قاراعاندى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى ەڭ تومەن وڭىرلەردىڭ ءبىرى – نەبارى 4%. ونەركاسىپتى دامىتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ, ينۆەستيتسيا تارتۋ – ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ باستى باسىمدىقتارى. وبلىس كولەمىندە يندۋستريالىق ايماقتار بەلسەندى دامىپ, شاعىن ونەركاسىپتىك الاڭدار قۇرىلىپ جاتىر. «Qarmet» كومپانياسى ءوندىرىستى جاڭعىرتۋعا 2028 جىلعا دەيىن 1,6 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا سالۋدى جوسپارلاپ وتىر. وڭىردە جاڭا ءوندىرىس ورىندارى اشىلىپ, ماشينا جاساۋ, وڭدەۋ ونەركاسىبى, باسقا دا سالالاردا ىلكىمدى جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
– وبلىس ەلىمىزدە ءبىرىنشى بولىپ بولشەك سالىق مولشەرلەمەسىن 2%-عا دەيىن تومەندەتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە سالىق تولەۋشىلەردىڭ سانى 30 ەسەگە ءوسىپ, بۇگىندە 4 مىڭنان استى. بيىلعى ارنايى سالىق رەجىمىمەن بيۋدجەتكە 5,6 ملرد تەڭگە ءتۇستى. جاڭا سالىق كودەكسى كۇشىنە ەنگەننەن كەيىن دە ماسليحاتتارعا ەكى پايىزدىق مولشەرلەمەنى ساقتاپ قالۋ جونىندە ۇسىنىم بەرەمىز, – دەدى ەرماعانبەت بولەكپاەۆ.
ايماقتا اۋىل شارۋاشىلىعى قارقىندى دامىپ كەلەدى. اگرارلىق سەكتورعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى ەكى ەسەگە ءوسىپ, 44 ملرد تەڭگەگە جەتتى. بيىلدىڭ وزىندە 18 جوبا ىسكە قوسىلدى.
– باعانىڭ ءوسۋىن تەجەۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى وندىرۋشىلەرمەن فورۆاردتىق كەلىسىمشارتتار جاساسىپ, نان ءپىسىرۋ كاسىپورىندارىن قولداپ, الەۋمەتتىك پاۆيلوندار اشىپ جاتىرمىز. وندا فەرمەرلەر ءوز ونىمدەرىن دەلدالسىز, تەگىن بەرىلگەن ساۋدا ورىندارىندا تىكەلەي ساتا الادى. بۇل – قالا تۇرعىندارىنا ساپالى ءارى قولجەتىمدى ءونىم الۋ مۇمكىندىگى, فەرمەرلەرگە وتكىزۋ نارىعىن كەڭەيتۋگە جول اشاتىن ءتيىمدى الاڭ, – دەدى ءوڭىر باسشىسى.
وبلىستا ەگىس القاپتارىن ءارتاراپتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بيىل ازىقتىق داقىلداردىڭ كولەمى 30%-عا ارتىپ, مايلى داقىلدار القابى ەكى ەسەگە ۇلعايعان. نۇرا اۋدانىندا ىسكە قوسىلعان, 1 100 باسقا ارنالعان ءسۇت-تاۋارلى فەرما جىلىنا 9 مىڭ توننا ءسۇت وندىرەدى. وساكاروۆ اۋدانىندا 6 مىڭ باسقا ارنالعان ءىرى فەرما سالىنىپ جاتىر, ول جىل سايىن 55 مىڭ توننا ءونىم ءوندىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى. ە.بولەكپاەۆ «Saumal Biotech» كاسىپورنىن مىسال رەتىندە كەلتىرىپ, ونىڭ بيە مەن تۇيە سۇتىنەن جاسالاتىن ليوفيلدەنگەن قوسپالار مەن مال ازىعىن وندىرەتىنىن اتاپ ءوتتى. بىلتىردان باستاپ زاۋىت ءونىمىن اقش-قا ەكسپورتتاپ, قىتايمەن دە سەرىكتەستىك ورناتتى. جالپى, اگروونەركاسىپتىك سەكتوردا 47 ملرد تەڭگەگە 31 جوبا جۇزەگە اسىرىلادى, سونىڭ ناتيجەسىندە 300-گە جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى.
