«پاندىك ساباقتاردى تاجىريبە جۇرگىزۋ ارقىلى مەڭگەرتۋ بالالاردىڭ سىني ويلاۋى مەن شىعارماشىلىق داعدىلارىن قالىپتاستىراتىنىن ايتىپ وتكەن ءجون. ساباققا قىزىعۋشىلىعى ارقىلى وقۋشى بولاشاق ماماندىعىن تاڭدايدى. ويتكەنى 7–8-سىنىپ وقۋشىسى بولاشاقتا كىم بولاتىنىن, قانداي سالاعا بەيىم ەكەنىن زەردەلەپ, جوعارى سىنىپتاردا تاڭداۋ پانىنە بايلانىستى ءبىلىمىن تەرەڭدەتە تۇسەدى», دەيدى وسى مەكتەپتىڭ حيميا جانە بيولوگيا ءپانى مۇعالىمى, پەداگوگ-زەرتتەۋشى ءاليا سۇيىندىكوۆا.
زەرتحانالىق جۇمىستار بارىسىندا وقۋشىنىڭ پانگە دەگەن قىزىعۋشىلىعى ارتاتىنىن ەسكەرە وتىرىپ, جاس ۇستاز حيميا ءپانىن تاجىريبەلىك, پراكتيكالىق ساباقتار ارقىلى وتكىزگەندى ۇناتادى. قىزىقتى زەرتتەۋلەر كەزىندە وقۋشىلار ساباقتىڭ قالاي تەز ءوتىپ كەتكەنىن اڭعارماي قالادى. تۇسىنگەن جانعا جاراتىلىستانۋ عىلىمدارىنىڭ كىلتى دە وسىندا. تياناقتى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى كورىنىپ, سازدى مەكتەبىندە حيميا پانىنە قىزىعۋشىلىعى ارتقان وقۋشىلار سانى كوبەيىپ كەلەدى.
قاي كەزدە دە جاقسى ۇستازدىڭ باعاسى وقۋشىسىنىڭ جەتىستىگىمەن باعالانادى عوي. بۇل جاعىنان ءاليانىڭ جۇلدىزى جوعارى تۇر. ماسەلەن, ءامينا بيسەكەنوۆا, ءالي ەرمۇحان, تەمىرلان امانجولوۆ, شىڭعىسحان ابايبەك ۇلى, اسىلاي ومىرزاق سىندى وقۋشىلارى بىرنەشە جىل قاتارىنان قالالىق, وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق كونكۋرستار مەن وليمپيادالاردا ۇزدىك ورىندار يەلەنىپ كەلەدى. ولار بولاشاعىن جاراتىلىستانۋ عىلىمىمەن بايلانىستىرادى. وتكەن وقۋ جىلىنىڭ سوڭىندا تاشكەنتتە قازاقستان, قىرعىزستان, رەسەي, وزبەكستاننىڭ مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىندا وتكەن «جاڭا كوكجيەكتەر» اتتى عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيادا 7-سىنىپتا وقيتىن اسىلاي ومىرزاق 1-ورىن الىپ كەلدى. تاشكەنتتەن كەلگەن بويى اسىلاي رەسپۋبليكالىق «جاس عالىم» كونكۋرسىنا قاتىسىپ, 1-ورىنعا يە بولدى. ەلىمىزدەگى ءتۇرلى وقۋ ورىنارىنا مەملەكەتتىك گرانتپەن وقۋعا تۇسكەن وقۋشىلار قاتارى دا كوپ.
ءار بالانىڭ جاراتىلىسىنا بايلانىستى قارىم-قابىلەتى دە ءارتۇرلى بولادى. كەي بالا ساباقتى جىلدام ۇعىنىپ, تاپسىرمانى جەدەل ورىنداسا, كەيبىرىنىڭ ۇعىنۋى ءالسىز, ۇمىتشاقتاۋ, جالقاۋلاۋ بولىپ كەلەدى. ناقتى عىلىمداردىڭ الىپپەسى مەكتەپتە قالاناتىنىن ەسكەرگەن ءاليا تىنىشتىقبايقىزى حيميا نەگىزدەرىن بارىنشا ۇعىندىرۋعا تىرىسادى. بولاشاق دارىگەر, ورتا مەديتسينا قىزمەتكەرى دە حيميالىق قوسىلىستار مەن بولىنىستەردىڭ نەگىزىن بىلۋگە ءتيىس. بارلىق وقۋشىسىنا بىردەي قارايتىن ۇستازدىڭ باستى ماقساتى – بالا بويىندا جاسىرىنعان قابىلەتتى اشۋ. بۇگىنگى وقۋشىلار ءۇيىپ-توگىپ بەرگەن ءۇي تاپسىرماسىن ونشا ۇناتا بەرمەيتىندىكتەن, نەگىزگى تاقىرىپتاردى ساباقتا مەڭگەرتۋگە كۇش سالادى. بارلىق وقۋشىسىن قاتىستىرۋعا تىرىسىپ, ۇلگەرمەسە, قوسىمشا ساباقتار ۇيىمداستىرادى.
