ناتيجەلى «ناتيجە»
سولاردىڭ ءبىرى – ساپا كورسەتكىشىمەن كوش باستاعان, قاراعاندىلىق برەند «ناتيجە» ءسۇت ونىمدەرى كاسىپورنى. بۇگىندە بۇل اتاۋ تەك قاراعاندى ءۇشىن عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ باسقا دا ايماقتارى ءۇشىن ساپا مەن سەنىمدىلىكتىڭ بەلگىسىنە اينالدى.
ءسۇت زاۋىتى ءوز جۇمىسىن 1999 جىلى باستاعان. العاشقى كەزدە كاسىپورىن ونىمدەرىن ء«بالحاشسۇت» اتاۋىمەن نارىققا ۇسىنعان ەدى. الايدا 2003 جىلى كومپانيا ءوز جولىن جاڭا باعىتتا جالعاستىرىپ, «ناتيجە» اتتى جەكە برەندىن قالىپتاستىردى. بۇل اتاۋ زاۋىتتىڭ باستى قاعيداتىن – ادال ەڭبەك پەن تازا ءونىم ارقىلى ناقتى ناتيجە كورسەتۋ ۇستانىمىن بىلدىرەدى.
«ناتيجە» ونىمدەرىنىڭ ەرەكشەلىگى – ولاردىڭ تابيعيلىعىندا. وندا ەشقانداي كونسەرۆانت قولدانىلمايدى, ساقتاۋ مەرزىمى دە تىم ۇزاق ەمەس, سەبەبى ءونىمنىڭ بالعىندىعى مەن ەكولوگيالىق تازالىعى –باستى نازاردا. ءسۇت تەك جەرگىلىكتى فەرمەرلەردەن قابىلدانادى. سيىرلار قۇنارلى جايىلىم شوبىمەن جانە تازا بۇلاق سۋىمەن قورەكتەنەدى. سوندىقتان دا «ناتيجە» ونىمدەرى تابيعي ءدامىن جوعالتپاي, تۇتىنۋشىنىڭ داستارقانىنا بالعىن كۇيىندە جەتەدى.
كاسىپورىندا 2011 جىلى اتاقتى شۆەيتساريالىق «Tetra Pak» كومپانياسىنىڭ جوعارى ءونىمدى جابدىقتارى ورناتىلىپ, ءسۇتتى قايتا وڭدەۋ تسەحى تولىق جاڭارتىلدى. بۇعان قوسا, يتاليالىق تەحنولوگيالار ەنگىزىلىپ, ءوندىرىس ۇدەرىسى تولىقتاي اۆتوماتتاندىرىلدى.
زاۋىتتاعى زاماناۋي گوموگەنيزاتورلار مەن سەپاراتورلار ءونىمنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋدا ايرىقشا ماڭىزعا يە. ماسەلەن, پاستەريزاتسيا قوندىرعىسى سۇتتەگى زياندى باكتەريالاردى 85 پايىزعا دەيىن جويادى, ال گوموگەنيزاتور ءسۇتتىڭ بىركەلكىلىگىن ساقتاپ, ماي تۇزىلىمدەرىنىڭ ءبولىنىپ قالماۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
كاسىپورىندا ءسۇت قابىلداۋ مەن وڭدەۋ جۇيەسى ناقتى عىلىمي نەگىزدە قۇرىلعان. ءاربىر ءسۇت كولىگىندەگى باستى ونىمنەن ارنايى سىنامالار الىنىپ, زەرتحانادا تەكسەرۋدەن وتەدى. مۇندا ءونىمنىڭ مايلىلىعى, تازالىعى, قىشقىلدىعى انىقتالىپ, سانيتارلىق تالاپقا سايكەستىگى راستالعان سوڭ عانا وندىرىسكە جىبەرىلەدى. تسەحتاعى ۇدەرىستەردىڭ باسىم بولىگى كومپيۋتەر ارقىلى باقىلانادى. ءار تانكتىڭ تەمپەراتۋراسى مەن ىلعالدىلىعى اۆتوماتتى تۇردە رەتتەلەدى. مىسالى, قاتىق ۇيىتۋ ءۇشىن 42–46°C, ال ايران دايىنداۋ كەزىندە 22–26°C تەمپەراتۋرا ۇستالادى. ماۋسىمدىق وزگەرىستەرگە بايلانىستى بۇل كورسەتكىشتەر دە بەيىمدەلىپ وتىرادى. ءوندىرىس ۇدەرىسى توقتاۋسىز ءجۇرۋى ءۇشىن كاسىپورىن باسشىلىعى كولىك پاركىن تولىق جاڭارتقان. بۇگىندە 18 توننالىق ارنايى تسيستەرنالار اۋىل-ايماقتاردى ارالاپ, جاڭا ساۋىلعان ءسۇتتى تىكەلەي زاۋىتقا جەتكىزىپ وتىرادى.
