اتالعان مەكەمە ماماندارىنىڭ مالىمدەۋىنشە, بۇگىندە شىمكەنت قالاسىنىڭ جيتس ورتالىعىندا 1 974 ناۋقاس ديسپانسەرلىك ەسەپتە تۇرادى. ونىڭ 1 944-ءى انتيرەتروۆيرۋستىق ەم الادى. ناۋقاستاردىڭ 90%-ى ۆيرۋستىق سۋپرەسسياعا قول جەتكىزگەن. ەمدەۋ قازىرگى زامانعى پرەپاراتتاردى قولدانىپ, كەشەندى تۇردە جۇرگىزىلەدى. دارىگەرلەر 2025 جىلعى ساۋىردەن باستاپ جيتس ورتالىعىندا جاڭا تەحنولوگيامەن وندىرىلەتىن «ريلپيۆيرين, تەنوفوۆيرا الافەناميد, ەمتريتسيتابين» پرەپاراتى قولدانىلاتىنىن جەتكىزدى. بۇل دارىلەر ەمدەۋ بارىسىندا ناۋقاستارعا ءوزىنىڭ وڭ اسەرىن تيگىزدى. اتالعان پرەپاراتتار ءتىپتى ۇزاق ۋاقىت قولدانعاندا دا جوعارى تيىمدىلىگىمەن, تومەن ۋىتتىلىعىمەن ءارى جاعىمسىز قۇبىلىستاردىڭ از سانىمەن ەرەكشەلەنەدى. ودان بولەك ورتالىق ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, زەرتتەۋدىڭ جاڭا ادىستەرىن ەنگىزۋ كلينيكالىق دياگنوستيكا مەن ەمدەۋ تيىمدىلىگىنە مونيتورينگتى ايتارلىقتاي جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەردى. ەندى ايتۆ جۇقتىرۋ قاۋپى جوعارى ادامدار وزدەرىنىڭ ايتۆ-مارتەبەسىن, كلينيكالارعا بارماي-اق, 20 مينۋت ىشىندە جەدەل-تەست ارقىلى بىلە الادى.
حالىق اراسىندا ايتۆ-نىڭ تارالۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن رەتروۆيرۋسقا قارسى تەراپيا جۇرگىزىلىپ تۇرادى. بۇگىندە ونى 1 217 ادام الىپ جاتىر. ماماندار ونىڭ تيىمدىلىگى وتە جوعارى ەكەنىن ايتادى. سەبەبى رەتروۆيرۋسقا قارسى تەراپيا – اۋرۋدىڭ سالدارىمەن كۇرەسكەنشە, اۋرۋدىڭ الدىن الۋدىڭ توتە جولى. سونداي-اق دارىگەرلەردىڭ مالىمدەۋىنشە, وڭىردە قاۋىپتى ينفەكتسيانىڭ تارالۋىن بولدىرماۋدىڭ ءتيىمدى ءادىسى ول – ەرتە دياگنوستيكادان ءوتۋ. سوندىقتان اۋرۋ جۇقتىرۋ قاۋپى جوعارى ازاماتتار ءوز ەرىكتەرىمەن ءجيى تەكسەرىلىپ تۇرۋ قاجەت. اۋرۋ جۇقتىرۋعا بەيىم قانداي ازاماتتار دەسەك, ولار بىرىنشىدەن ساقتانباي جىنىستىق قاتىناسقا تۇسەتىندەر. قاۋىپتىلىك ايماعىندا جۇبىنىڭ جيتس-پەن اۋىراتىنىن بىلەتىن ادامدار. ولار دا دەنساۋلىعىن ءجيى باقىلاپ جۇرۋگە ءتيىس. ءبىر ينەنى ورتاق پايدالاناتىن ناشاقورلار. بىراق ولاردىڭ ۇلەسى وسى كۇندە ءبىرشاما ازايعان. قازىر جىنىستىق جولمەن جۇعۋ جاعدايى ءورشىپ جاتىر. سوندىقتان دارىگەرلەر ازاماتتاردى دەر كەزىندە تەست-اناليز الىپ تۇرۋعا كەڭەس بەرەدى. ول ەڭ الدىمەن ادامنىڭ ءوزىن عانا ەمەس, اينالاسىنداعى جانداردى دا كەسەلدەن ساقتايدى.