ۇيالشاق, جالقاۋلاۋ بالانىڭ ىشىندە اشىلماعان تالانتى بۇعىپ جاتۋى مۇمكىن. ەڭبەكقور ۇستاز بۇل جولدا كوپ ەڭبەكتەنەدى. ەڭ باستىسى – بالانىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتۋ. بۇگىندە ۋاقىت وزگەرىسى ءداستۇرلى مەكتەپىشىلىك قاتىناستاردى دا وزگەرتتى. سوعان قاراماستان, وقۋشى مەن مۇعالىمنىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسى سىيلاستىققا نەگىزدەلگەنى ءجون. اشۋلى, مۇعالىمگە قارسى شىعاتىن, ساباق وتكىزبەۋگە كەدەرگى جاسايتىن وقۋشىنىڭ ارتىندا ونىڭ ىشكى قارسىلىعى تىعىلىپ تۇر. ءوزىن تولعاندىرعان سۇراققا جاۋاپ الا المادى ما, وتباسىنداعى تۇيتكىلدى ماسەلەگە جانى اۋىردى ما, ونىسىن سىرتقا ايتا الماي, قىسىلدى ما ەكەن؟ مۇنداي كەزدە ۇستازى سابىرلىلىق تانىتىپ, وقۋشىسىن تىڭداي بىلسە, كوپ تۇيتكىلدىڭ كۇرمەۋىن شەشۋگە بولادى ەكەن.
ءاليا سۇيىندىكوۆادان ءبىلىمدى وقۋشىنى قالاي تاربيەلەۋگە بولاتىنىن بىلگىمىز كەلدى. «مۇنىڭ جولى – وڭاي. مۇعالىم بالالارعا بىردەي قاراپ, وتە قاراپايىم قاعيدالاردى ەسكەرسە بولعانى. ەڭ الدىمەن, 5–6-سىنىپقا كەلگەننەن باستاپ بالانىڭ قابىلەتىن بايقاپ, دۇرىس باعىتتاپ, قولداۋ بىلدىرسە, ناتيجەگە تەز جەتۋگە بولادى. ويتكەنى ءاربىر بالاعا تۇلعا رەتىندە قاراۋ كەرەك. كۇردەلى تاقىرىپتاردى ومىرمەن بايلانىستىرا تۇسىندىرگەن ءجون. مۇعالىم ءاربىر وقۋشىنىڭ ءتۇسىنۋ دەڭگەيى مەن وقۋ ادىستەرىنە بەيىمدەلگەنى ءجون. وعان قوسا تەوريانى تاجىريبەمەن ۇشتاستىرا ءبىلۋ, بالانى جىگەرلەندىرە ءبىلۋ, جارىستارعا, وليمپيادالارعا قاتىستىرۋعا شابىتتاندىرا بىلگەن دۇرىس. ويتكەنى بالانىڭ قابىلەتى وزىمەن تەڭدەس, نە وزىنەن جوعارى تۇرعان وقۋشىلارمەن باسەكەلەسكەن كەزدە اشىلا تۇسەدى. مۇعالىمدەر تاراپىنان ەڭ كوپ جىبەرەتىن قاتەلىك – بالانى ساباق ايتقانى ءۇشىن باعالاۋ. باعا – وقۋشىنىڭ باعالاۋ ولشەمى ەمەس. ەڭ الدىمەن, بالانىڭ ىشكى جان دۇنيەسىنە ءۇڭىلىپ, ونىڭ ىشكى سەنىمسىزدىگىن جەڭۋگە كومەكتەسە بىلسەك, جەڭىسكە جەتكەنىمىز. ۇستاز كورەگەن تاربيەشى, سىر ساقتاي بىلەتىن دوس, ومىرگە باعدار بەرە بىلەتىن جان بولا ءبىلۋى كەرەك. وقۋشىلارىمنىڭ حيميانىڭ جۇمباق الەمىن زەردەلەي بىلگەنى مەنى قۋانتادى. مەن بالالارعا ومىرگە باعدار بەرىپ جۇرسەم دە, مەنىڭ دە ءالى كۇنگە دەيىن ۇيرەنەتىن ۇستازدارىم بار. ستۋدەنتتىك شاعىمدا وزىمە سەنۋگە, ارمانداۋعا قورىقپاۋدى ۇيرەتكەن جانداردىڭ اقىل-كەڭەسى ءالى كۇنگە دەيىن ەسىمدە. ولاردىڭ ادامدارمەن قارىم-قاتىناسى, ىشكى مادەنيەتىنە, وزدەرىن ۇستاۋىنا قاراپ بوي تۇزەدىك. شىنايى ۇستازدىڭ كەڭەستەرى ءومىر باقي جۇرەكتە جاتتالىپ قالادى ەكەن», دەيدى سازدى ورتا مەكتەبىنىڭ ۇزدىك مۇعالىمى ءاليا تىنىشتىقبايقىزى.
ونىڭ بولاشاققا قويعان جوسپارى كوپ. باستى ۇستانىمى – ەلدىڭ ەرتەڭىنە تۇتقا بولار سانالى دا ءبىلىمدى ۇرپاق تاربيەلەۋ. ويتكەنى وقۋشى جەتىستىگى – ۇستاز مەرەيى.
اقتوبە وبلىسى