«ناتيجە» زاۋىتى بۇگىندە 30-دان استام ءتۇرلى ءسۇت ءونىمىن شىعارادى. ولاردىڭ قاتارىندا ايران, يوگۋرت, سۇزبە, ىرىمشىك, قۇرت, سارى ماي, قايماقتىڭ بىرنەشە ءتۇرى بار. بارلىق ءونىم تابيعي ايران ۇيىتقىسىمەن دايىندالىپ, ەشقانداي جاساندى قوسپاسىز وندىرىلەدى. بۇگىندە «ناتيجە» ونىمدەرى قاراعاندى مەن پاۆلودار وبلىستارىندا, سونداي-اق استانا مەن ەكىباستۇز قالالارىندا ۇلكەن سۇرانىسقا يە.
كاسىپورىننىڭ باستى جەتىستىگى – ءداستۇرلى ءسۇت ءوندىرۋ ادىستەرى مەن زاماناۋي تەحنولوگيانى ۇيلەستىرە بىلۋىندە. وسىنداي ءتاسىلدىڭ ارقاسىندا «ناتيجە» برەندى تەك وڭىردە عانا ەمەس, ۇلتتىق دەڭگەيدە دە ايرىقشا سەنىمگە يە بولدى.
ءونىم ساپاسىنا, ەكولوگيالىق تازالىققا جانە تەحنولوگيالىق تارتىپكە ەرەكشە ءمان بەرەتىن «ناتيجە» كاسىپورنى – ەلىمىزدىڭ اگروونەركاسىپ سالاسىنداعى تابىستى جوبالاردىڭ ءبىرى. بۇل زاۋىتتىڭ جەتىستىگى – ادال ەڭبەك پەن ۇزدىكسىز جاڭاشىلدىقتىڭ ناتيجەسى. قاراعاندىنىڭ «ناتيجە» برەندى بۇگىندە ەلدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە تارالىپ, ءار ءۇيدىڭ داستارقانىنان لايىقتى ورىن العان.
قارقارالىنىڭ قۇرتى
قارقارالىنىڭ ايگىلى قۇرتى سىرتقى ساۋدا نارىعىنا دا شىعا باستادى. «اتامەكەن» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى سلامبەك قينايات اۋىلىنان الىسقا ۇزاماي-اق ۇلتتىق ءدامدى ساۋدالاپ-اق, كول-كوسىر تابىسقا شىعىپ وتىر.
سلامبەك قينايات ءوز ءىسىن باستار الدىندا قاراعاندى وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ كومەگىنە جۇگىنگەن بولاتىن. ونداعىلار بولاشاق كاسىپكەردى «باستاۋ» باعدارلاماسى بويىنشا وقۋعا جىبەرەدى. وقۋىن تامامداعان ول بيزنەس-جوسپارىن الىپ, اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋ قورىنا بارىپ, 18 ميلليون تەڭگە نەسيە الىپ, قىتايعا جول تارتقان. ول جاقتان وزىنە قاجەتتى, كوپتەن بەرى ويىندا جۇرگەن قۇرال-جابدىق اكەلدى. قالعان اقشاسىنا ءسۇتتى 10 سيىر ساتىپ الدى. ءسويتىپ, تاسى ورگە دومالاپ, كوپ ۇزاماي شاعىن كاسىپورنىنان شاراپات سەزىنە باستايدى. ارينە, ءبارى دە – ادال ەڭبەگىنىڭ وتەمى.
وندىرىلگەن ساپالى سۇتتەن سلامبەك بۇگىندە تيبەتتىك تەحنولوگيامەن قۇرتتىڭ 17 ءتۇرىن جايادى. ونىمەن قوسا, ماي شايقاپ, ىرىمشىك قايناتادى. بۇگىندە سلامبەكتىڭ تسەحىنان شىققان ءسۇت ونىمدەرى قارقارالى اۋدانى عانا ەمەس, قازاقستاننىڭ وزگە وڭىرىندەگى كاسىپكەرلەردى دە قىزىقتىرىپ وتىر. ونىمەن قوسا, گەرمانياعا, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنە دە قۇرتىن جولدايدى.