«بۇگىندە ءبىز ايتۆ پروبلەمالارىن شەشىپ بەرەتىن وزگەرىستەر مەن ءتيىمدى جولداردى قاراستىرۋ ماڭىزدى. رەتروۆيرۋسقا قارسى تەراپياعا قولجەتىمدىلىكتى كەڭەيتۋ ايتۆ-مەن بايلانىستى اۋرۋشاڭدىق پەن ءولىم-ءجىتىمنىڭ تومەندەۋىنە الىپ كەلدى. انتيرەتروۆيرۋستىق تەراپيانى ەنگىزۋ ايتۆ-مەن ءومىر سۇرەتىن ادامدارعا تولىققاندى, سالاماتتى تىرشىلىك كەشۋگە جانە ءوز ءومىرىنىڭ ساپاسىن ەداۋىر جاقسارتۋعا كومەكتەستى. سونىمەن بىرگە وسىناۋ پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارانىڭ ارقاسىندا جۇكتى ايەلدەردەگى ايتۆ-ينفەكتسياسىن ۋاقتىلى انىقتاۋعا سونداي-اق ءتۇرلى جاعدايدا ينفەكتسيانى جۇقتىرۋدىڭ ۆەرتيكالدى جولىن بولدىرماۋعا مۇمكىندىك بەردى. اتقارىلىپ جاتقان ءىس-شارالار جۇكتى ايەلدەردە ايتۆ-نى دەر كەزىندە ناقتىلاپ, ينفەكتسيانىڭ انادان بالاعا بەرىلۋىنە جول بەرمەۋگە كومەكتەستى. شىمكەنتتە بۇگىنگە دەيىن ايتۆ ىندەتىن جۇقتىرعان ايەلدەردەن دەنى ساۋ 619 ءسابي دۇنيەگە كەلدى. سونداي-اق كەلەشەك جاس ۇرپاقتىڭ ساۋلىعىنا باعىتتالعان الدىن الۋ شارالارى مەن جالپى اقپاراتتاندىرۋ جۇمىستارى كۇشەيتىلدى. بۇگىندە مەگاپوليستە جاسوسپىرىمدەر مەن جاستارعا قولداۋ كورسەتەتىن, سالاماتتى ءومىر سالتى مادەنيەتىن قالىپتاستىرىپ, پسيحولوگيالىق ءال-اۋقاتتى نىعايتۋعا كومەكتەسەتىن 9 «جاستار دەنساۋلىق ورتالىعى» ياعني جدو-لار جۇمىس ىستەيدى. ءبىز وسى جدو-لارمەن بىرلەسە وتىرىپ جاستاردى جىنىستىق جانە رەپرودۋكتيۆتى دەنساۋلىق سونداي-اق پسيحولوگيالىق سالاماتتىلىق ماسەلەلەرى تۋراسىندا كوپ نارسەدەن حاباردار ەتىپ وتىرامىز. مۇنان وزگە جۇقپالى نەمەسە جۇقپالى ەمەس اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا, دەنساۋلىقتى ساقتاۋعا بايلانىستى دۇرىس كوزقاراس پەن داعدىلاردى قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتىپ كەلەمىز. وسى اتالعان ءىس-شارالاردىڭ ناتيجەسىندە ايتۆ قاۋىپتىلىگىن ازايتىپ, ينفەكتسيادان قورعالعان تازا قوعام قۇرۋدى مۇرات تۇتامىز», دەيدى جيتس ورتالىعىنىڭ باس دارىگەرى بەكەن سىربەك.
