قوعام • 17 قاراشا, 2025

جاڭا جوبالاردىڭ وڭىرلەرگە تيگىزەتىن اسەرى قانداي؟

60 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

بيىل ەلدەگى يندۋستريالاندىرۋ قارقىنى ايتارلىقتاي جوعارى بولدى. ەل اۋماعىندا جالپى قۇنى 1,5 ترلن تەڭگەنى قۇرايتىن 190 جوبا ىسكە قوسىلىپ, ناتيجەسىندە 20,1 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى اشىلماق. جوبالار تولىق قۋاتىنا شىققاندا ءوندىرىس كولەمى 2,2 ترلن تەڭگەگە دەيىن وسەدى دەپ كۇتىلەدى, دەپ جازادى Egemen.kz.

جاڭا جوبالاردىڭ وڭىرلەرگە تيگىزەتىن اسەرى قانداي؟

2024 جىلدىڭ وزىندە 1,2 ترلن تەڭگەگە باعالانعان 180 يندۋستريالىق جوبا ىسكە اسىرىلدى. وڭدەۋ ونەركاسىبىن وتاندىق شيكىزاتپەن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان جاڭا تەتىكتەر سالانىڭ دامۋىن جەدەلدەتۋگە جانە كاسىپورىنداردىڭ تۇراقتى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى.

ماشينا جاساۋ سالاسىنىڭ 2028 جىلعا دەيىنگى كەشەندى جوسپارى ورىندالعان جاعدايدا, بۇل سەكتوردىڭ جالپى قوسىلعان قۇنى 4,5 ەسەگە دەيىن ارتۋى مۇمكىن. ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, 2025 جىلى ىسكە اسىرىلاتىن يندۋستريالىق جوبالار سانى سوڭعى بەس جىلداعى ەڭ جوعارى دەڭگەيگە جەتەدى. بۇل جوبالاردىڭ باسىم بولىگى جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشىپ قانا قويماي, وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن كۇشەيتۋگە باعىتتالعان.

قازاقستان حيميا سالاسىن دا بەلسەندى تۇردە دامىتىپ جاتىر. ەلدە سۋتەگى پەروكسيدى, سۇيىق شىنى, كۇكىرت قىشقىلى, مينەرالدى تىڭايتقىشتار, پوليپروپيلەن جانە سارى فوسفور ءوندىرىسىن كەڭەيتۋ جوسپارلانۋدا. بۇل قادامدار وتاندىق حيميا ونىمدەرىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرىپ, يمپورتتى ازايتۋعا جول اشادى.

2025–2035 جىلدارعا ارنالعان جوسپار شەڭبەرىندە مەتاللۋرگيا, ماشينا جاساۋ جانە حيميا ونەركاسىبىندە 9 ءىرى جوبا جۇزەگە اسىرىلادى. قۋاتىنا تولىق شىققان كەزدە ولار جىلىنا 7,3 ملرد دوللار كولەمىندە ءونىم وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. وسى ماقساتتا 6 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلىپ, 12 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلادى. بۇل – پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن ازىرلەنگەن, جالپى 25 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋدى كوزدەيتىن 17 ءىرى جوبانىڭ ءبىر بولىگى.

ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, اۆتوموبيل قۇراستىرۋ زاۋىتتارى, ىستىق بريكەتتەلگەن تەمىر ءوندىرۋ كاسىپورىندارى, مىس بالقىتۋ زاۋىتى, اممياك-كارباميد كەشەنى, كالي تۇزدارىن بايىتۋ-وندىرىستىك كەشەن جانە گيدرومەتاللۋرگيا زاۋىتى سياقتى ماڭىزدى نىساندار ىسكە قوسىلادى. بۇل كاسىپورىندار وتاندىق ماشينا جاساۋ سالاسى ءۇشىن جاڭا ءونىم شىعارۋدى قامتاماسىز ەتىپ, ەلىمىزدىڭ ونەركاسىپتىك الەۋەتىن ەداۋىر ارتتىرادى.

