بۇۇ بولجامىنا سايكەس, 2050 جىلعا قاراي ازىق-ت ۇلىك ءوندىرىسى كەم دەگەندە 50 پايىزعا ارتادى. وسى سۇرانىسقا ۇلەس قوسۋ ماقساتىندا ارىپتەس ەلدەر عىلىمي رەسۋرستاردى, عىلىمي مەكتەپتەر مەن تەحنولوگيالىق مۇمكىندىكتەردى بىرىكتىرە وتىرىپ, بىرلەسكەن يننوۆاتسيالاردى ىسكە اسىرماقشى. وزىق تەحنولوگيالاردى جەدەل ەنگىزۋ, گەواقپاراتتىق جۇيەلەر مەن جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندە تسيفرلىق شەشىمدەردى دامىتۋ, سونداي-اق مامانداردىڭ جاڭا بۋىنىن دايارلاۋ ءۇشىن پلاتفورما قۇرۋ دا الدا تۇرعان مىندەت.
ۇعا پرەزيدەنتى اقىلبەك كۇرىشباەۆتىڭ ايتۋىنشا, كورمە قازاقستان مەن رەسەيدىڭ اگرارلىق سالاسىنداعى زاماناۋي عىلىمي جەتىستىكتەردى, يننوۆاتسيالىق ازىرلەمەلەر مەن پراكتيكالىق شەشىمدەردى كورسەتۋ ءۇشىن نەگىزگى پلاتفورماعا اينالىپ وتىر. عىلىم مەن بيزنەستىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن نىعايتۋ, شيكىزات مودەلىنەن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋگە, جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ونىمدەردى ءوندىرۋ جانە تۇراقتى قۇن جاساۋ تىزبەكتەرىن قالىپتاستىرۋدى ماقسات ەتەدى.
كورمە اياسىندا عالىمدار وسىمدىكتەردىڭ گەنەتيكالىق رەسۋرستارى مەن تۇقىم شارۋاشىلىعى ماسەلەلەرىن تالقىلادى. گەنەتيكالىق ارتۇرلىلىكتى ساقتاۋ جانە پايدالانۋ, سەلەكتسيانى دامىتۋ جانە كليماتتىق تاۋەكەلدەردى ەسكەرە وتىرىپ, جوعارى ءونىمدى جانە ءتوزىمدى جاڭا سورتتاردى قۇرۋ بويىنشا بىرلەسكەن باستامالار قولداۋ تاپتى. بىلتىر ۇعا مەن رەسەي عىلىم اكادەمياسى ن.ي. ۆاۆيلوۆ اتىنداعى بۇكىلرەسەيلىك وسىمدىكتەردىڭ گەنەتيكالىق رەسۋرستارى ينستيتۋتىنىڭ فەدەرالدى زەرتتەۋ ورتالىعى كوللەكتسيالارىمەن الماسۋ تۋرالى كەلىسىمگە كەلدى.
عالىمدار وسىمدىك شارۋاشىلىعى جانە ەگىنشىلىك –تۇراقتى ەگىنشىلىك جۇيەلەرى, كومىرتەكتى تەحنولوگيالار, گەنومدىق سەلەكتسيا, تسيفرلىقدالمە-ءدال ەگىنشىلىكپلاتفورمالارى جانە القاپتاردىگەواقپاراتتىق باقىلاۋ, مال شارۋاشىلىعى جانە ۆەتەريناريا–ۇلكەن دەرەكتەر اناليتيكاسىنا سۇيەنە وتىرىپ, جەم-ءشوپ وندىرىسىندەگى يننوۆاتسيالار, جانۋارلاردىڭ دەنساۋلىعى, سەلەكتسيا جانە گەنەتيكالىق باعىتتاعى زەرتتەۋلەرگە باستى نازار اۋدارىپ وتىر. سونىمەن قاتار اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋ–قوسىلعان قۇندى ارتتىرۋ تەحنولوگيالارى, ورگانيكالىق جانە فۋنكتسيونالدىق ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن, بيوونىمدەر مەن ەكسپورتتىق نارىقتارعا باعدارلانعان ينگرەديەنتتەردى ازىرلەۋ مەن سۋدى باسقارۋ رەسۋرستارى – سۋدى ۇنەمدەۋدىڭ, قۇرعاقشىلىقتىڭ الدىن الۋدىڭ, ءتيىمدى سۋارۋدىڭ جانە گەوگرافيالىق اقپاراتتىق جۇيە (گيس) جانە جاساندى ينتەللەكت ۇلگىلەرىنە نەگىزدەلگەن وزەن باسسەيندەرىن باسقارۋدىڭ زاماناۋي تاسىلدەرىن ەنگىزى ماسەلەسى الاڭداتادى.
وسى رەتتە الدىڭعى قاتارلى تەحنولوگيالار ورتالىعى اياسىندا باستالعان بىرلەسكەن جوبالارعا ەرەكشە نازار اۋدارۋعا بولادى. سولاردىڭ ىشىندە – ا.ي. باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى ورتالىعىنىڭ بازاسىندا رەسەي عىلىم اكادەمياسىمەن ارىپتەستىك نەگىزىندە قۇرىلعان «Kaz Agro Carbon» «اينا» كومىرتەك پوليگونى بار. پوليگون اگروەكوجۇيەلەردەگى كومىرتەك تەڭگەرىمىن ولشەۋ جانە مودەلدەۋ, شىعارىندىلاردى ازايتۋ جانە پارنيكتىك گازداردى ءسىڭىرۋدى ارتتىرۋ تەحنولوگيالارىن ازىرلەۋ ءۇشىن گەواقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى, قاشىقتىقتان زوندتاۋدى جانە جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرىن قولداناتىن بىرەگەي الاڭعا اينالدى.
تاعى ءبىر ماڭىزدى جوبا – بيىل 1 جەلتوقساندا قازاق كوكونىس جانە جەمىس شارۋاشىلىعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ بازاسىنداعى ميچۋرين باعى اشىلىپ, وندا رەسەيدەن اكەلىنگەن 600-دەن استام پەرسپەكتيۆالى جەمىس داقىلدارىنىڭ سورتتارى وتىرعىزىلادى. باق بولاشاق سەلەكتسيالىق باعدارلامالار, بىرلەسكەن دالالىق گەنەتيكالىق كوللەكتسيا جاساۋعا, جەمىس ونىمدەرىن تەرەڭ قايتا وڭدەۋ باعىتتارىن دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