وبلىستا ەلدى مەكەندەردى ساپالى اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋ, ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ, ءوڭىردى گازداندىرۋ باعىتىنداعى جۇمىس جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلىپ كەلەدى.
– بيىل 61 اۋىلدىڭ 4 مىڭنان استام تۇرعىنى تازا اۋىزسۋعا قول جەتكىزەدى. جالپى, وبلىس حالقىنىڭ 98,7%-ى بۇگىندە اۋىزسۋمەن قامتىلعان. قالالاردا بۇل كورسەتكىش 99,4%-دى, اۋىلداردا 97,9%-دى قۇرايدى. جىل سوڭىنا دەيىن اۋىزسۋ ماسەلەسىن تولىق شەشەمىز, – دەدى ءوڭىر باسشىسى.
وبلىستا كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋعا قاتىستى اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلادى. قازىر 148 شاقىرىمنان استام سۋ قۇبىرى, 44 شاقىرىم كارىز جەلىسى سالىنىپ, قايتا جاڭعىرتىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار 22 شاقىرىم جىلۋ جۇيەسى اۋىستىرىلىپ, ءۇش قازاندىق جاڭارتىلدى.
ءوڭىردى ورتالىقتاندىرىلعان گازبەن قامتاماسىز ەتۋ دە – باستى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى. قاراعاندى, تەمىرتاۋ, شاحتينسك قالالارىندا 9,5 مىڭ ۇيگە دەيىن گاز تاراتۋشى جەلىلەر تارتىلدى. بۇگىندە 5 771 ءۇي گازعا قوسىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن قوسىمشا 3 مىڭ ءۇي گازبەن قامتىلادى.
تۋريزم سالاسى دا تۇلەپ كەلەدى. بيىل التى ايدا ايماققا 200 مىڭنان استام تۋريست كەلدى. وسى سالاعا تارتىلعان ينۆەستيتسيالار كولەمى 19 ملرد تەڭگەگە جەتتى. جىل سوڭىنا دەيىن بۇل كورسەتكىشتى 23 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتۋ جوسپارلانىپ وتىر. وبلىس اكىمنىڭ ايتۋىنشا, تۋريزم – وبلىستىڭ قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنداعى نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشتەردىڭ ءبىرى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ وڭىردەگى تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا ايتارلىقتاي سەرپىن بەرگەن.
– بيىل تۋريزم سالاسىنا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 19 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 10,9%-عا ارتتى. قوناقۇي, دەمالىس ورىندارىنىڭ سانى 13,1%-عا كوبەيىپ, 277 نىسانعا جەتتى. تۋريستەر لەگى دە 29,2%-عا ءوستى, جارتى جىلدا وبلىسقا 200 مىڭنان استام ادام كەلدى, – دەپ اتاپ ءوتتى ە.بولەكپاەۆ.
وبلىستا زاماناۋي سپورت كلاستەرىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. اۋماعى 72 گا بولاتىن ايماقتا بۇقارالىق, بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر, كاسىبي سپورتتى دامىتۋعا ارنالعان نىساندار سالىنادى. كەشەننىڭ ورتالىق نىسانى UEFA-نىڭ 4-ساناتىنا ساي كەلەتىن ستاديون بولادى.
– سپورت كلاستەرىن قۇرۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋدىڭ العاشقى قادامى – فۋتبول اكادەمياسىنىڭ قۇرىلىسى. جوبانىڭ سەرىكتەسى – «Freedom Holding Corp» كومپانياسىنىڭ باسشىسى تيمۋر تۋرلوۆ. بۇل ماقساتقا 12 ملرد تەڭگە ءبولىندى, – دەدى وبلىس اكىمى.