اتالعان جوبالاردىڭ ىشىنەن ەكى نىسان 2025 جىلى پايدالانۋعا بەرىلەدى:
• قوستاناي وبلىسىنداعى KIA زاۋىتى – 1 500 جۇمىس ورنى, جىلىنا 70 مىڭ كولىك;
• الماتىداعى مۋلتيبرەندتى اۆتوزاۋىت (Changan, Chery, Haval) – 3 600 جۇمىس ورنى, جىلىنا 90 مىڭ كولىك.

جاڭا ءوندىرىس ورىندارىنىڭ ارقاسىندا 2025 جىلى اۆتوموبيل سالاسىنىڭ ءوندىرىس كولەمى 5%-عا ءوسىپ, 149 مىڭ جەڭىل كولىك قۇراستىرۋ جوسپارلانىپ وتىر (2024 جىلى – 134 مىڭ).

وڭدەۋ ونەركاسىبىندە سوڭعى بەس جىلدا العاش رەت 5,9% ءوسىم تىركەلدى. بۇل مەتاللۋرگياداعى (+6,9%), ماشينا جاساۋداعى (+9,7%), حيميا ونەركاسىبىندەگى (+7,7%) جانە باسقا دا سالالارداعى ءوندىرىس كولەمىنىڭ ارتۋىمەن بايلانىستى. 2024 جىلى جالپى ءوندىرىس كولەمى 24,5 ترلن تەڭگەگە جەتتى.

ءتۇستى جانە قارا مەتاللۋرگيادا دا تۇراقتى ءوسىم  بار. مىس, اليۋميني, تسينك, قورعاسىن ءوندىرىسىنىڭ ارتۋى مەن قۇرىلىس ماتەريالدارى نارىعىنىڭ كەڭەيۋى ىشكى سۇرانىستى قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, ەكسپورتتىق مۇمكىندىكتەردى دە ۇلعايتادى.

قازىر قازاقستاندا يندۋستريالىق جوبالاردى ورنالاستىرۋ ءۇشىن 15 ارنايى ەكونوميكالىق ايماق جانە 51 يندۋستريالىق ايماق جۇمىس ىستەيدى. 2025 جىلى ولاردىڭ بازاسىندا تاعى 110 جوبا جۇزەگە اسىرىلماق. سوڭعى جىلدارى شاعىن ونەركاسىپ ايماقتارى دا دامىپ كەلەدى. كاسىپكەرلەرگە دايىن وندىرىستىك ورىندار, جەڭىلدەتىلگەن نەسيە مەن ءتيىمدى جالداۋ شارتتارىن ۇسىناتىن بۇل ايماقتار بۇگىندە 8 وڭىردە 34-كە جەتتى. 2025 جىلى ولاردىڭ سانى 14 وڭىرگە دەيىن كوبەيەدى.

2024 جىلى وڭدەۋ ونەركاسىبىندە 163 جوبا, تاۋ-كەن سەكتورىندا 17 جوبا ىسكە قوسىلدى. جوبالارعا سالىنعان جالپى ينۆەستيتسيا كولەمى 1,3 ترلن تەڭگەدەن استى. جاڭا ءوندىرىس ورىندارىنىڭ كوپتەپ اشىلۋى بويىنشا تۇركىستان, الماتى, جامبىل, قوستاناي, قىزىلوردا جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارى, سونداي-اق الماتى مەن شىمكەنت قالالارى الدىڭعى قاتاردا بولدى.

جالپى العاندا, يندۋستريالىق دامۋ ەل ەكونوميكاسىنىڭ تۇراقتى ءوسىمىن قامتاماسىز ەتۋدە شەشۋشى ءرول اتقارىپ وتىر. جاڭا كاسىپورىنداردىڭ ىسكە قوسىلۋى, ءوندىرىستىڭ ۇلعايۋى جانە يمپورتقا تاۋەلدىلىكتىڭ تومەندەۋى – قازاقستاننىڭ ونەركاسىپتىك جاڭعىرۋىنىڭ ناقتى ناتيجەسى.

سوڭعى جاڭالىقتار