قوعام • 26 قاراشا, 2025

ونەردەن ءورىس تاپقان ازامات

131 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ءسوز بەن ساز قۇستىڭ قوس قاناتىنداي ءبىرىن-ءبىرى تولىقتىرىپ, ەگىز قوزىداي جامىراسىپ-جاراسىپ جاتسا, تۋىندىگەر مۇراتىنىڭ ورىندالعانى ەمەس پە؟ ولەڭنەن وزىنە ءتان ورنەك ىزدەگەن ولجاس وتار بويىنا ءسوز بەن ساز قۋاتىن قاتار قوندىرىپ, كوپتىڭ ىقىلاسىنا بولەنىپ جۇرگەن جان. ونى جۇرت ەستراداداعى ەل جۇرەگىنە جول تاپقان تانىمال ءان ماتىندەرىنىڭ اۆتورى رەتىندە, ايتىس ساحناسىندا ورامدى وي ايتقان اقىن رەتىندە بىلەدى.

ونەردەن ءورىس تاپقان ازامات

قانىندا بار قازاققا جىر تاڭ ەمەس دەسەك تە, ولەڭ ولكەسىنە ات بايلاپ, ونەردەن ءورىس تاپقان ازاماتتىڭ ارعى جاعىن قازا تۇسكەندە ەل اۋزىندا ءجيى ايتىلاتىن: «الىس اۋىل اراسىن جاقىن قىلعان ناعاشى, اقكوڭىلدى بالاسىن اقىن قىلعان ناعاشى», دەگەن جولدار ويعا ورالادى. ولجاستىڭ ءان مەن جىرعا جاقىن بولۋىنا تۋعان جەر, وسكەن ورتا, سىڭىرگەن تاربيەمەن قاتار ايتىس ساحناسىندا ماڭعاز ماقامىمەن تانىلعان شورابەك ايداروۆتىڭ, سول سەكىلدى اسقاربەك ايدا­روۆ, رافاەل نيازبەكوۆ سىندى ءسوز ۇستاعان ناعاشىلارىنىڭ اسەرى بولعانعا ۇقسايدى.

– رۋحاني بولمىسىمىزدىڭ باعدارىن ايقىنداپ بەرەتىن بالا كۇنگى اسەرلەر ەكەن عوي. تاي ءمىنىپ, اسىق ويناعان اۋىل بالاسىمىز. اجەلەرىمىزدىڭ ونەگەسىن ءسىڭىرىپ وستىك. اپام مايكە ايداروۆا جۇرگەن جەرىن دۋمانعا بولەيتىن, تويعا بارسا توي باستايتىن, قارا ولەڭگە كەلگەندە ەشكىمگە دەس بەرمەيتىن رۋحاني قۋاتى مىقتى ادام ەدى. سول كىسىدەن العانىم كوپ. بالاڭ كوڭىلمەن جازعان العاشقى ولەڭدەرىمە ناعاشىم رافاەل نيازبەكوۆ جاقسى باعا بەرىپ كوتەرمەلەسە, تۋعان ناعاشىم شورابەك ايداروۆ مەنى ايتىس ونەرىنە باۋلىدى. ولاردىڭ ونەگەسى وزىمە ۇلكەن مەكتەپ. سولاردىڭ العاۋىنان بالا ارمانىمىزعا وت جاقتىق, الىس­تى كوزدەدىك, ونەرگە كەلدىك, ومىرگە تالپىندىق. ادەبيەت پەن ونەر ادام جانىن بايىتاتىن سيقىرلى كۇش, – دەيدى كەيىپكەرىمىز.