وسىدان التى-جەتى جىل بۇرىن تابيعاتى تامىلجىعان قارقارالىعا بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنەن, گەرمانيادان ءبىر توپ تۋريست قىدىرىپ كەلگەن بولاتىن. سول كەزدە شەتەلدىكتەر جەرگىلىكتى كاسىپكەردىڭ شاعىن كاسىپورنىندا دا بولىپ, قۇرتتىڭ قالاي جاسالاتىنىن, مايدىڭ قالاي شايقالاتىنىن كورىپ, تاڭدانىستارىن جەتكىزگەن. نەمىستەر ەجەلگى ادىسپەن الىنعان سارى مايدىڭ ءدامىن تاتىپ, باس شايقاسا, اراب ازاماتتارى بال تاتىعان قۇرتقا قاتتى قىزىققان ەكەن. ەلدەرىنە قايتارىندا الگى ساياحاتشىلار وزدەرىمەن بىرگە ءبىر-ءبىر دوربا قۇرت الا كەتىپتى. ارادا ۋاقىت ءوتىپ, اراب ەلىنەن سلامبەككە قۋانىشتى حابار جولداپتى. سويتسە, ارابيالىق ساياحاتشىلار ەلىنە جەتكەن سوڭ, سلامبەك وندىرەتىن قۇرتتى زەرتتەپ, ونىڭ 98 پايىز تاپ-تازا تابيعي شيكىزاتتان تۇراتىنىنا كوز جەتكىزگەن. سودان ولار قارقارالىنىڭ قۇرتىن مولىنان الدىرادى.
«قازىر جۇرت كوبىنە قۇرتتى تۇرىپ قالعان نەمەسە سەپاراتوردا ايىرىلعان كوك سۇتتەن جاسايدى. ال مەن قايماعى الىنباعان ءسۇتتى قايناتىپ بارىپ قۇرت سىعام. سودان دا بولار, مەنىڭ قۇرتىمنىڭ ءدامى ەرەكشە بولىپ تۇرادى. بۇدان بولەك, قۇرت قۇرامىنا ءتۇرلى دامدەۋىش قوسامىن. مىسالى, التاي بالىن قوسقان قۇرتتىڭ ءدامى, جەسەڭىز, تاڭدايدان كەتپەيدى. جالپى, قوسپالار تاعام قۇرامىندا بيولوگيالىق بەلسەندى ۇستەمە قىزمەتىن اتقارادى», دەيدى س.قينايات.
كاسىپكەردىڭ ايتۋىنشا, ەڭ پايدالىسى – ەجىگەي قۇرتى. ول قايناتىلعان قاتىق پەن سارى ىرىمشىكتىڭ قوسپاسىنان دايىندالادى. اقۋىزعا وتە باي. مۇنىمەن قوسا, سلامبەك قۇرت جاساۋعا ەمدىك قاسيەتى مول وسىمدىكتەردى پايدالانادى. ول قاۋىن, قاربىز ءتارىزدى جەمىس-جيدەكتەردىڭ ءسولى قوسىلعان قۇرتتىڭ دا دەنساۋلىققا اسەرى مول ەكەنىن ايتادى.
«ەرتەدە اتا-بالالارىمىز كۇبىگە سۋ قۇيىپ, تۇبىنە تاس سالىپ قوياتىن ەدى. مەن سول ءتاسىلدى پايدالانامىن. سەبەبى مۇنداي تاس ءسۇتتىڭ بويىنداعى زياندى زاتتاردى زالالسىزداندىرادى. ەگەر سيىردا اۋرۋ بولسا, ءسۇتىنىڭ بويىنداعى ۆيرۋستى تاس ءسىڭىرىپ الادى», دەيدى تىڭ تاسىلىمەن بولىسكەن تسەح يەسى.
بۇگىندە سلامبەك اي سايىن ساۋدا نۇكتەلەرىنە 130 كيلوعا جۋىق سارى ماي مەن 100 كيلودان استام قۇرت جونەلتىپ وتىرادى. ساۋداعا شىعارىلار باسقا دا ءسۇت ونىمدەرى جەتەرلىك.
«ساۋمال» – الەمدىك نارىقتا
وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن «Eurasia Invest LTD» جشس ۇنتاقتالعان «ساۋمال» بيە ءسۇتىن ۇسىنىپ, الەمدىك نارىققا الىپ شىقتى. بۇل وساكاروۆ اۋدانىندا ورنالاسقان كاسىپورىننان شىعىپ جاتقان ءونىم. بۇگىندە ول ەلىمىزدەن بولەك, قىتاي مەن رەسەيگە, گەرمانياعا دا ەكسپورتتالىپ ۇلگەردى.
