مەرزىمىنەن بۇرىن وتەۋ ءتارتىبى
الدىمەن ءوزىڭىزدىڭ نەسيەلىك شارتىڭىزدى قاراپ شىعىڭىز: وندا يپوتەكانى تولىق نەمەسە ءىشىنارا وتەۋگە بولاتىنى, بانككە قانشا كۇن بۇرىن ەسكەرتۋ قاجەت ەكەنى جانە كوميسسيا ۇستالاتىنى كورسەتىلەدى. كەيىن بانكپەن حابارلاسىپ, كەلەسى جايتتاردى ناقتىلاۋ كەرەك:
– ايىپپۇلسىز مەرزىمىنەن بۇرىن تولەۋگە بولا ما;
– تولەمنەن كەيىن گرافيك قالاي وزگەرەدى – نەسيە مەرزىمى قىسقارا ما, الدە اي سايىنعى تولەم ازايا ما;
– ءوتىنىش جازۋ قاجەت پە جانە ونى قاشان تاپسىرۋ كەرەك.
ءوتىنىش بەرۋ ءۇشىن جەكە كۋالىك, نەسيە شارتى, مەرزىمىنەن بۇرىن وتەۋ تۋرالى ءوتىنىش جانە قارىزدىڭ قالدىعى تۋرالى انىقتاما قاجەت. بارلىق وپەراتسيالاردى قۇجات تۇرىندە راسىمدەپ, تۇبىرتەكتەردى ساقتاۋ ماڭىزدى.
ەگەر يپوتەكا بويىنشا سالىقتىق جەڭىلدىكتەر العان بولساڭىز, نەسيەنى ەرتە جابۋ ول جەڭىلدىكتەرگە اسەر ەتپەيتىنىن دە الدىن الا ناقتىلاپ العان ءجون.
مەرزىمىنەن بۇرىن وتەۋدىڭ تۇرلەرى
– تولىق وتەۋ: قارىز تولىق جابىلادى, بانك كەپىلدىكتى (جىلجىمايتىن م ۇلىككە سالىنعان اۋىرتپالىقتى) الىپ تاستاۋعا مىندەتتى.
– ءىشىنارا وتەۋ: قوسىمشا سوما ەنگىزىلەدى, ول نەگىزگى قارىزدى ازايتادى جانە پايىزدىق شىعىندى قىسقارتادى. مۇنداي جاعدايدا بانك نە نەسيە مەرزىمىن قىسقارتادى, نە اي سايىنعى تولەم مولشەرىن تومەندەتەدى.
كەيبىر قارىز الۋشىلار اي سايىنعى تولەمدى بىرتىندەپ كوبەيتۋ ارقىلى مەرزىمدى وزدىگىنەن قىسقارتا الادى.
قادامدىق ارەكەت جوسپارى:
-
بانككە حابارلاسىپ, جوسپارلانعان كۇنگە سايكەس ناقتى قارىز سوماسىن انىقتاڭىز.
-
ءوتىنىش بەرىپ, تولەم سوماسىن جانە جاڭا تولەم كەستەسىن تاڭداڭىز.
-
اقشانى بانك رەكۆيزيتتەرى بويىنشا ەنگىزىڭىز.
-
تولەم راستالعان سوڭ جاڭا كەستەنى الىڭىز.
-
قارىز تولىق جابىلعاننان كەيىن تسون ارقىلى اۋىرتپالىقتى الىپ تاستاۋ تۋرالى انىقتاما راسىمدەڭىز.
زاڭ بويىنشا بانكتەردىڭ كوپشىلىگى مەرزىمىنەن بۇرىن وتەۋ ءۇشىن ايىپپۇل سالۋعا قۇقىلى ەمەس. الايدا بۇل شارت كەيبىر كەلىسىمشارتتاردا كورسەتىلۋى مۇمكىن. سوندىقتان تولەنگەن سوما نەگىزگى قارىزعا ەسەپتەلەتىنىنە كوز جەتكىزىڭىز.
ەگەر يپوتەكا بويىنشا قالدىق 10 ملن تەڭگە, جىلدىق مولشەرلەمە 10% جانە مەرزىم 10 جىل بولسا, اي سايىنعى تولەم شامامەن 132 مىڭ تەڭگە بولادى. ەگەر 1 ملن تەڭگەنى مەرزىمىنەن بۇرىن تولەپ, اي سايىنعى تولەمدى وزگەرتپەسەڭىز, نەسيە مەرزىمى شامامەن 1,5 جىلعا قىسقارادى, ال پايىزدار بويىنشا ۇنەم 1,5 ملن تەڭگە شاماسىندا بولادى.
مەرزىمىنەن بۇرىن وتەۋ اسىرەسە پايىزدىق مولشەرلەمەسى جوعارى يپوتەكالار ءۇشىن ءتيىمدى. ەگەر بانك كوميسسيا ۇستاسا نەمەسە جەڭىلدىكتەر جويىلسا, نەسيەنى رەفينانسيرلەۋ – ياعني تومەن پايىزبەن باسقا بانككە كوشىرۋ – بالاما نۇسقا بولۋى مۇمكىن.
ەڭ باستىسى – بارلىق تولەمدەردى رەسمي تۇردە راسىمدەپ, قۇجاتتاردى ساقتاۋ جانە يپوتەكا جابىلعان سوڭ اۋىرتپالىقتى مىندەتتى تۇردە الىپ تاستاۋ.