پپ

1991 جىلى العاش ايتىس ساحناسىنا شىققان ولجاس وتار كۇنى بۇگىنگە دەيىن تالاي جىر دوداسىندا وزا شاۋىپ, اسىعى الشىسىنان ءتۇستى. 1998 جىلى قىزىلجار قالاسىندا وتكەن رەسپۋبليكالىق ايتىستا ۇزدىك ونەر كورسەتىپ, 2002 جىلى ستۋدەنت جاستار اراسىندا ۇيىمداستىرىلعان «جاس تولقىن» اتتى رەسپۋبليكالىق ايتىستىڭ ءى ورىن يەگەرى اتاندى. اباي قۇنانباي ۇلى مەن  جامبىل جاباەۆتىڭ 150 جىلدىق, مۇحتار اۋەزوۆتىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويلارىنا باي­لانىس­تى وتكىزىلگەن ايماقتىق اقىندار الامانىنىڭ العى شەبىنەن كورىندى. 2005 جىلعى «جاسامپاز ەلدىڭ ەرتەڭى – جاستار» ايتىسىندا, 2006 جىلى وتكەن «جەلتوقساندى جىرلايمىن» اتتى وبلىستىق اقىندار ايتىسىندا جۇلدەگەرلەر قاتارىنان تابىلدى. 2016 جىلى الماتى قالاسىنىڭ 1000 جىلدىعىنا ارنالعان «مىڭ جاساعان شاھار» اتتى حالىقارالىق اقىندار ايتىسىندا ۇزدىك ونەر كورسەتىپ ارنايى جۇلدەنى, 2017 جىلى «تۋعان جەر – التىن تۇعىرىم» اتتى رەسپۋبليكالىق اقىندار ايتىسىندا ءىىى ورىندى ەنشىلەدى. تۇركيانىڭ ىستانبۇل قالاسىندا وتكەن حالىقارالىق اقىندار ايتىسىنا ەلىمىزدەن جولداما العان 6 اقىننىڭ ءبىرى بولىپ بارىپ, شەتەلدەگى قازاقتاردىڭ العى­سىن ارقالاپ قايتقانى دا بەكزات ونەردىڭ شاراپاتى. ايتىستىڭ ارقاسىندا ەكى مارتە ونەر جانە قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ قاتارىندا قاسيەتتى مەككە-ماديناعا تابانى تيگەنى دە ءبىر مەرەي.

ولجاستىڭ شىعارماشىلىعى جاس­تارمەن ۇندەس, سەبەبى ول سول ۇرپاقتىڭ ءۇنى مەن تىنىسىن ءدوپ سەزىنەدى. اسىرەسە پاتريوتتىق رۋحتاعى اندەرى, ماحاببات ليريكاسى مەن ءومىر شىندىعىن ارقاۋ ەتكەن تۋىندىلارى ەل اراسىندا كەڭ تارالعان. ءوزى ءسوزى مەن ءانىن جازعان «شىدا, جۇرەك», «جىلدار مەن جولدار», «انا-اكە», «اعا», «اعايىن», «بالالىق شاق» سەكىلدى تۋىندىلارىن تىڭدارمان جىلى قابىلداعانىنا قاراماستان, ء«وزىمدى پالەندەي سازگەر رەتىندە سەزىنبەيمىن. بالكىم اۋەسقويلىق شىعار. قاننان بەرىلگەن قاسيەت قوي, تامىرىڭدا بۇلكىلدەپ, جازباسىڭا قويمايدى», دەۋىن كەيىپكەرىمىزدىڭ قاراپايىمدىلىعىنا بالادىق.