«ساۋمالدى» نارىققا شىعارماس بۇرىن ۇلتتىق عىلىمي مەديتسينالىق ورتالىق قۇرعاق, ياعني ۇنتاق كۇيگە تۇسىرىلگەن ساۋمالدىڭ قۇرامىن زەرتتەپ كورىپتى. عالىمدار, اسىرەسە, بۇل ءونىمنىڭ سوزىلمالى باۋىر دەرتىمەن اۋىراتىندارعا ىقپالى مەن قاۋىپسىزدىگىنە دەن قويعان. زەرتتەۋ تاجىريبەسىنە ءوز كەلىسىمىمەن وتىز ادام قاتىستىرىلىپتى. ولاردىڭ ارقايسىسىنا كۇن سايىن ەكى قاسىق قۇرعاق قىمىز سۋمەن ارالاستىرىلىپ, ەكى مەزگىل بەرىلىپ وتىرعان. ءبىر ايدان كەيىنگى ناتيجە كورسەتكەندەي, بۇل ەمدىك شارانىڭ ەشقانداي كەرى اسەرى بايقالماي, قايتا ناۋقاستاردىڭ سىرقاتى جازىلا باستاعانى بايقالىپتى. دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا, مەديتسينانىڭ جوعارى جەتىستىكتەرىنە قاراماستان, باۋىر اۋرۋىنىڭ اسقىنعان تۇرلەرىندە ونى ايىرباستاعاننان, ياعني ترانسپلانتاتسيا جاساعاننان باسقا امال جوق. دەگەنمەن قۇرعاق قىمىز وعان دەيىن ءبىرشاما ۋاقىت ۇتۋعا كومەكتەسە الادى ەكەن. اقىرى نە كەرەك, وسى عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ نەگىزىندە «Saumal» كەدەن وداعىنىڭ قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا سايكەستىك دەكلاراتسياسىنا يە بولدى. ياعني وسىدان كەيىن بۇل ءونىم الىس-جاقىن شەتەلدەرگە ەكسپورتتالا باستاپتى.
– ءوندىرىستىڭ ءار كەزەڭى – قاتاڭ باقىلاۋدا. ياعني ءسۇت ءار ۇدەرىستەن وتكەن كەزدە ءبىزدىڭ تەحنولوگتەر ءجىتى باقىلاپ, ساپاسىن قاداعالاپ وتىرادى. سۋبليماتسيا ۇدەرىسى وتكەن ۋاقىتتا ءسۇت مۇزداتىلىپ, كەپتىرىلەدى. ياعني بۇل – دايىن ءونىم. سودان كەيىن بارىپ ۇنتاقتى ارنايى گەرمەتيكالىق پاكەتتەرگە ورايمىز. ارنايى ورالعان پاكەتتەرىمىز ءونىمنىڭ بالعىندىعىنا, قۇنارلىعى مەن ساقتاۋ مەرزىمىنىڭ ۇزارۋىنا ۇلكەن مۇمكىندىك بەرەدى, – دەيدى كاسىپورىن ديرەكتورى سەرىك ءجۇنىسوۆ.
زاۋىت ەۋروپالىق جابدىقپەن جىلىنا 10 توننا ساۋمال ۇنتاعىن شىعارا الادى. ولاي بولسا, ءبىزدىڭ ءوڭىر قۇرعاق قىمىز ءوندىرۋ جونىنەن الەمدەگى ەڭ ءىرى ورتالىققا اينالادى.
سايىپ كەلگەندە قاراعاندى ءوڭىرىنىڭ اگروونەركاسىپ سالاسى ايتارلىقتاي تابىسقا قول جەتكىزىپ وتىر. مۇنى اۋىل ونىمدەرىنىڭ ىشكى نارىقتا عانا ەمەس, شەتەلگە دە شىعۋى ايقىن دالەلدەيدى.
«ناتيجە» ءسۇت زاۋىتىنىڭ ساپا مەن سەنىمدىلىكتى قاتار ۇستانعان تابىستى جولى, قارقارالىنىڭ ءدامى – قۇرتتى الەمدىك نارىققا شىعارعان سلامبەك قيناياتتىڭ قاجىرلى ەڭبەگى, «ساۋمال» برەندى ارقىلى بيە ءسۇتىن ۇنتاق تۇرىندە ەكسپورتتاعان «Eurasia Invest LTD» كاسىپورنىنىڭ يننوۆاتسيالىق باستاماسى – ءبارى دە ءبىر ماقساتتى, ياعني وتاندىق ءونىمنىڭ ءورىسىن كەڭەيتۋدى كوزدەيدى.
قاراعاندى وبلىسى
