شىققان ءانشى الەمدىك پوپ-وپەرا ساحناسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەردى» دەسە, «Billboard»: ء«تورت وكتاۆالىق دياپازون ونەر الەمىندە ۇلكەن توڭكەرىس جاسادى», دەپ جارىسا جازدى. ال «Le Figaro»: «ديماش – بولاشاقتىڭ ۆوكالدىق فەنومەنى» دەپ تاڭداي قاقتى. بۇل پىكىرلەر – تۋردىڭ حالىقارالىق ماڭىزىن دالەلدەيتىن ايقىن كورسەتكىش.
«Stranger World Tour» – ديماش شىعارماشىلىعىنىڭ جاڭا تاراۋى. بۇل ساپار ارقىلى ول تىڭدارمان اياسىن كەڭەيتىپ قانا قويماي, قازاق مۋزىكاسىنىڭ الەمدىك ىقپالىن دا كۇشەيتتى. ءار الاڭدا ايتىلعان قازاق ءسوزى, كورسەتىلگەن ۇلتتىق سيمۆوليكا – مادەني ديپلوماتيانىڭ ەڭ كوركەم فورماسى. سونىڭ ايقىن ايعاعى بولسا كەرەك, كۇنى كەشە ديماش قۇدايبەرگەن بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ حالىقارالىق كوشى-قون ۇيىمى (IOM) تاراپىنان جاھاندىق ىزگى نيەت ەلشىسى مارتەبەسىنە يە بولدى. بۇل تۋرالى رەسمي حابارلاما ۇيىمنىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا جاريالانىپ, قازاق ونەرىنىڭ ابىرويىن تاعى ءبىر بيىككە كوتەردى.
8 جەلتوقسان كۇنى جەنەۆادا وتكەن IOM كەڭەسىنىڭ سەسسياسىندا ۇيىمنىڭ باس ديرەكتورى ەمي پوۋپ ديماشقا ارنايى سيمۆولدى سالتاناتتى تۇردە تابىستادى. الەمدىك قاۋىمداستىق وكىلدەرى قاتىسقان جيىندا قازاق ءانشىسى ءوزىنىڭ ايگىلى «S.O.S d’un terrien en détresse» كومپوزيتسياسىن ورىنداپ, تىڭدارمانىن تاعى ءبىر مارتە تامساندىردى. سالتاناتتى جيىندا ديماش كوپشىلىك الدىندا قازاق تىلىندە سويلەپ, جاڭا ميسسيانىڭ ءمانىن ەرەكشە قۇرمەتپەن اتاپ ءوتتى: «بۇل مارتەبە – جاۋاپكەرشىلىگى زور مىندەت. قاۋىپسىز كوشى-قوندى قولداپ, مەيىرىمدىلىك پەن جاناشىرلىقتى ناسيحاتتاي وتىرىپ, قوعامداردى جاقىنداستىرۋعا ۇلەس قوسقىم كەلەدى. ءار جۇرەك – ءبىزدى بىرىكتىرەتىن جارىق», دەدى ول.
ءيا, ديماشتىڭ الەمدىك تۋرى – مۋزىكا يندۋسترياسىنداعى تىڭ سەرپىلىس. ول – تەك ءانشى ەمەس, مادەني ەلشى. ول – تەك ورىنداۋشى ەمەس, ۇلتتىق برەند. ول – تەك جەكە شىعارماشىلىعىن تانىتىپ جۇرگەن ونەرپاز ەمەس, قازاق ونەرىن الەمگە ءتىلسىز تۇسىندىرەتىن قۇبىلىس. ال «Stranger World Tour» – ۇلتتىق ونەردىڭ جاڭا بەلەسى.