 ونىڭ جۇرەك قىلىن شەرتەتىن جۇقا-جۇمساق ليريكاسى اسەم انمەن جىم­داسقاندا كوڭىل تەربەيدى. ول ءسوزىن جازعان اندەر, جاستار جۇرەگىن جاۋلاپ, تالاي ءانشىنىڭ جۇلدىزىن جاقتى. اتاپ ايتقاندا, «اقتاماق», «ۇمىتتىڭ با؟», «قاناتىڭنىڭ ءتۇسى», «كورىسكەنشە مەنىڭ, اياۋلىم», «اق بۇلتتار», «سەن جايلى», «اق قۇسىم», «تارازدىڭ ارۋلارى» جانە باسقا اندەردى قازاق ەستراداسىنىڭ تانىمال انشىلەرى باعدات سامەدينوۆا, ەلمۇرا جاڭابەرگەنوۆا, مۇقاسان شاحزاداەۆ, سايات مەدەۋوۆ, دوسىمجان تاڭاتاروۆ, قۇرماش ماحان, اباي بەگەي, ينديرا راسىلحان, جۇلدىزاي دۇيسەنبيەۆا, ءمادينا ساعىنبەكوۆا, مارالبەك باباقۇلوۆ, عاني ماتەباەۆ, قايرات نۇرتاس, ەرنار ايدار, سەرجانالى الىبەك, الىشەر كاريموۆ, اسىلجان تۇزەلبەك, رينات پەن پەريزات, «جالىن», «استانا», «مەلومان», «ادەمى-اي» توپتارى, ت.ب. ەسترادا ساڭلاقتارى ورىنداپ ءجۇر. 2011 جىلى رەسپۋبليكالىق «ەل ارنا» تەلەارناسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن «ساز الەمى» باعدارلاماسىندا قايرات نۇرتاستىڭ ورىنداۋى­مەن «جىلدىڭ ۇزدىك ءانى» اتانعان «اۋىر­مايدى جۇرەك» ءانىنىڭ ءسوزىن جازعان اۆتور رەتىندە ونەردەگى قاناتتاس-قالامداستارى ونى «قازاقستاننىڭ باس كارديولوگى» اتاپ كەتكەنى بار.

ۆۆ

ەكونوميست-قارجىگەر ماماندىعىن الىپ, كۇنى بۇگىنگە دەيىن ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىندا ابىرويلى ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ازامات قالامنان ءبىر ءسات قول ۇزگەن ەمەس. ولجاس وتار – ءسوز بەن سازدىڭ جاراسىمىن عانا ەمەس, ۇلتتىق رۋح پەن زاماناۋي ويدى قاتار ءورىپ, جاڭا بۋىن ونەر يەلەرىنە جول اشىپ جۇرگەن ازامات. سازگەرلەرمەن ۇيلەسىمدى تاندەم قۇرا وتىرىپ, ساحناعا جاڭا لەپ اكەلگەن اۆتوردىڭ شىعارماشىلىعى – بۇگىنگى قازاق مادەنيەتىنىڭ كوركەم ءبىر پاراعى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق بولماس.

جەلتوقساننىڭ 9-ى كۇنى, رەسپۋب-ليكا سارايىندا ولجەكەڭنىڭ «اۋىر­مايدى جۇرەك» اتتى جەكە شىعار­ماشىلىق ءان كەشى وتپەك. كەش اياسىندا اقىننىڭ سوزىنە جازىلعان ەڭ تاڭداۋلى اندەر مەن جاڭا تۋىندىلار العاش رەت كوپشىلىككە ۇسىنىلادى. ساحنا تورىندە قازاق ەستراداسىنىڭ ەڭ تاڭداۋلى وكىلدەرى: مايرا يلياسوۆا, باعدات سامە­دينوۆا, تالعات كۇزەمباەۆ, مۇ­قاسان شاحزاداەۆ, قۇرماش ماحان, سايات مەدەۋوۆ, دوسىمجان تاڭاتاروۆ, قايرات نۇرتاس, ەرنار ايدار, الىشەر كاريموۆ, باۋىرجان يساەۆ, اباي بەگەي, اقبوتا كەرىمبەكوۆا, ينديرا راسىلحان, جۇلدىزاي دۇيسەنبيەۆا, قانات پەن سۆەتا, توقتار مەن بەيبىت, ميراس پەن قۇرالاي, «استانا», «مەلومەن», «ادەمى-اي» توپتارى, تاعى دا باسقا ونەر جۇلدىزدارى ءان شىرقايدى. ونەر مەن سەزىم توعىسقان كەش – اۆتوردىڭ تىنىمسىز شىعارماشىلىق ەڭبەگىنىڭ جەمىسى.

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە