قاتتى قالدىقتاردى وڭدەۋ ءىسى باياۋ وڭىرلەر انىقتالدى

بيىل «تازا قازاقستان» باعدارلاماسى اياسىندا رەسپۋبليكادا 1 250 ەكولوگيالىق ءىس-شارا وتكىزىلگەن. شارا بارىسىندا 2,8 ملن-نان استام اعاش وتىرعىزىلعان. سونداي-اق 1 ملن گەكتاردان استام جەر تازارتىلىپ, شامامەن 800 مىڭ توننا قالدىق جينالعان. 

زاڭسىز قوقىس الاڭدارىن جويۋ جۇمىستارى دا قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسى باعىتتا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن بىرلەسە 1 300-دەن استام ءموبيلدى توپ قىزمەت اتقارادى. بيىل عارىشتىق مونيتورينگ ارقىلى 3 833 پوليگون انىقتالىپ, ولاردىڭ 80%-ى جويىلعان. 165 لاۋازىمدى تۇلعا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ, 12,4 ملن تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل سالىنعان.

قورشاعان ورتانى تازارتۋ ىسىنەن قوعام دا بەي-جاي قاراماعان. جىل باسىنان بەرى @TazaQazBot تەلەگرامم-چات پلاتفورماسى ارقىلى 24 مىڭنان استام ءوتىنىم ءتۇسىپ, ونىڭ 23 مىڭنان استامى ورىندالعان. مۇندا كەلىپ تۇسكەن وتىنىشتەردىڭ باسىم بولىگى اۋلانى تازارتۋ, اباتتاندىرۋ, تۇرمىستىق قوقىستى شىعارۋ مەن جولداردى جوندەۋگە بايلانىستى بولعان. 

«تازا قازاقستان» باستاماسىنداعى نەگىزگى اسپەكتىلەرىنىڭ ءبىرى – قالدىقتاردى وڭدەۋ. وڭىرلەردىڭ ەكولوگيالىق قاجەتتىلىكتەرىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى شىعارۋعا ارنالعان (قتق) 8 جاڭا پوليگون پايدالانۋعا بەرىلگەن. قالدىقتاردى جيناۋ, سۇرىپتاۋ جانە قايتا وڭدەۋ بويىنشا, ونىڭ ىشىندە كادەگە جاراتۋ الىمىنان تۇسەتىن قاراجات ەسەبىنەن جالپى قۇنى شامامەن 89,4 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 22 ينفراقۇرىلىمدىق جوبا جۇزەگە اسىرۋ ساتىسىندا تۇر.تاعى 40 جوبا بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. جالپى, كەشەندى جوسپاردا قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتار بويىنشا 100 پوليگون سالۋ كوزدەلگەن.

پرەمەر-مينيستر جۇمىس قارقىنى باياۋ اباي جانە ۇلىتاۋ وبلىستارى اكىمدەرىن تىڭدادى. اتالعان وڭىرلەردە پوليگونداردىڭ 36% جانە 53%-ى عانا جويىلعان. ولجاس بەكتەنوۆ ءوڭىر اكىمدەرىنە تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتارعا قاتىستى جاعدايدى تۇزەتۋ بويىنشا شۇعىل شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى. سونداي-اق اقتوبە, اتىراۋ, شىعىس قازاقستان, باتىس قازاقستان, قاراعاندى, قوستاناي جانە جەتىسۋ وبلىستارىنىڭ اكىمدىكتەرى جىل سوڭىنا دەيىن زاڭسىز قوقىس الاڭدارىن جويۋ جۇمىستارىن اياقتاپ, پوليگوندار قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋى قاجەت.

بيىل شامامەن 6,5 ملن قازاقستاندىق ەكولوگيالىق اكتسيالارعا قاتىستى

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا ەكولوگيالىق مادەنيەت قالىپتاستىرۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى تۋرالى ايتتى. بۇگىنگى تاڭدا وقۋشىلاردىڭ 87,2%-ى قوسىمشا ەكولوگيالىق ءبىلىم العان. ولار ءۇشىن ەكولوگيا, بيولوگيا, تۋريزم, ولكەتانۋ جانە باسقا دا باعىتتار بويىنشا كلۋبتار مەن ۇيىرمەلەردىڭ 380-گە جۋىق ءتۇرى جۇمىس ىستەيدى.

قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدەگى 35 جوعارى وقۋ ورنىندا ەكولوگيا سالاسى بويىنشا ماماندار دايارلانادى. 2025–2026 وقۋ جىلىندا «قورشاعان ورتا» باعىتى بويىنشا 2358 مەملەكەتتىك گرانت بولىنگەن. 

ورمان قورى اۋماعىندا 2 ملرد اعاش وتىرعىزۋ ماسەلەسى قارالدى

ەكولوگيا ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, 2021–2025 جىلدار ارالىعىندا رەسپۋبليكا بويىنشا جالپى اۋدانى 918,4 مىڭ گەكتار القاپقا 1 ملرد 470 ملن اعاش ەگىلگەن. ونىڭ ىشىندە بيىل 320 ملن كوشەت وتىرعىزىلعان.

«سەمەي ورمانىنىڭ» جابىق تامىرلى كوشەتتەر ءوسىرۋ تاجىريبەسى الماتى, شىعىس قازاقستان, پاۆلودار جانە قوستاناي, اباي وبلىستارىندا قولدانىلىپ جاتىر. وتاندىق اعاش تالىمباقتارىندا وسىرىلگەن كوشەتتەردىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى 90%-عا جەتەدى. كەلەسى جىلدىڭ باسىندا سىيىمدىلىعى جىلىنا شامامەن 6 ملن كوشەت ەگۋگە جەتەتىن ورمان تۇقىمىن ءوندىرۋ بويىنشا جاڭا 6 كەشەننىڭ قۇرىلىسى باستالادى.

ارال تەڭىزىنىڭ قۇرعاعان تۇبىندە تابيعي ەكوجۇيەلەردى قالپىنا كەلتىرۋ جونىندەگى حالىقارالىق جوبا شەڭبەرىندە قازالى قالاسىندا قۋاتتىلىعى 3 ملن داناعا دەيىن سەكسەۋىل كوشەتتەرى بار تالىمباق سالىندى. قۇرعاتىلعان تەڭىز تۇبىندە تاعى ءبىر تالىمباق سالۋ جانە «ارال ورمانى» رەزەرۆاتىن قۇرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسىعان بايلانىستى اقمولا, اقتوبە جانە قىزىلوردا وبلىستارى اكىمدىكتەرى باسشىلىعىنىڭ ەسەبى تىڭدالىپ, وندا اعاش وتىرعىزۋ جانە تۇقىم جيناۋ بويىنشا كەمشىلىكتەر بارى انىقتالدى. 

پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ اكىمدىكتەر تالىمباقتار قۇرۋ بويىنشا ءتيىستى شارالار قابىلداۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل جاعدايدا ەگىلگەن كوشەتتەردىڭ سانىنا عانا ەمەس ولاردىڭ جەرسىنىپ كەتۋىنە دە نازار اۋدارىلۋ كەرەك.

باقىلاۋدى كۇشەيتۋ ءۇشىن پرەمەر-ءمينيستردىڭ توراعالىعىمەن «تازا قازاقستان» پرەزيدەنت باستاماسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋ جونىندەگى ورتالىق قۇرىلادى. جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندار جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىس تۋرالى اي سايىن بايانداپ وتىرۋى ءتيىس. 

جيىندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك, وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا حالىق اراسىندا ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ءسوز سويلەدى.