قوسىمشا ءبىلىم بەرۋدىڭ بىرىڭعاي مەملەكەتتىك تاپسىرىسىن ورنالاستىرۋ جونىندەگى قاناتقاقتى جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ۆاۋچەرلىك قارجىلاندىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا 14 مىڭعا جۋىق بالا سپورتپەن, شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. بيىل مەملەكەتتىك تاپسىرىس ەسەبىنەن بەس جاڭا جەكەمەنشىك بالاباقشا اشىلىپ, 525 ورىن قۇرىلدى, سونداي-اق جۇمىس ىستەپ تۇرعان بالاباقشالاردا قوسىمشا 522 ورىن پايدالانۋعا بەرىلدى.
– جىل سوڭىنا دەيىن ءۇش مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم اشىپ, قولدانىستاعى بالاباقشالاردى قوسىمشا 951 ورىنعا كەڭەيتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. التى مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى, ولاردىڭ بەسەۋى «كەلەشەك مەكتەپتەرى» جوباسى اياسىندا سالىندى. تاعى بەس مەكتەپ قالا, اۋدان دەڭگەيىندە بوي كوتەرىپ جاتىر, – دەپ اتاپ ءوتتى ءوڭىر باسشىسى.
بيىل ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى 265 نىسان جوندەۋدەن ءوتتى, ونىڭ ىشىندە 33 نىسانعا – مەكتەپتەرگە, بالاباقشاعا, كوللەدجگە, ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالاردى قولداۋ ورتالىعىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلدى. اۋىلدىق جەرلەردەگى 35 مەكتەپتە اۋقىمدى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. مەكتەپتەردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن كۇشەيتۋ ماقساتىندا 78 زاماناۋي وقۋ كابينەتى ساتىپ الىندى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ دا جالعاسادى. اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە 92 جاڭا مەديتسينالىق نىسان پايدالانۋعا بەرىلدى, ولاردىڭ 51-ءى ارنايى مەملەكەتتىك قوردىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن سالىنعان. وڭىردە مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ مەن شۇعىل كومەك كورسەتۋدىڭ تيىمدىلىگىن جوعارىلاتۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى جوبالار جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل جۇمىستار وبلىس ورتالىعىندا عانا ەمەس, باسقا قالالار مەن اۋدانداردا دا قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بيىل ۇكىمەت قاراعاندى قالاسىنداعى №3 كوپبەيىندى اۋرۋحانا – ونكوورتالىقتىڭ وپەراتسيالىق جانە رەانيماتسيالىق بلوگىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاپ, زاماناۋي جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋگە ارنايى مەملەكەتتىك قوردان 6,2 ملرد تەڭگە ءبولدى. وبلىستا جەدەل جاردەم قىزمەتىنىڭ اۆتوپاركى تولىق جاڭارتىلىپ, 113 جاڭا كولىك ساتىپ الىندى. سونىمەن قاتار تۇرعىن ءۇي ماسەلەسى دە شەشىلىپ كەلەدى. 2023 جىلدان بەرى مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرگە 250 پاتەر بەرىلدى.
جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى جولدارداعى اقاۋلاردى انىقتاۋعا, كولىك كەپتەلىسىن ازايتۋعا, قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا تيىمدىلىكتى ارتتىرۋعا كومەكتەسەدى. ايماق باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, وڭىردە IT-كومپانيالاردان تۇسەتىن سالىق كولەمى جىل سايىن 35%-عا ءوسىپ كەلەدى.
قاراعاندى بۇگىندە ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنداعى جەتەكشى وڭىرلەردىڭ ءبىرى. ايماق باسشىسى ە.بولەكپاەۆ اتاپ وتكەندەي, باستى ماقسات – حالىقتىڭ تۇرمىس دەڭگەيىن كوتەرۋ, ساپالى قىزمەت پەن قولايلى ورتا قالىپتاستىرۋ. جۇيەلى جۇمىس پەن جوسپارلى دامۋ ناتيجەسىندە ءوندىرىستى ولكە الداعى ۋاقىتتا دا ەل ەكونوميكاسىنىڭ سەنىمدى تىرەگى بولىپ قالا بەرەدى.
